Ecologisch dilemma in het Ferrarisbosje: het ringen van Amerikaanse eiken verdeelt de meningen
De pen van Glenn
In natuurgebied De Kluis-Blommerschot, in het stukje bos tegen de snelweg waar de beek onder de autostrade gaat en dat door de beheerders het Ferrarisbosje wordt genoemd, heerst momenteel grote verontwaardiging.
Wandelaar Peter Vanderbeek stuurde een verontwaardigd filmpje van geringde Amerikaanse eiken door naar de Gazet van Antwerpen om zijn ongenoegen te uiten.
De vereniging GroenRand pikte dit op nadat zij zelf verschillende berichten ontvingen van ongeruste burgers die de ingreep in het landschap niet begrepen.
In het filmpje is duidelijk te zien hoe gezonde Amerikaanse eiken van bijna honderd jaar oud zijn geringd: met een kettingzaag is een strook bast, inclusief het cambium, volledig rondom de stam weggehaald of diep ingezaagd.
Hierdoor wordt de sapstroom van de boom definitief onderbroken en sterft de reus langzaam af, een praktijk die niet alleen bij deze oude exemplaren maar ook bij dunnere bomen van andere soorten is toegepast.
De beelden roepen nare herinneringen op aan 2020, toen er grote ophef was over grootschalig vandalisme in natuurgebied De Liereman in Oud-Turnhout waar meer dan honderd inlandse eiken door onbekenden geringd werden.
Natuurpunt probeerde die bomen destijds nog met man en macht te redden, wat het voor wandelaars nu extra pijnlijk en verwarrend maakt dat de organisatie deze techniek nu zelf doelbewust toepast op de Amerikaanse eiken in dit gebied.
Toch vindt wandelaar Peter Vanderbeek het heel jammer omdat de bomen zich in een historisch bosverband bevinden en reeds een respectabele leeftijd hebben bereikt.
Voorzitter Peter Keustermans van Natuurpunt Voorkempen verklaart echter dat dit ringen vorig jaar al bewust is uitgevoerd door een van hun eigen beheersploegen in het kader van actieve exotenbestrijding.
Het is de uitdrukkelijke bedoeling dat de boom staande sterft, zodat hij nadien nog jarenlang zijn nut behoudt voor de natuur, bijvoorbeeld als nestplaats voor vogels in holtes en als voedingsbron voor talloze insecten.
Na het geleidelijke afsterven volgt er een nieuwe aanplant met inheemse bomen om de natuurlijke balans op deze plek definitief te herstellen.
De natuur geeft zich overigens niet zomaar gewonnen, want sommige geringde eiken tonen hun enorme veerkracht en ontwikkelen momenteel toch al nieuwe knoppen en blaadjes.
Toch valt het sterk te betwijfelen of ze dit herstelproces kunnen doorzetten nu de vitale verbinding tussen de wortels en de kruin is doorgesneden.
Voor wie het bos bezoekt duiden de bomen met een oranje markering bovendien op een dunning die dit najaar zal volgen, waarbij ook een stukje dreef gekapt zal worden voor het beheer.
De gedetailleerde uitleg van Keustermans stelt GroenRand uiteindelijk gerust, hoewel zij aanvankelijk niet wisten dat het specifiek om de bestrijding van Amerikaanse eiken ging, omdat ze na deze verontrustte berichten nog niet ter plaatse waren geweest.
GroenRand kijkt met een kritische, maar zeer genuanceerde blik naar de Amerikaanse eik in ons Vlaamse landschap en erkent dat deze zich vaak als een agressieve bezetter gedraagt.
Door zijn snelle groei en het dichte bladerdek dat nauwelijks licht doorlaat naar de bodem, verstikt hij de kwetsbare ondergroei waardoor inheemse planten en de daarbij horende fauna verdwijnen.
Een bos waarin de Amerikaanse eik domineert verandert in hun ogen vaak in een groene woestijn met een zeer lage biodiversiteitswaarde voor de lokale natuur.
Toch pleit de vereniging niet voor een blinde kap van alle historische dreven, omdat deze oude reuzen momenteel een cruciale noodfunctie vervullen voor onze inheemse dierenwereld.
Omdat het hout van de Amerikaanse eik zachter is dan dat van onze inheemse eiken, ontstaan er namelijk veel sneller natuurlijke holtes, spleten en gaten door toedoen van spechten.
In een landschap met een chronisch tekort aan echt oude, holle bomen fungeren deze exoten als een onmisbaar ecologisch appartementsgebouw voor diverse zeldzame soorten.
Ze zijn van levensbelang als kraamkliniek voor de rosse vleermuis en de zeldzame Bechsteins vleermuis, die daar de nodige beschutting vinden voor hun jongen.
Daarnaast bieden ze vitale nestgelegenheid voor de bosuil, de boommarter, de zwarte specht en talloze saproxyle kevers die volledig afhankelijk zijn van dood hout.
De dreven zelf vormen bovendien essentiële vleermuissnelwegen die de dieren gebruiken voor hun navigatie door het veranderende landschap.
De visie van GroenRand is daarom gebaseerd op zorgvuldig maatwerk waarbij men bomen niet zomaar mag slopen zonder de huidige bewoners eerst een volwaardig nieuw onderkomen te bieden.
Door te kiezen voor de techniek van het ringen in plaats van directe kap wordt aan die voorwaarde voldaan: de bewoners worden beschermd terwijl de transitie naar een inheems bos wordt ingezet.
Stap voor stap wordt er zo gebouwd aan een robuust landschap met soorten als wintereik, linde of beuk die op termijn een duurzaam thuis bieden aan honderden lokale insectensoorten.
Deze zorgvuldige omvorming versterkt uiteindelijk de veerkracht van het gehele ecosysteem in de prachtige Vallei van de Delfte Beek.
Wandelaar Peter Vanderbeek stuurde een verontwaardigd filmpje van geringde Amerikaanse eiken door naar de Gazet van Antwerpen om zijn ongenoegen te uiten.
De vereniging GroenRand pikte dit op nadat zij zelf verschillende berichten ontvingen van ongeruste burgers die de ingreep in het landschap niet begrepen.
In het filmpje is duidelijk te zien hoe gezonde Amerikaanse eiken van bijna honderd jaar oud zijn geringd: met een kettingzaag is een strook bast, inclusief het cambium, volledig rondom de stam weggehaald of diep ingezaagd.
Hierdoor wordt de sapstroom van de boom definitief onderbroken en sterft de reus langzaam af, een praktijk die niet alleen bij deze oude exemplaren maar ook bij dunnere bomen van andere soorten is toegepast.
De beelden roepen nare herinneringen op aan 2020, toen er grote ophef was over grootschalig vandalisme in natuurgebied De Liereman in Oud-Turnhout waar meer dan honderd inlandse eiken door onbekenden geringd werden.
Natuurpunt probeerde die bomen destijds nog met man en macht te redden, wat het voor wandelaars nu extra pijnlijk en verwarrend maakt dat de organisatie deze techniek nu zelf doelbewust toepast op de Amerikaanse eiken in dit gebied.
Toch vindt wandelaar Peter Vanderbeek het heel jammer omdat de bomen zich in een historisch bosverband bevinden en reeds een respectabele leeftijd hebben bereikt.
Voorzitter Peter Keustermans van Natuurpunt Voorkempen verklaart echter dat dit ringen vorig jaar al bewust is uitgevoerd door een van hun eigen beheersploegen in het kader van actieve exotenbestrijding.
Het is de uitdrukkelijke bedoeling dat de boom staande sterft, zodat hij nadien nog jarenlang zijn nut behoudt voor de natuur, bijvoorbeeld als nestplaats voor vogels in holtes en als voedingsbron voor talloze insecten.
Na het geleidelijke afsterven volgt er een nieuwe aanplant met inheemse bomen om de natuurlijke balans op deze plek definitief te herstellen.
De natuur geeft zich overigens niet zomaar gewonnen, want sommige geringde eiken tonen hun enorme veerkracht en ontwikkelen momenteel toch al nieuwe knoppen en blaadjes.
Toch valt het sterk te betwijfelen of ze dit herstelproces kunnen doorzetten nu de vitale verbinding tussen de wortels en de kruin is doorgesneden.
Voor wie het bos bezoekt duiden de bomen met een oranje markering bovendien op een dunning die dit najaar zal volgen, waarbij ook een stukje dreef gekapt zal worden voor het beheer.
De gedetailleerde uitleg van Keustermans stelt GroenRand uiteindelijk gerust, hoewel zij aanvankelijk niet wisten dat het specifiek om de bestrijding van Amerikaanse eiken ging, omdat ze na deze verontrustte berichten nog niet ter plaatse waren geweest.
GroenRand kijkt met een kritische, maar zeer genuanceerde blik naar de Amerikaanse eik in ons Vlaamse landschap en erkent dat deze zich vaak als een agressieve bezetter gedraagt.
Door zijn snelle groei en het dichte bladerdek dat nauwelijks licht doorlaat naar de bodem, verstikt hij de kwetsbare ondergroei waardoor inheemse planten en de daarbij horende fauna verdwijnen.
Een bos waarin de Amerikaanse eik domineert verandert in hun ogen vaak in een groene woestijn met een zeer lage biodiversiteitswaarde voor de lokale natuur.
Toch pleit de vereniging niet voor een blinde kap van alle historische dreven, omdat deze oude reuzen momenteel een cruciale noodfunctie vervullen voor onze inheemse dierenwereld.
Omdat het hout van de Amerikaanse eik zachter is dan dat van onze inheemse eiken, ontstaan er namelijk veel sneller natuurlijke holtes, spleten en gaten door toedoen van spechten.
In een landschap met een chronisch tekort aan echt oude, holle bomen fungeren deze exoten als een onmisbaar ecologisch appartementsgebouw voor diverse zeldzame soorten.
Ze zijn van levensbelang als kraamkliniek voor de rosse vleermuis en de zeldzame Bechsteins vleermuis, die daar de nodige beschutting vinden voor hun jongen.
Daarnaast bieden ze vitale nestgelegenheid voor de bosuil, de boommarter, de zwarte specht en talloze saproxyle kevers die volledig afhankelijk zijn van dood hout.
De dreven zelf vormen bovendien essentiële vleermuissnelwegen die de dieren gebruiken voor hun navigatie door het veranderende landschap.
De visie van GroenRand is daarom gebaseerd op zorgvuldig maatwerk waarbij men bomen niet zomaar mag slopen zonder de huidige bewoners eerst een volwaardig nieuw onderkomen te bieden.
Door te kiezen voor de techniek van het ringen in plaats van directe kap wordt aan die voorwaarde voldaan: de bewoners worden beschermd terwijl de transitie naar een inheems bos wordt ingezet.
Stap voor stap wordt er zo gebouwd aan een robuust landschap met soorten als wintereik, linde of beuk die op termijn een duurzaam thuis bieden aan honderden lokale insectensoorten.
Deze zorgvuldige omvorming versterkt uiteindelijk de veerkracht van het gehele ecosysteem in de prachtige Vallei van de Delfte Beek.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten