GroenRand presenteert: De groene specht door de lens van Frank Vermeiren
In de reportagereeks Vogels van A tot Z brengt GroenRand lokale vogels tot leven met passie, wetenschappelijke weetjes en prachtige foto's van onder andere Frank Vermeiren.
Dit digitale archief viert de biodiversiteit in onze eigen achtertuin waarbij momenteel de Groene specht onder de letter G in de schijnwerpers staat.
Frank Vermeiren heeft beelden gemaakt in de randen van het Zoerselbos waar de overgang tussen bos en open veld het ideale biotoop vormt voor deze soort.
In de Voorkempen is de Groene specht een algemene verschijning in gemeenten zoals Schoten, Brasschaat, Kapellen, Brecht en Zoersel waar hij geniet van kasteeldomeinen.
De regio staat bekend om haar vele parken waar de vogel profiteert van het halfopen landschap met oude loofbomen en grote gazons vol met mierennesten.
De groene specht is een vogel die zijn eigen regels schrijft en daarmee al eeuwenlang een bron van verbazing, anatomische wonderen en rijke folklore is.
Waar andere spechten hun aanwezigheid luidruchtig aankondigen met geroffel op droge takken kiest deze lachende houthakker voor een galmende bijna sarcastische roep.
Wereldwijd komen meer dan 200 soorten spechten voor die je kunt herkennen aan hun vaak opvallende kleurenpatroon en beitelvormige snavel.
Spechten hebben twee voor- en twee achtertenen per poot en een stevige steunstaart waarmee ze zich aan loodrechte boomstammen vastklampen.
Die eigenschappen stellen spechten in staat om fiks op hun schors in te hakken maar de groene specht vertoont hierbij zeer eigenzinnig gedrag.
Hij zoekt namelijk vooral op de grond naar eten in tegenstelling tot andere spechtensoorten wat hem een unieke verschijning in het veld maakt.
Een groen getint verenkleed, een mysterieus zwart masker en een knalrode zotskap op zijn kruin zorgen ervoor dat hij veel weg heeft van een nar.
En dan heb je hem nog niet horen lachen want zijn lachende baltsroep verraadt meteen zijn aanwezigheid in de bossen en tuinen van de Voorkempen.
De vogel bereikt een grootte van 30-36 cm met een spanwijdte van 40-52 cm en een gewicht dat varieert tussen 140 en 250 gram.
De levensverwachting ligt tussen de 5 tot 10 jaar maar er zijn vogels bekend die een respectabele leeftijd van meer dan 15 jaar hebben bereikt.
De groene specht is een echte mierenspecialist en zijn favoriete maaltijd bestaat uitsluitend uit deze kleine insecten en hun larven uit de bodem.
Restanten in de uitwerpselen wijzen uit dat vooral rode bosmieren hun favoriete hap zijn waarvan hij er wel 2000 per dag kan verorberen.
Ze zoeken hun voedsel bijna uitsluitend op de grond en gebruiken hun lange kleverige tong van wel tien centimeter om mieren op te likken.
Deze tong is voorzien van kleine weerhaakjes aan het uiteinde om prooien letterlijk uit hun diepe gangen in mierenhopen te spiesen.
In rusttoestand zit deze tong volledig rond zijn schedel gerold waar hij fungeert als een natuurlijke schokdemper om zijn hersenen te beschermen.
Hij hakt niet in hout voor eten maar graaft met zijn snavel gaten van wel een halve meter diep in mierenhopen en gazons.
In de winter wanneer mieren onbereikbaar zijn vertoont hij soms wanhopig gedrag en valt hij zelfs bijenkorven aan om bij de larven te komen.
Je herkent de groene specht aan zijn groene bovendelen met een felgele stuit die vooral in de vlucht zeer goed zichtbaar is voor de kijker.
Het mannetje heeft een rode vlek in de zwarte snorstreep terwijl bij het vrouwtje deze snorstreep volledig zwart gekleurd is gebleven.
Jonge groene spechten zien er uit als volwassen vogels maar zijn over hun volledige lichaam zwaar gevlekt en missen het zwarte masker rond hun ogen.
De groene specht is onmiskenbaar in zijn voorkomen en door zijn rode kruin valt hij met geen enkele andere lokale soort te verwarren in het bos.
Hij roffelt slechts zelden en zijn roffel is veel minder krachtig dan die van de andere spechten die we in de Voorkempen horen hameren.
Waar andere spechten luidruchtig roffelen kiest deze lachende houthakker voor een galmende roep die lijkt op het gehinnik van een jong paard in de wei.
Vanwege dit geluid heeft hij in het vroege voorjaar de bijnaam het maartse veulen gekregen wat perfect past bij zijn eigenzinnige karakter.
In de Lage Landen staat hij bekend als de waterspecht of regenvogel omdat men geloofde dat zijn lach helderder klinkt vlak voor een bui.
De spreuk als de specht lacht wordt er regen verwacht leidde tot de legende dat hij alleen uit karrensporen en holle stenen mag drinken.
Toen God na de schepping de dieren een vijver liet graven weigerde de groene specht mee te werken uit angst zijn mooie veren vuil te maken.
Als straf roept hij sindsdien bij droogte klagend om regen met de kreet giet-giet-giet terwijl hij op zoek is naar water in diepe sporen.
In het Verenigd Koninkrijk heeft hij de volksnaam yaffle gekregen wat de inspiratie vormde voor Professor Yaffle in de klassieke serie Bagpuss.
De Romeinen beschouwden hem als een heilige vogel van de oorlogsgod Mars die de stichters Romulus en Remus zou hebben gevoed.
Zijn wetenschappelijke naam Picus viridis voert terug naar koning Picus die door de tovenares Circe in een specht werd veranderd na een afwijzing.
Jacob van Maerlant beschreef de magische springwortel die elk slot kon openen als je de nestholte van een specht met een spie zou blokkeren.
De groene specht maakt gebruik van zelf uitgehakte nestholtes in bomen om te broeden bij voorkeur in oud hout van wilgen of populieren.
Om zijn nest uit te hakken is hij gemiddeld 15-30 dagen bezig waarbij zowel het mannetje als het vrouwtje fanatiek mee timmeren.
Ze gebruiken geen mos of veren maar houtsnippers om de binnenkant van het nest te bekleden op een hoogte van twee tot tien meter boven de grond.
Hetzelfde hol wordt soms meerdere jaren na elkaar gebruikt maar de strijd om deze woningen met brutale spreeuwen is vaak erg fel en vermoeiend.
Het mannetje en het vrouwtje broeden om beurten de 5 tot 7 glanzend witte eieren uit die na 14 tot 19 dagen eindelijk uitkomen.
Hun ouders voeden hen met een vloeibare brij op basis van insecten die ze bewaren in de krop onderaan de slokdarm van de volwassen vogel.
Na ongeveer 25 dagen vliegen de jongen uit waarbij hun sterk golvende vlucht over de Brechtse Heide of Domein de Mick direct opvalt.
Spiritueel wordt de groene specht gezien als een symbool van healing, vreugde en het naar boven halen van verborgen waarheden uit de aarde.
De groene kleur verbindt hem met het hartchakra en zijn lach is een uitnodiging om meer plezier in het dagelijkse leven toe te laten.
Wil je hem naar je tuin lokken zorg dan voor een mieren-vriendelijk gazon zonder pesticiden en leg eventueel bananen of appelkrootjes neer.
Je kunt een specifieke nestkast van 45 cm hoog aanbieden gevuld met houtzaagsel zodat hij zijn instinctieve hakdrang kan bevredigen.
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de sponsachtige botstructuur in hun schedel werkt als een buffer om de schokken van het hakken op te vangen.
Recente studies suggereren echter dat de schedel juist als een stijve hamer werkt om de kinetische energie maximaal over te dragen op het hout.
De groene camouflagekleur is een perfecte aanpassing aan zijn leven op de grond waar hij urenlang onopgemerkt tussen het gras kan foerageren.
GroenRand benadrukt het belang van ecologisch beheer zoals het laten staan van kwijnende bomen en het minder vaak maaien van grasvelden.
GroenRand en Frank Vermeiren blijven zich inzetten om deze fascinerende bewoner van de Voorkempen via dit digitale archief de nodige aandacht te geven.
Elke waarneming van de groene specht in parken zoals die van Schoten of Brasschaat draagt bij aan onze kennis over de lokale biodiversiteit.
De vogel is een standvogel wat betekent dat hij het hele jaar door in zijn territorium verblijft en ons ook in de winter verblijdt.
Zijn aanwezigheid in een tuin is een teken van een gezonde bodem vol leven aangezien hij afhankelijk is van grote populaties mieren.
Met deze uitgebreide beschrijving hopen we dat de lezer met hernieuwde bewondering zal kijken naar deze lachende nar van onze eigen natuurgebieden.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten