Vogel van het Jaar stuurt zijn kat naar ‘prijsuitreiking’: “Populatie veldleeuweriken sinds jaren zestig met 95 procent gedaald”
Bij boerderij Ferme Neelke in Halle-Zoersel maakte Vogelbescherming Vlaanderen donderdag de Vogel van het Jaar bekend.
De veldleeuwerik haalde het van de vier andere genomineerde boerenlandvogels.
Aan persbelangstelling geen gebrek, maar het diertje is zo zeldzaam geworden dat het niet werd gespot.
Al zit het er wél.
De weersomstandigheden waren donderdag niet ideaal om de veldleeuwerik te zien, met veel wind en tamelijk lage temperaturen.
Maar de veldleeuwerik zit wel degelijk in de velden achter de boerderij van Neel Van Hecken en Elke Poppe in Halle-Zoersel. Boswachter Werner Van Hove kon hem daar een tijd geleden zien en verkeerde direct in hogere sferen, want het is een zeldzame waarneming geworden.
“Sinds de jaren zestig is de populatie in Vlaanderen met 95 procent gedaald ”, vertelt projectmedewerker Julie Van Houtryve van Vogelbescherming Vlaanderen.
Dat de persconferentie met de bekendmaking bij Ferme Neelke in Halle-Zoersel plaatsvond, was geen toeval.
Dit jaar kon er gestemd worden op vijf boerenlandvogels, en vier van de vijf genomineerde vogels zijn bij Ferme Neelke aanwezig.
De genomineerden waren de scholekster, de boerenzwaluw, de patrijs, de torenvalk en de veldleeuwerik. “Alleen een scholekster hebben wij hier nog nooit gezien”, vertelt Neel.
“De rest horen of zien we af en toe.”
Meer dan achtduizend mensen brachten hun stem uit.
“Wat een mooi aantal is”, vertelt directeur Agnes Wené van Vogelbescherming Vlaanderen. “Uiteindelijk was de top drie heel spannend. De scholekster en torenvalk haalden de minste stemmen, maar de boerenzwaluw (25 procent), de patrijs (26 procent) en de veldleeuwerik (27 procent) lagen dicht bijeen.
Dat de veldleeuwerik het haalde, komt volgens Vogelbescherming door zijn sprankelende, jubelende gezang, wat voor veel mensen pure nostalgie is.
”Dat merkten we aan de vele mooie en vaak emotionele getuigenissen”, zegt Wené.
De veldleeuwerik heeft een bruingrijs, fijn gestreept verenkleed, een korte, bijna onzichtbare kuif en gaat perfect op in zijn omgeving.
“Deze camouflage is belangrijk, want de veldleeuwerik leeft en broedt op de grond”, zegt Julie Van Houtryve. “Op zonnige dagen in het voorjaar stijgt het mannetje op voor een spectaculaire zangvlucht. Tierelierend vliegt hij tot wel honderd meter hoog, tot hij nog slechts een stipje aan de hemel is. Minutenlang blijft hij daar uitbundig en gevarieerd zingend hangen, om uiteindelijk, nog steeds zingend, weer naar de grond terug te keren.”
De veldleeuwerik is gesteld op een open landschap met een afwisseling van braakliggende percelen, lage kruidenvegetatie en insectenrijke zones. Een beetje zoals boer Neel Van Hecken van Ferme Neelke zijn weilanden inricht.
Hij laat ze extensief begrazen door zijn Kempense koeien en heideschapen en geiten.
Hij doet ook niet aan intensieve bemesting of intensief maaien.
“Variatie is essentieel voor de veldleeuwerik, want in een gevarieerd landbouwgebied vindt hij voedsel, rust en geschikte nestplaatsen”, zegt Van Houtryve.
“De voorbije decennia maakten kleinschalige akkers met hagen, bloemenranden en ruige hoekjes namelijk plaats voor grootschalige, strak beheerde en eentonige percelen. Akkers werden groter, houtkanten en onverharde wegen verdwenen en er werd intensiever geploegd en gemaaid. Bovendien zorgde intensief pesticidegebruik voor een sterke afname van insecten. Minder insecten betekent minder voedsel voor volwassen vogels en hun jongen.”
Meer boerennatuur
Met de veldleeuwerik als Vogel van het Jaar vraagt Vogelbescherming Vlaanderen in 2026 aandacht voor het duurzame herstel van de boerennatuur.
“De veldleeuwerik geldt als een indicatorsoort”, zegt Van Houtryve.
“Gaat het slecht met hem, dan is dat een duidelijk signaal dat het hele ecosysteem onder druk staat. Wij vragen de regering om het natuurherstelplan als hefboom te gebruiken om het leefgebied van de veldleeuwerik te herstellen. Gebruik budgetten uit het gemeenschappelijk landbouwbeleid om landbouwers te belonen die aan effectief natuurherstel doen. Verder blijven we ijveren voor een pesticidevrije landbouw.”
Ondanks de zoektocht met verschillende cameraploegen, een verrekijker en zelfs het inzetten van een lokfluitje, liet de veldleeuwerik zich niet zien tijdens het persmoment.
De weersomstandigheden zullen er zeker voor iets tussen zitten, maar het toont ook aan hoe slecht het met de soort gaat.
Verschillende aanwezigen gaven tijdens het persmoment aan dat ze nog nooit een veldleeuwerik gehoord of gezien hebben.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten