donderdag 12 februari 2026

Vlaams Biodiversiteitsportaal gelanceerd: GroenRand Krijgt wetenschappelijke munitie voor natuurbescherming

GroenRand zet in op data: Nieuw Vlaams Biodiversiteitsportaal ontsluit miljoenen natuurwaarnemingen

Op 11 februari 2026 bereikte het natuuronderzoek in Vlaanderen een historisch keerpunt met de lancering van het Vlaams Biodiversiteitsportaal (VBP). Dit baanbrekende platform, gepresenteerd door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), fungeert voortaan als de centrale digitale schatkamer voor alle natuurgegevens in onze regio.

Tijdens een drukbezocht lanceringsevenement opende administrateur-generaal dr. Hilde Eggermont de dag met een pleidooi voor het objectiveren van landgebruik via betrouwbare cijfers. Vervolgens schetste onderzoeksmanager Johan Peymen de ambitieuze missie: het creëren van een onwrikbare basis voor een onderbouwd natuurbeleid en een eerlijke vergunningsverlening.

Voor natuurverenigingen zoals GroenRand is de komst van dit portaal van cruciaal belang; het biedt hen de wetenschappelijke munitie om lokale natuurgebieden, zoals in de Voorkempen, nog krachtiger te beschermen tegen ondoordachte ruimtelijke ingrepen.

Vlaanderen kiest met dit portaal voor de absolute wereldtop door gebruik te maken van de technologie van de ‘Atlas of Living Australia’ (ALA), internationaal de gouden standaard voor natuurinformatie. Coördinator Dimitri Brosens verduidelijkt dat we door deze keuze direct de beste tools naar Vlaanderen halen.

Dankzij de nauwe samenwerking met de Global Biodiversity Information Facility (GBIF) en de expertise van de Spaanse expert Francisco Pando, sluit Vlaanderen aan bij de internationale Living Atlas Community. Hierdoor spreekt onze lokale data voortaan dezelfde taal als die van wetenschappers wereldwijd. De ruggengraat van het portaal bestaat uit ruim 30 miljoen geverifieerde records die voorheen versnipperd waren over museumcollecties, wetenschappelijke meetnetten en burgerwaarnemingen via Waarnemingen.be. Voor verenigingen zoals GroenRand is dit een goudmijn: zij kunnen nu tot eeuwen terug in de tijd kijken om langetermijntrends in kaart te brengen, terwijl ze tegelijkertijd actuele informatie over invasieve exoten kunnen raadplegen om onze eigen natuur te verdedigen.

Een zeer belangrijk aspect voor GroenRand is de focus op het agrarische landschap, waarbij het portaal gegevens ontsluit over houtkanten, bloemenranden en ecoregelingen. Dit is een echte gamechanger: via geospatiale analyses en Area Reports kan nu met één klik op de interactieve kaart worden aangetoond waar houtkanten fungeren als essentiële verbindingswegen (ecologische corridors) voor soorten. Hoe cruciaal deze data in de praktijk zijn, bewees wetenschapper Daan Dekeukeleire met een 'Use Case' over vleermuizen. Juist in landbouwgebieden zijn houtkanten vitale jachtgebieden.


Door gegevens over winterverblijven te combineren met zomerwaarnemingen, worden migratieroutes zichtbaar. Omdat vleermuizen kwetsbaar zijn, worden exacte locaties enkel getoond aan professionals met de juiste rechten. De lancering is echter pas het startpunt, want het VBP is een "levend platform". De roadmap, toegelicht door IT-coördinator Aaike De Wever en databeheerder Maria-Rose Eves Down, zet in op de verdere integratie van nieuwe datastromen. Om deze functies voor iedereen verstaanbaar te maken, heeft Dimitri Brosens bovendien tien korte video's beschikbaar gesteld op het YouTube-kanaal van het INBO die de belangrijkste troeven van het portaal stap voor stap uitleggen
: https://ap.lc/nnkrk.
Foto's: INBO


Geen opmerkingen:

Een reactie posten