Greenconnect: GroenRand bouwt aan een aaneengesloten natuur en een nieuwe strategische koers

Dit werkjaar staat bij GroenRand volledig in het teken van ons jaarthema Greenconnect. Hiermee leggen we de focus op het creëren van een aaneengesloten natuurnetwerk in de Voorkempen.
Natuurgebieden fungeren momenteel helaas nog te vaak als geïsoleerde eilanden.
Dit bemoeilijkt de overlevingskansen van lokale fauna en flora ernstig.
Zonder de mogelijkheid om zich te verplaatsen ligt genetische verarming en lokale uitsterving op de loer.
Door deze gebieden bewust te connecteren via ecotunnels, ecoducten en het herstel van houtkanten in landbouwgebied geven we de natuur de broodnodige ruimte om zich veilig te verplaatsen. Zo voorkomen we genetische isolatie.

Een dergelijke passage werkt echter pas echt wanneer dieren de weg ernaartoe vinden via een goede geleiding.
Denk hierbij aan schermen of strategisch geplante struiken of houtkanten die hen als een natuurlijke gids wegvangen van het gevaarlijke verkeer naar de veilige oversteekplaats.
Deze visie sluit naadloos aan bij de jarenlange inzet van GroenRand voor de Antitankgracht.
Wij beschouwen deze historische waterloop als de blauw-groene ruggengraat van onze regio.
Het is een cruciaal snoer dat dient als dierenautostrade om versnipperde gebieden zoals de Kalmthoutse Heide, het Groot Schietveld en het Klein Schietveld met elkaar te verbinden.
Deze ruggengraat koppelt watergebonden natuur aan omliggende bosgebieden en belangrijke beekvalleien zoals die van de Kaartse Beek, de Tappelbeek en de Zwanenbeek.
Bovendien vormt het een vitale link met de stroomgebieden van het Groot Schijn en het Klein Schijn.
Door deze blauwe waterwegen en groene bosstroken slim te combineren ontstaat een veerkrachtig netwerk dat de basis vormt voor de bredere klimaatgordel.
Dit systeem zorgt voor een natuurlijke migratie van soorten tussen de beekvalleien en de hoger gelegen heide- en bosgebieden.
Uit recent wetenschappelijk onderzoek naar de biodiversiteit op het Groot en Klein Schietveld blijkt echter hoe precair de situatie momenteel is.

Hoewel deze militaire domeinen een schatkamer zijn voor zeldzame soorten zoals de adder, de boomleeuwerik en diverse amfibieën tonen de data aan dat deze populaties gevangen zitten in een spreekwoordelijke groene gevangenis.
De omliggende wegenstructuur vormt een bijna onoverkomelijke barrière.
Zonder fysieke verbindingen met andere natuurkernen verzwakt de genetische basis van deze soorten met de dag.
GroenRand stelt hierbij vast dat de huidige inspanningen van de overheid nog niet volstaan. Hoewel het VAPEO (Vlaams Actieprogramma Ecologische Ontsnippering) op papier mooie ambities formuleert blijft de realisatie op het terrein achter door een gebrek aan de nodige middelen. De noodzakelijke investeringen voor ecoducten en tunnels die het Schietveld moeten ontsluiten worden momenteel te vaak vooruitgeschoven. Het is voor de toekomst van onze biodiversiteit essentieel dat deze projecten de nodige prioriteit en harde budgettaire garanties krijgen zodat ontsnippering geen theoretisch concept blijft maar een praktijkgerichte oplossing wordt.
Wie zich dit jaar extra heeft ingezet voor dit netwerk wordt beloond met De Groene Duim tijdens een bijeenkomst op 1 april om 19.30 u in Malle.
Deze avond staat volledig in het teken van een boeiende infosessie over het belang van houtkanten.
Er wordt dieper ingegaan op de rijke historiek in onze regio en de onschatbare erfgoedwaarde van deze eeuwenoude landschapselementen.
Deze zijn essentieel voor de biodiversiteit en klimaatadaptatie. Noteer 1 april — en dat is geen grap — dus alvast in de agenda want meer details volgen snel op deze website.
Met deze sessie en nog twee komende wandelingen sluiten we de werking rond ons tienjarig bestaan feestelijk af.
Je ontvangt binnenkort alle verdere informatie over dit mooie slotstuk van onze feestelijke publiekswerking op deze website.

Dit einde markeert tevens een bewuste verschuiving in onze prioriteiten.
Eind mei ronden we onze huidige publieksactiviteiten zoals de klassieke wandelingen en lezingen af om onze volledige focus te kunnen richten op een cruciaal politiek dossier binnen het strategische project De Nieuwe Rand.
Op dat moment start namelijk de laatste inspraakronde over de klimaatgordel. Deze fase is allesbepalend voor het uiteindelijke voorkeursbesluit waarin de toekomst van onze natuurverbindingen definitief wordt bezegeld voor de komende decennia.
Juist omdat dit proces nu zijn finale fase ingaat verschuift onze rol naar die van een actieve ecologische kwaliteitsbewaker.
We gaan hierbij gericht gebruikmaken van de expertise en het netwerk van volksvertegenwoordigers om onze ecologische visie rechtstreeks op de politieke agenda te plaatsen.

Via gerichte parlementaire vragen aan de betrokken ministers bij de Vlaamse Overheid zullen we er nauwgezet op toezien dat het voorkeursbesluit niet alleen op papier bestaat maar ook daadwerkelijk op het terrein wordt uitgevoerd.
Daarbij bewaken we scherp dat er voldoende budgetten worden vrijgemaakt.
Zonder die financiële middelen blijven deze plannen immers een intentie en wij willen garanderen dat de beloofde klimaatgordel en de broodnodige ontsnippering ook echt worden gerealiseerd.
Dit is essentieel voor de weerbaarheid van de Voorkempen tegen hitte en wateroverlast.

Parallel aan deze strategische koers vormt de vernieuwde website van GroenRand een essentieel tweede spoor om de voeling met de streek en onze achterban te versterken.
We hebben de website-ervaring volledig vernieuwd en kozen daarbij bewust voor een stijlvol double-column format.
In plaats van kamerbrede lappen tekst stroomt de inhoud nu soepel van de linker- naar de rechterkolom.
Dit is vergelijkbaar met de vertrouwde opmaak van kranten en tijdschriften.
Deze kortere regellengte biedt visuele rust en zorgt ervoor dat je ogen moeiteloos het begin van een nieuwe zin vinden.
Hierdoor kun je de inhoud sneller en prettiger scannen. Tussen de kolommen door weven we de prachtige beelden van onze natuurfotografen.
Dit zijn visuele rustpunten die de natuur tot leven brengen op je scherm zonder de leesstroom te onderbreken.
Hoewel de berichtgeving na het vertrek van enkele redactieleden een tijdje was verwaterd maken we nu een enthousiaste doorstart. Met een reeks nieuwe schrijvers en twaalf kersverse redactieleden hebben we de draad weer stevig opgepakt.
Zij zijn onze voelsprieten in het veld en trakteren ons geregeld op verse beeldverslagen van unieke natuurverschijnselen of zeldzame planten.
Dat gaat van korte relazen over inspirerende wandelingen tot meldingen over lokale lezingen zodat we nauw verbonden blijven met alles wat er in ons projectgebied leeft.
Tot slot doen we een warme oproep aan al onze leden.
Momenteel werken we op twee fronten aan de toekomst van onze regio. Enerzijds zetten we onze schouders onder de realisatie van de klimaatgordel binnen het project De Nieuwe Rand.
Dit is een officieel en juridisch verankerd Complex Project waar overheden strikt rekening mee moeten houden bij de ruimtelijke inrichting van onze regio.
Het is dus geen vrijblijvende toekomstvisie maar een bindend document.
Anderzijds houden we jullie via onze vernieuwde website nauwgezet op de hoogte van alle ontwikkelingen.
Hoewel onze redactie momenteel succesvol en voldoende bemand is zoeken we nog enkele mensen die op een laagdrempelige manier de dossieropvolging mee willen ondersteunen.

Heb je zin om de vinger aan de pols te houden en samen met ons de toekomst van onze open ruimte te bewaken?
Laat het ons dan zeker weten.
Wie interesse heeft om als dossieropvolger aan de slag te gaan kan een chatberichtje sturen via de Facebookpagina van GroenRand. Samen maken we van de Voorkempen een verbonden en veerkrachtig natuurgebied voor de volgende generaties. Foto's: Ingrid Boumans