Van Olga de Otter naar de Wetstraat: Het onwaarschijnlijke epos van GroenRand
Ons verhaal bruist van de mistige foto’s, alsof we heimelijk een auditie doen voor een magisch sprookje. Later in de tekst wordt dit betoverende mysterie onthuld. De natuur op de foto’s van Ingrid Boumans is prachtig mooi, maar een politieke prikkeldraad houdt de plannen gevangen in een veld vol onderfinanciering. Stel je een lint van 33 kilometer aan water en weelderig groen voor dat zich als een vitale ruggengraat door het Antwerpse landschap slingert: de Antitankgracht. Voor de passant is dit misschien slechts een historisch overblijfsel uit de Tweede Wereldoorlog, maar voor de organisatie GroenRand is dit het zenuwcentrum van een ecologische revolutie. Al tien jaar lang vecht deze vereniging onder de bezielende leiding van coördinator Pieter Haagdorens en communicatieman Dirk Weyler niet alleen voor méér natuur, maar voor de realisatie van een ononderbroken "Klimaatgordel". Hun filosofie is onwrikbaar: natuur is pas echt waardevol als ze verbonden is. Vanuit hun uitvalsbasis in de regio Voorkempen verdedigen zij deze visie met een passie. Om dit abstracte doel tastbaar en menselijk te maken, gaven ze de natuur een gezicht via hun zorgvuldig gekozen "aandachtsdieren". De absolute ster van dit gezelschap is Olga de Otter, de heldin van hun eigen voorleesboekje "Olga Otter wordt ziek". Met dit verhaal werden 600 jonge lezers niet alleen vermaakt, maar ook indringend gewaarschuwd voor de sluipende gevaren van zwerfvuil in onze waterlopen. Maar Olga staat niet alleen in deze strijd. Ze wordt geflankeerd door de boommarter, die fungeert als de acrobatische graadmeter voor de kwaliteit van onze bossen, en de bever, die gevierd wordt als de ultieme natuurlijke waterbouwkundig ingenieur.
Zelfs de kleinste bewoners worden niet vergeten: de bestuivers – zoals wilde bijen en zweefvliegen – worden door de organisatie naar voren geschoven als de onzichtbare maar onmisbare architecten van onze biodiversiteit.
Deze jarenlange passie en inzet werden stelselmatig vertaald naar erkenning via de "Groene Duim". Deze award is in de regio een begrip geworden, steevast vergezeld van een fles "Duimpjesbier" – een iconische Westmalle Trappist voorzien van een uniek themaetiket. De lijst van ontvangers vormt een indrukwekkende eregalerij van natuurvrienden. Bekende koppen zoals Dieter Coppens ontvingen de prijs voor zijn boek Boslof, een oprechte ode aan het Zoerselbos, terwijl bijenambassadeur Els Beeckx werd geëerd voor haar onvermoeibare inzet voor de habitat van onze bestuivers. Ook de wetenschappelijke en terreingebonden expertise van Anne Stuer en Michiel Cornelis van het Regionaal Landschap De Voorkempen werd bekroond, net als het strategische aankoopbeleid van Natuurpunt-afdelingen zoals Schijnbeemden en Brasschaat. Zelfs de onzichtbare helden van de dagelijkse praktijk, de lokale zwerfvuilvrijwilligers, mochten de duim in ontvangst nemen.
Toch schuilt achter deze symboliek en de vriendschappelijke overhandigingen een dossierbeheerder met een ijzeren discipline en een scherpe vuist. Met het ambitieuze project Greenconnect, dat biodiversiteit via indrukwekkende natuurfotografie van elf fotografen en spotprenten van cartoonist GIER in de kijker zette, viert de organisatie weliswaar haar tienjarig jubileum, maar dit feestjaar markeerde tevens een radicale omslag in hun strategie.
In mei 2026 komt er een einde aan een tijdperk.
GroenRand stopt dan definitief met haar publiekswerking en de recreatieve wandelingen die jarenlang burgers verbonden met het landschap.
De organisatie gaat in "commando-modus".
Ze transformeert tot een volledig onafhankelijke politieke waakhond die zich voortaan exclusief richt op de volksvertegenwoordigers in het Vlaams Parlement, die op hun beurt vragen kunnen stellen aan de betrokken ministers.
De eis die zij nu onomwonden op de politieke tafel leggen, is geen beleefd verzoek, maar een harde noodzaak.
Er is een investering van exact 11,45 miljoen euro nodig om de resterende gaten in de Klimaatgordel rond de Antitankgracht te dichten. Deze claim is onlosmakelijk verbonden met de uitvoering van het Complex Project De Nieuwe Rand.
Vanaf 2026 wijkt GroenRand niet meer van de zijde van de beleidsmakers. Ze zullen elke politicus persoonlijk verantwoordelijk houden voor elke gedane belofte en elke verloren meter natuur. De gids die vroeger met bewondering vertelde over de boommarter in het bos, is definitief veranderd in een onverbiddelijke scherprechter in de wandelgangen van de politiek. Het epos van Olga de Otter eindigt niet in het riet, maar begint pas echt in de Wetstraat. Natuurherstel en ontsnippering in Vlaanderen: Een ambitieus regeerakkoord botst met de budgettaire realiteit, terwijl er nog steeds een dichte mist van onduidelijkheid blijft hangen.
Er is een investering van exact 11,45 miljoen euro nodig om de resterende gaten in de Klimaatgordel rond de Antitankgracht te dichten. Deze claim is onlosmakelijk verbonden met de uitvoering van het Complex Project De Nieuwe Rand.
Vanaf 2026 wijkt GroenRand niet meer van de zijde van de beleidsmakers. Ze zullen elke politicus persoonlijk verantwoordelijk houden voor elke gedane belofte en elke verloren meter natuur. De gids die vroeger met bewondering vertelde over de boommarter in het bos, is definitief veranderd in een onverbiddelijke scherprechter in de wandelgangen van de politiek. Het epos van Olga de Otter eindigt niet in het riet, maar begint pas echt in de Wetstraat. Natuurherstel en ontsnippering in Vlaanderen: Een ambitieus regeerakkoord botst met de budgettaire realiteit, terwijl er nog steeds een dichte mist van onduidelijkheid blijft hangen.
In het nieuwe Vlaams Regeerakkoord 2024-2029 zet de Vlaamse Regering resoluut in op een voortdurend engagement voor natuurherstel. Door burgers, lokale overheden en verenigingen actief te betrekken via een structurele dialoog met de milieu- en natuursector, streeft de overheid naar een breed gedragen natuurbeleid. De centrale doelstelling is om de Europese natuurdoelen voornamelijk te realiseren binnen beschermde gebieden, waarbij wordt voortgebouwd op de versnelling uit de vorige legislatuur om grote, samenhangende natuurgehelen te creëren. Deze visie sluit naadloos aan bij de missie van GroenRand, dat zich met allerlei projecten al jaren inzet voor de verbinding van versnipperde natuurgebieden in de regio Antwerpen en de Voorkempen.
Vlaanderen kiest hierbij voor een wetenschappelijk gestuurd soortenbeleid via een leefgebiedenbenadering, zonder de specifieke noden van beschermde soorten uit het oog te verliezen.
Dat dit beleid noodzakelijk is, blijkt uit de harde vaststelling dat momenteel slechts 3 van de 46 beschermde habitats in een goede staat van instandhouding verkeren.
Deze plannen, waaronder bosuitbreiding en het programma voor natte natuur, vertonen een sterke synergie met het concept van GroenRand.
Een cruciaal instrument voor deze samenhang is het Vlaams Actieprogramma Ecologische Ontsnippering (VAPEO), dat barrières moet wegwerken en natuurverbindingen moet versterken. Echter, ondanks de heldere ambities in het regeerakkoord, groeit de bezorgdheid over de uitvoering. Uit de begrotingstoelichtingen van minister van Omgeving Jo Brouns blijkt immers dat er voor de komende periode geen bijkomend budget is gereserveerd voor nieuwe ontsnipperingsprojecten.
Waar GroenRand in een open brief aandrong op een budget van 50 miljoen euro om de meest kritieke knelpunten weg te werken, blijven de noodzakelijke middelen voor de realisatie van ecoducten en ecotunnels in de begroting vooralsnog uit.
Zonder deze financiële impulsen dreigen essentiële verbindingen, zoals die rond de Antitankgracht, in de planningsfase te blijven steken. Als politieke waakhond zal GroenRand de regering dan ook scherp houden. Hoewel het regeerakkoord de juiste beleidslijnen uitzet voor het behoud van kwalitatief hoogwaardige natuur, valt of staat de effectiviteit ervan met de effectieve toewijzing van middelen. Natuurherstel en ontsnippering in het Vlaamse landschap vereisen meer dan een papieren engagement. Het vraagt om de politieke wil om de financiële kloof te dichten en de harmonie tussen mens en natuur daadwerkelijk te herstellen.
Vlaams Regeerakkoord belooft natuurherstel, maar laat ontsnippering in een financiële mist gehuld De mist rond de financiële onderbouwing van het natuurbeleid trekt ook door naar de Antwerpse stadsrand, waar de realisatie van de klimaatgordel voor onzekerheid zorgt. Hoewel het ontwerpend onderzoek van de studiebureaus Hesselteer, in opdracht van het Departement Omgeving, de verbinding tussen het Groot en Klein Schietveld als zeer urgent en prioritair bestempelt, blijft het project in de praktijk steken. Minister van Omgeving Jo Brouns wijst geregeld op het belang van het afwachten van procedures en adviesrondes van de Nieuwe Rand, wat tot grote bezorgdheid leidt bij organisaties zoals GroenRand. Zij zien hoe cruciale projecten die de regio weerbaar moeten maken tegen hittestress en wateroverlast steeds worden uitgesteld, ondanks de wetenschappelijke noodzaak.
Dit gebrek aan vaart, gekoppeld aan de onduidelijkheid over de langetermijnfinanciering, voedt de vrees dat de klimaatgordel meer een papieren ambitie blijft dan een fysieke realiteit. Terwijl de eigen studies van de overheid de verschillende ecologische corridors essentieel noemen voor de biodiversiteit en klimaatadaptatie ten noorden van Antwerpen, houdt de politieke besluitvorming vast aan complexe trajecten die de uitvoering jaar na jaar opschuiven. Zonder een doorbraak in deze 'procedurele knoop' dreigt de kloof tussen de erkende urgentie en de bestuurlijke actie enkel groter te worden, waardoor de bescherming van de natuur in de Antwerpse regio in het gedrang komt.
Een cruciaal instrument voor deze samenhang is het Vlaams Actieprogramma Ecologische Ontsnippering (VAPEO), dat barrières moet wegwerken en natuurverbindingen moet versterken. Echter, ondanks de heldere ambities in het regeerakkoord, groeit de bezorgdheid over de uitvoering. Uit de begrotingstoelichtingen van minister van Omgeving Jo Brouns blijkt immers dat er voor de komende periode geen bijkomend budget is gereserveerd voor nieuwe ontsnipperingsprojecten.
Zonder deze financiële impulsen dreigen essentiële verbindingen, zoals die rond de Antitankgracht, in de planningsfase te blijven steken. Als politieke waakhond zal GroenRand de regering dan ook scherp houden. Hoewel het regeerakkoord de juiste beleidslijnen uitzet voor het behoud van kwalitatief hoogwaardige natuur, valt of staat de effectiviteit ervan met de effectieve toewijzing van middelen. Natuurherstel en ontsnippering in het Vlaamse landschap vereisen meer dan een papieren engagement. Het vraagt om de politieke wil om de financiële kloof te dichten en de harmonie tussen mens en natuur daadwerkelijk te herstellen.
Vlaams Regeerakkoord belooft natuurherstel, maar laat ontsnippering in een financiële mist gehuld De mist rond de financiële onderbouwing van het natuurbeleid trekt ook door naar de Antwerpse stadsrand, waar de realisatie van de klimaatgordel voor onzekerheid zorgt. Hoewel het ontwerpend onderzoek van de studiebureaus Hesselteer, in opdracht van het Departement Omgeving, de verbinding tussen het Groot en Klein Schietveld als zeer urgent en prioritair bestempelt, blijft het project in de praktijk steken. Minister van Omgeving Jo Brouns wijst geregeld op het belang van het afwachten van procedures en adviesrondes van de Nieuwe Rand, wat tot grote bezorgdheid leidt bij organisaties zoals GroenRand. Zij zien hoe cruciale projecten die de regio weerbaar moeten maken tegen hittestress en wateroverlast steeds worden uitgesteld, ondanks de wetenschappelijke noodzaak.
Dit gebrek aan vaart, gekoppeld aan de onduidelijkheid over de langetermijnfinanciering, voedt de vrees dat de klimaatgordel meer een papieren ambitie blijft dan een fysieke realiteit. Terwijl de eigen studies van de overheid de verschillende ecologische corridors essentieel noemen voor de biodiversiteit en klimaatadaptatie ten noorden van Antwerpen, houdt de politieke besluitvorming vast aan complexe trajecten die de uitvoering jaar na jaar opschuiven. Zonder een doorbraak in deze 'procedurele knoop' dreigt de kloof tussen de erkende urgentie en de bestuurlijke actie enkel groter te worden, waardoor de bescherming van de natuur in de Antwerpse regio in het gedrang komt.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten