De Buizerd: samen met GroenRand en Frank Vermeiren op ontdekking langs de Antitankgracht
Deze tekst wordt je aangeboden in samenwerking met Frank Vermeiren en de natuurvereniging GroenRand.
Dagelijks observeren we een andere vogel in de Voorkempen terwijl hij door de natuur wandelt.
Aan de hand van de scherpe blik van deze gepassioneerde dierenfotograaf laten we de ongelooflijke diversiteit en schoonheid bewonderen die ons omringt van a tot z.
We zijn nu aan de 'b' beland van buizerd.
Terwijl Frank door het Mastenbos in Kapellen wandelt, gelegen langs de historische Antitankgracht, valt zijn oog op een beweging boven de statige dennen en de bunkers van de oude verdedigingslinie.
De buizerd (Buteo buteo) is een van de meest voorkomende roofvogels in onze regio.
Men vindt ze werkelijk overal.
Van de zilte zeelucht aan de kust tot het rustieke platteland en zelfs in de groene longen van onze steden.
In tegenstelling tot vele andere roofvogels is hij overdag actief en dus zeer gemakkelijk waar te nemen.
Wie een uurtje aan de rand van bos of veld blijft, heeft bijna gegarandeerd prijs.
Bovendien is zijn spanwijdte indrukwekkend.
Als de vleugels volledig zijn uitgespreid, kan hij een lengte bereiken van ongeveer 1,1 tot 1,3 meter.
Frank legt uit dat het een vogel met duizend gezichten is.
De Fransen noemen hem niet voor niets buse variable vanwege zijn variabele uiterlijk.
Het verenkleed kan variëren van bijna sneeuwwit tot diep donkerbruin.
Deze kleurschakeringen maken elke ontmoeting uniek.
Ook over de naam bestaat een boeiend kat-en-muisspel. Sommigen denken dat de naam afkomstig is van muizenarend.
Dit zou via muizerd uiteindelijk veranderd zijn in buizerd. Frank en de gidsen van GroenRand vinden het echter aannemelijker dat de naam afkomstig is van Busaar of katarend.
Dit is een samenstelling van busse (kat) en aar (arend). Dit verwijst rechtstreeks naar de Vlaamse volksnaam Busse vanwege zijn klagende en miauwende roep die vaak in de bossen van Kapellen weergalmt.
Het is een geluid dat je niet snel vergeet als je het eenmaal hebt gehoord.
Als echte opportunist is de buizerd niet kieskeurig wat zijn voedselkeuze betreft.
Een belangrijk deel van zijn menu bestaat uit knaagdieren zoals woelmuizen en kleine konijnen.
Hij deinst echter niet terug voor amfibieën, aas, regenwormen, kevers en zelfs jonge vogels.
Jagen kan op drie verschillende manieren. Vooral tijdens de zomermaanden zie je ze schroeven op de thermiek.
Ze flapperen dan niet met hun vleugels maar zweven op opstijgende kolommen warme lucht.
Dit is exact dezelfde techniek die paragliders gebruiken. Hierdoor verbruiken ze nagenoeg geen energie.
Zien ze een slachtoffer, dan kunnen ze overgaan tot bidden.
Hierbij hangen ze stil in de lucht met een onbeweeglijke kop om zich daarna als een baksteen op de prooi te laten vallen.
Vaak jagen ze echter zittend vanaf een verhoging.
Een paaltje langs de Antitankgracht of een dode boomtak dient dan als uitkijkpost.
Vanuit deze positie schatten ze de afstand in om in een geruisloze glijvlucht aan te vallen.
Ook vanaf de grond kan gejaagd worden. De rondstappende buizerd plukt dan met zijn snavel regenwormen uit het gras.
De buizerd past zich wonderbaarlijk goed aan de seizoenen aan.
In de zomer geniet hij van de thermiek, maar de winter is een stuk ingewikkelder.
Vliegen maakt hen dan moe en voedsel is moeilijker te vinden.
Dit komt doordat kleine zoogdieren zich onder de sneeuw verschuilen waardoor de buizerd ze niet meer kan zien.
De vogel verkiest dan om neer te strijken op zitstokken en urenlang roerloos te blijven wachten op de geringste beweging.
In deze barre tijden kiest hij vaak voor aas.
Je ziet hem dan regelmatig langs de kant van de weg of diep in het bos bij een gestorven dier.
Hoewel de buizerds in de Voorkempen standvogels zijn, arriveren er vanaf november overwinteraars uit het noordoosten van Europa. Het gaat om een groot aantal zeer lichte exemplaren uit Zuid-Zweden en Denemarken.
Ook meer oranjebruine buizerds uit Oost-Europa strijken hier neer. Deze wintergasten trekken rond maart weer terug naar hun eigen broedgebieden.
Voor de lokale en monogame paartjes begint dan de tijd op de horst.
Dit nest is indrukwekkend groot met een breedte van een meter en een diepte van zestig centimeter. Het is stevig gebouwd van takken en twijgen en zacht bekleed met varens en mos.
Soms renoveren ze oude buizerd- of kraaiennesten die ze eerst grondig renoveren.
Ze hebben vaak meerdere nesten in hun territorium die ze jaarlijks afwisselen om parasieten te vermijden.
Een fascinerende anekdote over de hygiëne op het nest mag niet ontbreken.
Om hun horst schoon te houden, spuiten de jongen hun uitwerpselen met kracht over de rand.
Hoe ouder en sterker de jongen zijn, hoe verder je deze witte stralen op de bosbodem kunt terugvinden.
Hoewel ze in de natuur 26 jaar en in gevangenschap wel 30 jaar oud kunnen worden, was hun leven vroeger niet altijd veilig.
De buizerd werd in het verleden fel vervolgd door jachtopzieners en weidevogelbeschermers.
Ze werden afgeschoten of vergiftigd omdat men ze als concurrenten zag.
Ook hadden ze te lijden onder nestverstoring, handel voor valkeniers en virusziekten onder konijnen.
Zelfs virusziekten onder konijnen dunden de populatie uit.
Vandaag de dag vormen loodvergiftiging via hagelbollen in aas en de aanvaringen met windparken nog steeds een groot gevaar. GroenRand zet zich dagelijks in om het leefgebied langs de Antitankgracht te beschermen zodat deze vogels een veilige toekomst hebben.
Een bijzonder fenomeen in de Voorkempen doet zich voor in de maand mei. Dit is de periode dat de vogels hun jongen fel beschermen.
De doorgaans vreedzame buizerd kan dan agressief uit de hoek komen.
Wanneer een voorbijganger, meestal een jogger, het territorium doorkruist, valt het mannetje soms aan.
Hij voert dan een pijlsnelle schijnaanval uit in de rug van de indringer.
De beste remedie is de vogel laten weten dat hij gezien is. Keer je onmiddellijk om en maak armbewegingen.
Een andere bekende truc is het dragen van een pet met ogen op de achterkant.
De buizerd voelt zich dan betrapt en zal zijn aanval staken.
Mocht je toch een aanval meemaken, neem dan contact op met de gemeente.
Zij kunnen de bewuste plaats dan tijdelijk afsluiten voor het publiek.
Terwijl de buizerd boven de bunkers van de Antitankgracht geruisloos uit het zicht verdwijnt, besluit Frank zijn verhaal.
Het blijft een prachtige vogel die zowel bewondering als een gezond respect afdwingt in onze mooie natuur.
Dagelijks observeren we een andere vogel in de Voorkempen terwijl hij door de natuur wandelt.
Aan de hand van de scherpe blik van deze gepassioneerde dierenfotograaf laten we de ongelooflijke diversiteit en schoonheid bewonderen die ons omringt van a tot z.
We zijn nu aan de 'b' beland van buizerd.
Terwijl Frank door het Mastenbos in Kapellen wandelt, gelegen langs de historische Antitankgracht, valt zijn oog op een beweging boven de statige dennen en de bunkers van de oude verdedigingslinie.
De buizerd (Buteo buteo) is een van de meest voorkomende roofvogels in onze regio.
Men vindt ze werkelijk overal.
Van de zilte zeelucht aan de kust tot het rustieke platteland en zelfs in de groene longen van onze steden.
In tegenstelling tot vele andere roofvogels is hij overdag actief en dus zeer gemakkelijk waar te nemen.
Wie een uurtje aan de rand van bos of veld blijft, heeft bijna gegarandeerd prijs.
Bovendien is zijn spanwijdte indrukwekkend.
Als de vleugels volledig zijn uitgespreid, kan hij een lengte bereiken van ongeveer 1,1 tot 1,3 meter.
Frank legt uit dat het een vogel met duizend gezichten is.
De Fransen noemen hem niet voor niets buse variable vanwege zijn variabele uiterlijk.
Het verenkleed kan variëren van bijna sneeuwwit tot diep donkerbruin.
Deze kleurschakeringen maken elke ontmoeting uniek.
Ook over de naam bestaat een boeiend kat-en-muisspel. Sommigen denken dat de naam afkomstig is van muizenarend.
Dit zou via muizerd uiteindelijk veranderd zijn in buizerd. Frank en de gidsen van GroenRand vinden het echter aannemelijker dat de naam afkomstig is van Busaar of katarend.
Dit is een samenstelling van busse (kat) en aar (arend). Dit verwijst rechtstreeks naar de Vlaamse volksnaam Busse vanwege zijn klagende en miauwende roep die vaak in de bossen van Kapellen weergalmt.
Het is een geluid dat je niet snel vergeet als je het eenmaal hebt gehoord.
Als echte opportunist is de buizerd niet kieskeurig wat zijn voedselkeuze betreft.
Een belangrijk deel van zijn menu bestaat uit knaagdieren zoals woelmuizen en kleine konijnen.
Hij deinst echter niet terug voor amfibieën, aas, regenwormen, kevers en zelfs jonge vogels.
Jagen kan op drie verschillende manieren. Vooral tijdens de zomermaanden zie je ze schroeven op de thermiek.
Ze flapperen dan niet met hun vleugels maar zweven op opstijgende kolommen warme lucht.
Dit is exact dezelfde techniek die paragliders gebruiken. Hierdoor verbruiken ze nagenoeg geen energie.
Zien ze een slachtoffer, dan kunnen ze overgaan tot bidden.
Hierbij hangen ze stil in de lucht met een onbeweeglijke kop om zich daarna als een baksteen op de prooi te laten vallen.
Vaak jagen ze echter zittend vanaf een verhoging.
Een paaltje langs de Antitankgracht of een dode boomtak dient dan als uitkijkpost.
Vanuit deze positie schatten ze de afstand in om in een geruisloze glijvlucht aan te vallen.
Ook vanaf de grond kan gejaagd worden. De rondstappende buizerd plukt dan met zijn snavel regenwormen uit het gras.
De buizerd past zich wonderbaarlijk goed aan de seizoenen aan.
In de zomer geniet hij van de thermiek, maar de winter is een stuk ingewikkelder.
Vliegen maakt hen dan moe en voedsel is moeilijker te vinden.
Dit komt doordat kleine zoogdieren zich onder de sneeuw verschuilen waardoor de buizerd ze niet meer kan zien.
De vogel verkiest dan om neer te strijken op zitstokken en urenlang roerloos te blijven wachten op de geringste beweging.
In deze barre tijden kiest hij vaak voor aas.
Je ziet hem dan regelmatig langs de kant van de weg of diep in het bos bij een gestorven dier.
Hoewel de buizerds in de Voorkempen standvogels zijn, arriveren er vanaf november overwinteraars uit het noordoosten van Europa. Het gaat om een groot aantal zeer lichte exemplaren uit Zuid-Zweden en Denemarken.
Ook meer oranjebruine buizerds uit Oost-Europa strijken hier neer. Deze wintergasten trekken rond maart weer terug naar hun eigen broedgebieden.
Voor de lokale en monogame paartjes begint dan de tijd op de horst.
Dit nest is indrukwekkend groot met een breedte van een meter en een diepte van zestig centimeter. Het is stevig gebouwd van takken en twijgen en zacht bekleed met varens en mos.
Soms renoveren ze oude buizerd- of kraaiennesten die ze eerst grondig renoveren.
Ze hebben vaak meerdere nesten in hun territorium die ze jaarlijks afwisselen om parasieten te vermijden.
Een fascinerende anekdote over de hygiëne op het nest mag niet ontbreken.
Om hun horst schoon te houden, spuiten de jongen hun uitwerpselen met kracht over de rand.
Hoe ouder en sterker de jongen zijn, hoe verder je deze witte stralen op de bosbodem kunt terugvinden.
Hoewel ze in de natuur 26 jaar en in gevangenschap wel 30 jaar oud kunnen worden, was hun leven vroeger niet altijd veilig.
De buizerd werd in het verleden fel vervolgd door jachtopzieners en weidevogelbeschermers.
Ze werden afgeschoten of vergiftigd omdat men ze als concurrenten zag.
Ook hadden ze te lijden onder nestverstoring, handel voor valkeniers en virusziekten onder konijnen.
Zelfs virusziekten onder konijnen dunden de populatie uit.
Vandaag de dag vormen loodvergiftiging via hagelbollen in aas en de aanvaringen met windparken nog steeds een groot gevaar. GroenRand zet zich dagelijks in om het leefgebied langs de Antitankgracht te beschermen zodat deze vogels een veilige toekomst hebben.
Een bijzonder fenomeen in de Voorkempen doet zich voor in de maand mei. Dit is de periode dat de vogels hun jongen fel beschermen.
De doorgaans vreedzame buizerd kan dan agressief uit de hoek komen.
Wanneer een voorbijganger, meestal een jogger, het territorium doorkruist, valt het mannetje soms aan.
Hij voert dan een pijlsnelle schijnaanval uit in de rug van de indringer.
De beste remedie is de vogel laten weten dat hij gezien is. Keer je onmiddellijk om en maak armbewegingen.
Een andere bekende truc is het dragen van een pet met ogen op de achterkant.
De buizerd voelt zich dan betrapt en zal zijn aanval staken.
Mocht je toch een aanval meemaken, neem dan contact op met de gemeente.
Zij kunnen de bewuste plaats dan tijdelijk afsluiten voor het publiek.
Terwijl de buizerd boven de bunkers van de Antitankgracht geruisloos uit het zicht verdwijnt, besluit Frank zijn verhaal.
Het blijft een prachtige vogel die zowel bewondering als een gezond respect afdwingt in onze mooie natuur.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten