woensdag 11 februari 2026

GroenRand verlegt de bakens: focus op beleidsopvolging boven publieksacties

GroenRand zet een nieuwe koers uit: de nadruk ligt voortaan op beleidsopvolging in plaats van publieksacties

In de Antwerpse Voorkempen zet de burgervereniging GroenRand zich met hart en ziel in voor het herstel, de verbinding en de ontsnippering van de lokale natuurgebieden.
Hun aanpak is constructief en hoopvol waarbij bemiddeling en samenwerking met partners zoals de Provincie Antwerpen, lokale besturen en natuurorganisaties centraal staan.

De visie om de Voorkempen als strategisch laboratorium te gebruiken stoelt op de overtuiging dat natuurherstel niet enkel over aparte gebieden gaat, maar vooral over de onderlinge landschappelijke samenhang.
In een regio die gekenmerkt wordt door een extreme graad van verharding en verkaveling, fungeert de Voorkempen als een representatieve microkosmos voor de rest van Vlaanderen.
Juist omdat de uitdagingen hier zo complex zijn door de druk van de nabijgelegen haven van Antwerpen en de dichte bevolkingsgraad, dient de regio als een testomgeving waar innovatieve ruimtelijke planning en politieke wil samenkomen.

De organisatie stelt dat als men in dit intensief gebruikte landschap de natuurlijke samenhang kan herstellen, het onomstotelijke bewijs geleverd is dat ecologische veerkracht overal in Vlaanderen mogelijk is.
De fundamentele drijfveer is de strijd tegen de ecologische eilandtheorie waarbij natuur momenteel te vaak overleeft op geïsoleerde snippers, wat onvermijdelijk leidt tot genetische verarming.
Populaties van gidssoorten zoals de gladde slang, diverse soorten vleermuizen, de otter, de bever, de boommarter en de kamsalamander kunnen niet migreren, waardoor inteelt optreedt en lokale populaties bij de minste tegenslag uitsterven.
GroenRand zet daarom alles op alles om binnen de schoot van het complex project De Nieuwe Rand een robuuste Klimaatgordel te realiseren, die als een vitale, natuurlijke spons onze regio moet beschermen tegen zowel extreme droogte als wateroverlast. Centraal in de aanpak staat defragmentatie door het installeren van fysieke infrastructuur zoals indrukwekkende ecoducten en veilige ecotunnels boven en onder wegen en spoorwegen. Dit sluit naadloos aan bij het Vlaams Actieprogramma Ecologische Ontsnippering oftewel VAPEO.
De Antitankgracht vormt de blauw-groene ruggengraat en het fundament van dit netwerk.

Als kunstmatige, transversale verbinding koppelt zij onafhankelijke beekvalleien aan elkaar zoals de Laarse Beek, de Kaartse Beek, de Kleine Schijn, de Grote Schijn en de Zwanebeek.

In het noordwesten vormt de gracht een massief netwerk dat start bij het Fort van Stabroek en via de Schans van Smoutakker de schakel vormt naar het Kasteeldomein Ravenhof en het Moretusbos, de officiële westelijke toegangspoort naar de Brabantse Wal.
Dit gebied fungeert bovendien als een officiële toegangspoort tot het uitgestrekte Grenspark Kalmthoutse Heide.

In Kapellen en Brasschaat rijgt de gracht gebieden aan elkaar zoals het Mastenbos, het vochtige Het Rood, het Elsenbos en het Ertbrandbos, dat via een strategische passage naadloos aansluit op de zuidgrens van het Grenspark.

In Brasschaat zelf vormt de gracht een essentiële verbinding tussen natuurdomein De Uitlegger en de enorme militaire domeinen van het Groot en Klein Schietveld die samen drieduizend hectare heide en vennen beslaan.


Langs de gracht in Schilde zijn vitale gebieden veiliggesteld door Natuurpunt en ANB zoals het Gravinnenbos, het Wolvenbos, de Lage Haar, het Verbrand Bos, Den Inslag, de Putse Heide en de Moerhoflaan, evenals de uitgestrekte domeinen La Garenne en Rinkven.

Vanuit Rinkven loopt de verbinding verder via de Brechtse Heide, de Bergeyckse Bossen, Drieboomkensberg en het Molenbos richting het Vliegveld van Malle.

Op dit vliegveld is door grootschalige ontharding meer dan zestien hectare asfalt verwijderd voor heideherstel, wat aansluit op het omliggende erfgoedlandschap van Heihuyzen, Zalfen en het Zalfens Gebroekt, evenals domein Blommerschot en de Beulkbeemden.

Deze route vertrekt vanuit de Antitankgracht ter hoogte van het Vrieselhof en loopt via de vallei van de Grote Schijn naar het Zoerselbos om via de Tappelbeek en de Delfte Beek het vliegveld te bereiken. Een voorgesteld ecoduct over de E34 bij de Delfte Beek moet de link maken met zuidelijke natuurgebieden zoals Krabbels-Lovenhoek, de Krabbebossen, de Graafweide-Schupleer en de Vuilvoort.

De realisatie van de Klimaatgordel binnen De Nieuwe Rand gaat nu een beslissende fase in.
Hoewel extra milieustudies naar geluid en lucht voor vertraging zorgden, wordt momenteel in februari en maart 2026 de laatste hand gelegd aan het ontwerp-voorkeursbesluit.

Zodra de Vlaamse Regering dit ontwerp rond eind mei 2026 goedkeurt, start het wettelijke openbaar onderzoek van zestig dagen.
Gedurende deze periode kan iedereen officieel reageren om in het najaar tot een definitief voorkeursbesluit te komen.
Vanaf de presentatie van het voorstel eind mei - begin juni richt GroenRand al haar energie op deze laatste inspraakronde om de natuurdoelen juridisch veilig te stellen.
Op dat moment is er geen ruimte meer voor publieksactiviteiten.

Alle focus ligt op de ambtelijke afronding en de transformatie naar de definitieve rol als strategische beleidsmonitor.
De eerdere acties waarbij commissieleden zoals Lydia Peeters, Sanne Van Looy, Bieke Verlinden en Mieke Schauvliege de minister confronteerden met munitie van GroenRand, waren in feite een succesvolle testcase voor deze nieuwe fase.

Deze generale repetitie toonde aan hoe effectief GroenRand als parlementaire hefboom kan fungeren door parlementsleden te voeden met keiharde data.
In de nabije toekomst, zodra het ontwerp-voorkeursbesluit eind mei - begin juni wordt gepresenteerd, zullen verschillende parlementsleden de minister opnieuw ondervragen over de definitieve begrotingsposten.
Voor deze parlementsleden staat één ding vast: bevlogen woorden over ontsnippering en klimaatadaptatie verliezen hun waarde als de nodige budgetten uitblijven.
GroenRand aanvaardt niet dat grote ambities verwateren tot vage beloftes.
Door voluit te investeren in de Klimaatgordel, ontsnippering, de Antitankgracht, houtkanten, beekvalleien en de otter, doorbreekt GroenRand de politieke traagheid en bewijst ze dat visie in de Voorkempen direct leidt tot tastbare resultaten voor onze natuur. Foto's - kaarten: Nieuwe Rand en GroenRand

Geen opmerkingen:

Een reactie posten