Vandaag, op deze 22ste april 2026, viert de natuurvereniging GroenRand vol trots haar tiende verjaardag

Vandaag, op 22 april 2026, viert natuurvereniging GroenRand trots haar tiende verjaardag

De pen van Glenn

De datum is diep geworteld in symboliek, want exact tien jaar geleden kwamen lokale natuurliefhebbers samen in taverne De Kolonie in Brecht om een krachtig antwoord te bieden op de klimaatcrisis.
Wat destijds begon als een kleinschalig burgerinitiatief onder impuls van oprichter Dirk Weyler, is inmiddels uitgegroeid tot de meest invloedrijke ecologische stem in de gehele Antwerpse Kempen.

Vandaag de dag beschikt de vereniging over een actieve achterban van 251 trouwe leden en een professioneel kernteam van zestien medewerkers, waaronder gidsen, fotografen en de huiscartoonist Gie Campo (Gier).

Hoewel Dirk Weyler vandaag nog steeds met passie de communicatiekanalen beheert en als woordvoerder fungeert, ligt de algemene coördinatie inmiddels in de vertrouwde handen van Pieter Haagdorens.

Samen hebben zij onvermoeibaar gestreden voor een ontsnipperd landschap, waarbij de rubriek "De Pen van Glenn" optreedt als het strategische en literaire hart van hun werking.
Het personage achter deze pen, Glenn Solastalgie, is een zorgvuldig geconstrueerd manifest voor modern natuurbehoud.

De voornaam Glenn is afgeleid van het Keltische woord voor vallei, de plek waar water van de flanken naar beneden stroomt en waar historisch de hoogste biodiversiteit te vinden is.
In de visie van de vereniging staat deze naam symbool voor de beekvalleien die als natuurlijke aders door de regio lopen en als logische corridors verschillende landschappen met elkaar verbinden.
Net zoals een Keltische vallei beschutting biedt en een eigen microklimaat creëert, fungeert Glenn als pleitbezorger voor natuur die als buffer dient tegen hitte en droogte.

De achternaam Solastalgie refereert aan het concept van filosoof Glenn Albrecht over de existentiële pijn die gepaard gaat met het verlies van de vertrouwde natuurlijke leefomgeving.
Deze scherpe pen heeft de afgelopen tien jaar de weg geëffend voor grootschalige projecten, met de Antitankgracht als de absolute blauw-groene ruggengraat van de regio.
Deze 33 kilometer lange historische verdedigingslinie is door GroenRand getransformeerd van een militair relict naar een vitale migratieroute voor zeldzame soorten zoals de otter en de boommarter.
In november 2019 werd de campagne rond Olga de Otter gelanceerd nadat sporenonderzoek door het INBO haar aanwezigheid in de gracht definitief bevestigde.

Om ook de jeugd bij dit verhaal te betrekken, verspreidde de vereniging 600 exemplaren van het voorleesboekje 'Olga Otter wordt ziek', waarin de link tussen waterkwaliteit en ontsnippering tastbaar werd gemaakt.
De otter fungeert als een cruciale paraplusoort, waarbij maatregelen voor haar habitat de volledige regionale biodiversiteit ten goede komen.
Naast de otter fungeert de boommarter als een essentiële gidssoort voor de strategische bosverbindingen langs de gracht.

De boommarter gedijt in een aaneenschakeling van waardevolle boskernen die direct aan de Antitankgracht grenzen en als kralen aan een snoer fungeren.
Gebieden zoals het Zoerselbos, het Schildehof, het uitgestrekte 's-Gravenwezelbos, het Drijhoeksbos en de bossen rond het Fort van Oelegem vormen zijn natuurlijke leefgebied.
Ook in De Inslag in Brasschaat, het Wolvenbos en het Mastenbos in Kapellen is deze schuwe bewoner van oude bossen een vaste waarde geworden.
Zijn aanwezigheid in deze groene zones bewijst dat de ecologische verbindingen daadwerkelijk functioneren, mits de barrières tussen deze kernen consequent worden weggewerkt.
Om deze visie wetenschappelijk te onderbouwen, heeft GroenRand ingezet op diverse ontwerpend onderzoeken in samenwerking met het Departement Omgeving en bureau Hesselteer.
Cruciale studies omvatten het knelpuntonderzoek aan de Turnhoutsebaan (N12) in Schilde om de verbinding tussen het Schildehof en het Drijhoeksbos te herstellen via nieuwe fauna-oversteekplaatsen.
Ook het onderzoek naar Klimaatpark De Zwaan aan de Brechtsebaan in Schoten en de ontsnippering van de Schietvelden tonen aan hoe barrières zoals de Essensteenweg effectief kunnen worden opgeheven.
Deze studies vormen de fundamenten voor de vijftien projectfiches die bij de Vlaamse overheid zijn ingediend met het oog op integraal hydrologisch herstel.
Dit plan omvat essentiële slibruimingen in de Antitankgracht en het opnieuw laten meanderen van de vier kruisende beken, zijnde de Kaartse beek, de Laarse beek, het Klein Schijn en het Groot Schijn.
Een specifiek en urgent dossier betreft het heropenen van de gedempte gedeelten van de gracht, zoals in Brecht en ter hoogte van Schildestrand (Moerhoflaan), waarvoor GroenRand pleit voor technische saneringsonderzoeken.

De Klimaatgordel vormt hierbij een onmisbaar onderdeel van het overkoepelende Complex Project De Nieuwe Rand.
Voor het versterken van deze Klimaatgordel, specifiek binnen de GroenRand-regio, is een gerichte investering van 11,5 miljoen euro noodzakelijk.
Al deze ambities zijn inmiddels samengebracht onder de allesomvattende vlag van het visionaire project Greenconnect.
Greenconnect streeft enerzijds naar de erkenning van een Nationaal Park aan de Vlaamse kant, in nauwe aansluiting bij het bestaande Grenspark aan de Nederlandse zijde.
Dit Vlaamse luik focust op de grootschalige koppeling van de Schietvelden met de aanleunende bossen van de Antitankgracht en de uitgestrekte Kalmthoutse Heide.
GroenRand waakt er hierbij streng over dat de oppervlaktecriteria voor nationale parken niet worden verwaterd om het kostbare kwaliteitslabel te beschermen.

Als tussenoplossing voor gebieden die de drempel van 10.000 hectare niet halen, stimuleert de vereniging het nieuwe type van het Regionaal Klimaatpark van circa 3.000 hectare.
Dit voorstel vertrekt vanuit gemeenten die hun klimaatplannen proactief samenleggen en hierin specifiek een hoofdstuk ‘nature-based solutions’ opnemen.
Het belangrijkste praktijkvoorbeeld hiervan is het Regionaal Klimaatpark dat de verbinding realiseert tussen het Vrieselhof, het Zoerselbos en de heropleving van het vliegveld in Malle.
Op dit vliegveld is, in nauwe samenwerking met het Agentschap voor Natuur en Bos, inmiddels ruim 80.000 vierkante meter storend asfalt en beton geruimd.
Deze ingreep maakte de weg vrij voor het herstel van het zeldzame stuifduinlandschap dat vandaag officieel in ere werd hersteld.
Innovatie speelt een absolute sleutelrol in deze toekomstvisie, wat onder meer tot uiting komt in het pleidooi voor een modern beverbeleid op basis van vijf pijlers.
Dit behelst het gebruik van Digital Twins, snelle schadevergoedingen, de installatie van beverpipes, een focus op co-existentie en doorgedreven educatie.
Via de Pen van Glenn worden de "juridische sloten", de bureaucratische hindernissen voor natuurherstel, onvermoeibaar aangeklaagd.

De maatschappelijke impact van de vereniging wordt jaarlijks onderstreept door de uitreiking van de prestigieuze Groene Duim.

In 2026 ging deze prijs naar Wouter Patho en Gie Campo, in 2025 naar Els Beeckx en in 2024 naar Dieter Coppens voor hun uitzonderlijke inzet.

Ook bekende natuurambassadeurs zoals Dirk Draulans, bioloog Anne Stuer en de Mooimakers Tom Van Thienen, Luc Vermeersch en Jef Helderweert werden geëerd.

Zelfs de vzw Red de Voorkempen ontving deze erkenning voor hun jarenlange strijd voor het behoud van de open ruimte.

GroenRand voert tevens actieve politieke druk uit via diverse volksvertegenwoordigers om ministers scherp te bevragen over de voortgang van de Blue Deal en het VAPEO-programma.
Vanaf mei 2026 verschuift de rol van de organisatie definitief naar die van een onafhankelijke toezichthouder die de overheid streng zal toetsen op de feitelijke uitvoering.
De focus wordt hierbij verlegd naar de burger als actieve natuurbeschermer en lokale ambassadeur op het terrein.
De kostbare erfenis van deze eerste tien jaar is een weerbare Voorkempen waar de natuur eindelijk weer fungeert als een verbonden thuis voor mens en dier.