GroenRand en Sanne Van Looy slaan alarm over het Vlaamse natuurbeleid en de wereldvreemde rapporten
Wie denkt dat het leven als parlementslid altijd spannend is, kan zich vergissen.
Het speelt zich voor een groot deel af achter meters papier en dikke rapporten.
Zo worstelde Vlaams parlementslid en burgemeester van Malle, Sanne Van Looy (N-VA), zich onlangs door een nieuw en eerlijk gezegd hallucinant rapport over zogenaamde ‘milieuschadelijke subsidies’.
Vanaf 2025 is de Vlaamse overheid door een nieuwe Europese rapportageverplichting namelijk genoodzaakt om elke twee jaar te rapporteren over subsidies die de stempel ‘milieuschadelijk’ krijgen.
Het departement Omgeving startte in september 2024 met deze opdracht naar aanleiding van strikte Europese richtlijnen die lidstaten dwingen hun volledige budgettaire beleid te screenen.
Het doel van Europa is op papier nobel omdat men transparantie wil bieden over overheidssteun die onbedoeld schade toebrengt aan biodiversiteit of klimaat via de ‘Do No Significant Harm’-toets.
Maar de uitkomst van de eerste Vlaamse analyse is voor velen een bittere pil om te slikken en lokt felle reacties uit in de politieke wandelgangen.
Tien Vlaamse subsidies die vaak juist bedoeld zijn om de verduurzaming te versnellen, krijgen plots het label ‘milieuschadelijk’ opgeplakt door de administratie.
Wat in het rapport te lezen valt, lijkt volgens Sanne Van Looy meer op een satire dan op een serieus beleidsdocument voor de toekomst.
Een van de meest opvallende en pijnlijke conclusies betreft de Mijn VerbouwPremie.
Dit is de cruciale steun voor energiebesparende maatregelen zoals isolatie en hoogrendementsglas in Vlaamse woningen.
Deze premie zou volgens de theoretische analyse schadelijk zijn voor het milieu omdat renovatie gepaard gaat met extra bouwactiviteit en afvalproductie op de werven.
Ook het feit dat renovaties soms leiden tot extra verharding rondom de woning wordt als een negatief punt aangerekend in de statistische tabel.
“De motivatie leest bijna als een satire,” zegt Van Looy hierover met klem tijdens haar tussenkomst in het Vlaams Parlement.
De enorme positieve effecten op het milieu door energiezuinige woningen worden in deze oefening van de administratie compleet genegeerd door de opstellers.
Ja, renovatie zorgt voor tijdelijke bouwactiviteit, maar energiezuinige woningen leveren een structurele CO2-winst op die vele malen groter is dan de bouwfase.
Als we deze logica consequent volgen, kunnen we volgens de politica beter volledig stoppen met bouwen en renoveren in heel de regio Vlaanderen.
Dit is een boodschap die onmogelijk uit te leggen valt aan de burger die met zijn eigen zuurverdiende spaargeld investeert in een duurzame toekomst.
De lijst met subsidies die volgens de ambtenaren plotseling schadelijk zijn, stopt daar echter niet en bevat nog meer vreemde kronkels.
Ook de steun voor economische transformatie krijgt een negatieve beoordeling omdat elke nieuwe industriële ontwikkeling per definitie grondstoffen verbruikt.
Zelfs de inmiddels geschrapte premie voor elektrische voertuigen wordt in het rapport met de vinger gewezen als een vervuilende maatregel.
De redenering van de onderzoekers is dat elektrische auto’s schadelijk zijn omdat de batterijen metalen bevatten die elders op de wereld onder slechte omstandigheden worden ontgonnen.
Voor Sanne Van Looy maakt dit soort redeneringen een totale karikatuur van de dagelijkse milieuzorg in onze moderne samenleving.
Het is volgens haar ‘absurd checkbox-milieubeleid’ dat in wereldvreemde rapporten wordt bedacht zonder enige voeling met de dagelijkse praktijk van de burger.
Dergelijke conclusies ondergraven het maatschappelijk draagvlak voor echte milieuzorg omdat mensen het gevoel krijgen dat hun inspanningen nooit goed genoeg zijn.
Als Vlaming met een groot hart voor ons milieu maakt dit soort papieren bureaucreatie haar dan ook oprecht boos en bijzonder strijdvaardig.
Terwijl de politiek in Brussel debatteert over deze theoretische definities, klinkt er vanaf het terrein een heel andere en even scherpe kritiek van experts.
Natuurorganisaties zoals GroenRand wijzen erop dat de échte natuurdoelen op dit moment in het gedrang komen door een chronisch gebrek aan budgettaire daadkracht.
Hoewel Sanne Van Looy terecht verwijst naar investeringen in de Blue Deal en bosuitbreiding, stelt GroenRand dat de praktijk op de bosvloer veel minder rooskleurig is.
De kritiek van deze milieuexperts van GroenRand richt zich specifiek op de gemaakte keuzes van Minister Jo Brouns (CD&V) binnen de huidige Vlaamse Regering.
GroenRand stelt onomwonden dat er onder zijn beleid te weinig wordt geïnvesteerd in effectief natuurherstel en vooral in de broodnodige ontsnippering van ons landschap.
Vlaanderen is momenteel een van de meest versnipperde regio's van heel Europa door ons enorm dichte en historische wegennet dat overal doorheen snijdt.
Onze waardevolle natuurgebieden zijn daardoor vaak gereduceerd tot kleine ecologische eilanden die volledig van elkaar geïsoleerd zijn geraakt door asfalt.
Zonder fysieke verbindingen zoals grote ecoducten of kleine faunatunnels kunnen populaties wilde dieren niet meer veilig migreren tussen verschillende leefgebieden.
Dieren zoals de ree, de das of zeldzame amfibieën kunnen zich niet meer verplaatsen om voedsel te zoeken of om zich gezond en divers voort te planten.
Het zogenaamde VAPEO-programma, wat staat voor het Vlaams Actieprogramma Ecologische Ontsnippering, gaat volgens de vereniging GroenRand veel te traag vooruit.
GroenRand voert aan dat de budgetten voor deze levensnoodzakelijke groene verbindingen niet in verhouding staan tot de miljarden die nog steeds naar beton vloeien.
Het planten van bomen heeft weinig zin als die nieuwe bossen onbereikbaar blijven voor de kwetsbare fauna die er juist moet kunnen schuilen en jagen.
De vrees van GroenRand is dat de Vlaamse Regering te vaak kiest voor de snelle en zichtbare politieke winst van een symbolische boomplantactie voor de pers.
Ondertussen blijven de complexe en veel duurdere projecten voor ontsnippering jarenlang op de lange baan geschoven wegens een vermeend gebrek aan middelen.
Dit creëert een pijnlijke tegenstelling tussen de administratieve rapportage over subsidies en de fysieke noodzaak in onze eigen natuurgebieden.
Terwijl de overheid wordt bekritiseerd omdat ze nuttige premies als schadelijk labelt, krijgt ze ook de wind van voren omdat ze echte ecologische schade niet effectief aanpakt.
We bevinden ons momenteel dan ook in een gevaarlijke spagaat die het gehele Vlaamse milieubeleid dreigt te verlammen voor de komende generaties.
Aan de ene kant dwingt Europa tot een boekhoudkundige oefening over de impact van isolatiematerialen op de wereldwijde grondstofbalans van de planeet.
Dit leidt tot grote en terechte irritatie bij politici zoals Sanne Van Looy die de transitie juist willen versnellen via renovatie en modernisering van ons patrimonium.
Aan de andere kant waarschuwen de vrijwilligers van GroenRand dat het structurele werk op het terrein een tweederangs prioriteit blijft voor de bevoegde ministers.
Terwijl men in kantoorgebouwen debatteert over de theoretische definitie van een subsidie, wachten onze lokale bossen op fysieke verbinding en meer ademruimte.
De middelen die minister Jo Brouns beheert worden volgens de critici nog te vaak ingezet voor andere belangen dan voor de pure en noodzakelijke natuurwinst.
“Daar zit de échte impact,” herhaalt Sanne Van Looy standvastig terwijl ze wijst naar de noodzaak voor een werkbaar en bovenal logisch milieubeleid voor iedereen.
Maar die impact vereist volgens natuurorganisaties zoals GroenRand wel een politieke visie die verder durft te kijken dan de waan van de dag en de volgende verkiezingen.
De uitdaging voor het Vlaams Parlement is dan ook om deze twee scherpe kritieken samen te brengen tot een krachtig en coherent nieuw natuurverhaal.
We moeten resoluut weg van het verstikkende checkbox-milieubeleid en de absurde papieren veroordelingen van onze eigen burgers die willen verduurzamen.
Tegelijkertijd moeten we toe naar een beleid dat eindelijk serieus en structureel investeert in de kwetsbare en versnipperde Vlaamse natuurgebieden en bossen.
Pas wanneer de focus verschuift van administratieve afvinklijsten naar echte ecologische corridors, boeken we als volledige samenleving werkelijke winst.
Eerlijke communicatie over wat echt helpt en wat werkelijk schade toebrengt is daarbij essentieel om het geschonden vertrouwen van de burger te behouden.
Vlaanderen heeft nood aan een beleid dat zowel economisch logisch is voor de Vlaming als ecologisch reddend voor onze inheemse dieren en planten.
Alleen door deze uitersten op een intelligente manier te verzoenen kan de Vlaamse overheid haar grote ambities voor een groenere toekomst werkelijk waarmaken.
Het hallucinante rapport van het departement Omgeving moet daarom dienen als een dringende en luide wake-up call voor iedereen die de knoppen van het beleid bedient.
Echte milieuzorg vraagt om moed en een visie op de zeer lange termijn in plaats van administratieve pesterijen van wie zijn woning duurzaam aanpast.
Sanne Van Looy blijft samen met haar collega's de vinger aan de pols houden om deze wereldvreemde redeneringen uit de weg te ruimen in de commissies.
De strijd voor een eerlijk evenwicht tussen wonen, werken en natuurbehoud is nog lang niet gestreden in de woelige politieke arena van vandaag.
Uiteindelijk telt alleen het tastbare resultaat buiten in onze eigen natuur en de rechtvaardigheid voor de burger die meewerkt aan de noodzakelijke transitie.
Met een sterke focus op ontsnippering en zinvolle subsidies kan Vlaanderen opnieuw een gidsregio worden voor een werkbaar en gedragen groen beleid.
De boodschap van zowel GroenRand als Sanne Van Looy is duidelijk: stop de papieren waanzin en investeer in echte, meetbare natuurwinst op het terrein.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten