GroenRand presenteert: Een jaar vol ontdekkingen – De verborgen helden van onze natuur ontrafeld
Een jaar vol ontdekkingen: De verborgen helden van onze natuur ontrafeld
Onder onze eigen voeten, in de tuin, op een vergeten pluk netels in de berm en zelfs tussen de stille grafstenen op een kerkhof krioelt het van het leven.
Hoewel we er in onze dagelijkse haast vaak straal aan voorbijlopen, speelt zich daar een wereld af die fascinerender is dan we ooit konden vermoeden.
Er leven kriebelbeestjes met elk hun eigen unieke verhaal; een verborgen universum vol sluipmoordenaars, camouflagekunstenaars, meester-bedriegers en verrassend zorgzame moeders.
In hun lijvige en baanbrekende nieuwe boek ‘Een jaar vol ontdekkingen’ brengen auteur Petra Vijncke en illustrator Christophe Istace een eerbetoon aan deze vaak vergeten of zelfs verguisde hoofdrolspelers.
Ze laten zien dat de realiteit van een insect, worm of spin vaak boeiender, spannender en complexer is dan de beste episodes van The Hunger Games.
Dit boek is niet louter een verzameling feiten, maar een uitnodiging om met de ogen op scherp de eigen omgeving opnieuw te ontdekken en de enorme ecologische waarde van het kleine leven te erkennen.
De drijvende kracht achter de meeslepende verhalen in dit werk is Petra Vijncke. Zij is werkzaam als medewerker wetenschapscommunicatie bij het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), waar zij een sleutelrol vervult in het vertalen van complexe ecologische data naar maatschappelijk relevante verhalen.
Een van haar grootste professionele prestaties is de zesdelige educatieve filmreeks ‘Stikstof & onze natuur’.
In dit dossier hanteert zij een ongekende precisie om uit te leggen hoe stikstofdepositie — de neerslag van ammoniak en stikstofoxiden — de chemie van onze bodem verandert.
Ze maakt tastbaar hoe deze vermesting leidt tot het verdwijnen van zeldzame planten en de daarvan afhankelijke insecten. Daarnaast geeft zij via de INBO Podcasts een stem aan onderzoekers over thema's als rewilding en coördineert ze de communicatie voor grote Europese natuurherstelprojecten zoals Belgium for Biodiversity.
Met haar enorme kennis over de 'wondere wereld van insecten' en haar vlotte vertelstijl leert zij jong en oud om weer met de zuivere verwondering van een kind naar de kleinste details in hun directe omgeving te kijken.
Hij is een meester in het observeren van het allerkleinste leven en heeft zijn vaardigheden als illustrator letterlijk ontwikkeld aan zijn eigen tuintafel.
Daar bestudeerde hij, gewapend met een macro-objectief en een bijna eindeloos geduld, de anatomie van insecten en spinnen om ze met uiterste precisie en een artistieke ziel op papier te zetten. Zijn werk kenmerkt zich door een unieke combinatie van wetenschappelijke nauwkeurigheid en een bijna tastbare schoonheid.
Hij slaagt erin om de glans van een dekschild of de fijne beharing op de poten van een spin zo weer te geven dat zelfs de meest "enge" beestjes een zekere gratie krijgen.
Onder de noemer ‘Met de neus in de berm’ inspireert hij dagelijks een groeiende gemeenschap van natuurliefhebbers om vaker door de knieën te gaan.
Petra en Christophe zijn inmiddels een beproefd team.
Voor dit nieuwe werk bij Uitgeverij Lannoo volgden zij een jaar lang dagelijks diertjes op alledaagse plekken zoals tuinen, bermen, stranden en kerkhoven, wat resulteerde in 365 unieke dagportretten die de seizoenen van de insectenwereld minutieus volgen.
Voor hen vormen ongewervelden zoals spinnen, wormen, slakken, duizendpoten en pissebedden de onzichtbare maar cruciale fundering van het ecosysteem in de Voorkempen.
Hoewel deze dieren vaak minder aandacht krijgen dan de bekende bestuivers, fungeren zij als de essentiële motor van de natuur door processen aan te sturen die de bodem gezond en vitaal houden. Wormen vervullen hierbij de rol van bodem-ingenieurs.
Zij consumeren organisch afval en zetten dit om in voedzame humus.
Hun gangenstelsels werken als een natuurlijk drainagesysteem dat de bodem belucht en water absorbeert, wat het landschap weerbaarder maakt tegen extreme droogte en zware neerslag. Pissebedden — die feitelijk landbewonende kreeftjes zijn — en slakken vormen de natuurlijke opruimploeg.
Pissebedden hebben de unieke gave om taaie cellulose en lignine uit dood hout af te breken, een proces waar de meeste andere dieren niet toe in staat zijn. Hiermee maken zij kostbare voedingsstoffen opnieuw beschikbaar in de kringloop van het leven.
Tegelijkertijd fungeren spinnen en duizendpoten als de natuurlijke bewakers van het ecologisch evenwicht.
Als geduchte jagers reguleren zij populaties van andere kleine dieren, waardoor het ontstaan van plagen op een biologische manier wordt voorkomen zonder dat er schadelijk gif aan te pas komt.
Een spin kan in haar eentje honderden muggen en vliegen per seizoen consumeren, wat haar tot een onmisbare bondgenoot van de mens maakt.
Mieren worden gezien als ware bio-ingenieurs. Hun uitgebreide gangenstelsels verplaatsen enorme hoeveelheden grond en bevorderen de zaadverspreiding van bosplanten via zogenaamde mierenbroodjes.
In de vennen en beekvalleien fungeren libellen en juffers als cruciale graadmeters voor de waterkwaliteit, waarbij ze als jagers muggenpopulaties in toom houden.
Al deze groepen vormen de onmisbare schakel in de voedselketen als hoofdbestanddeel van het dieet van egels, amfibieën, zangvogels en vleermuizen.
Het gaat niet in op de klassieke publiekslievelingen.
Je zult er geen vliegend hert of lentevuurspin in aantreffen, maar wel personages die mensen écht kunnen ontmoeten tijdens een wandeling of in hun eigen tuin.
Het boek onthult geheimen zoals de zorgzame broedzorg van bepaalde spinnensoorten of de ingenieuze camouflage van wantsen.
Voor wie de auteurs persoonlijk wil ontmoeten en meer wil horen over hun fascinerende ontdekkingstocht, is er de officiële boekvoorstelling in samenwerking met Natuurpunt.
Het belooft een avond vol verwondering te worden, die wordt afgesloten met een hapje, een drankje en een quiz waarbij je zelfs een originele tekening van Christophe Istace kunt winnen.
Dit monumentale werk en deze lezing zijn een absolute aanrader voor elke nieuwsgierige lezer die bereid is zijn ogen de kost te geven voor de grootsheid van het kleine leven dat onze wereld draaiende houdt.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten