woensdag 1 april 2026

GroenRand ziet hoop in de polders: Dirk Draulans over Losjka, de zeearend en de natuur in de lift

GroenRand ziet hoop in de polders: Dirk Draulans over Losjka, de majestueuze zeearend en de natuur die volop in de lift zit

Het natuurjaar begon dit jaar uitzonderlijk vroeg voor bioloog Dirk Draulans, een observatie die GroenRand met grote belangstelling deelt.

Reeds op 11 maart schreef hij enthousiast dat zijn lievelingslepelaar Losjka was aangekomen in zijn vertrouwde broedkolonie in de Waaslandpolder, vergezeld door een twintigtal soortgenoten.
Dat is uitzonderlijk vroeg en het warme weer speelt ongetwijfeld een rol, al blijft het de vraag hoe vogels in hun overwinteringsgebieden weten dat het hier al zo warm is voor de tijd van het jaar.
Losjka overwintert elk jaar langs de Atlantische kust in het noordwesten van Spanje en het is altijd bang afwachten of hij de winter en de trek overleeft, zeker met al die schietlustigen die hij onderweg kan tegenkomen.
Mogelijk vliegt hij hoog boven de zee, want daar is het veiliger.


Er zaten nog drie andere gekleurringde exemplaren in de eerste lichting aankomers, allemaal oude bekenden en vogels op leeftijd, want de vaste waarden zijn doorgaans de eerste om toe te komen op hun broedplaats.
Losjka stond wat te suffen, allicht om te bekomen van de trekverplaatsing, terwijl er verder nog niet veel activiteit was.
Tegelijkertijd zagen Dirk en zijn Lief voor het eerst twee torenvalken op de kersverse nestbak in hun tuin zitten, die daar door expert Maarten Cuvelier was geplaatst.


Nooit gedacht dat ze er zo snel bij zouden zijn, want ze zagen eerst één dier landen met mogelijk een takje en even later kwam er een tweede bij.
De beestjes werden meteen lastigvallen door drie kraaien, terwijl een kauw eerder al een takje uit de bak kwam halen, wat wijst op voorzichtige bouwwerken.
Valkjes laten zich volgens Maarten Cuvelier niet gemakkelijk afschrikken door kraaien en als er eenmaal eitjes liggen, blijft er altijd een valkje op wacht om ze te beschermen.
Vanuit hun luie zetel hebben ze er nu een televisie bij en Dirk zal de activiteiten meticuleus op de hoogte houden, hoewel valken momenteel nog in de exploratiefase zitten.
Dit succes bewijst nogmaals dat natuurvriendelijk tuinieren een zegen kan zijn voor onze biodiversiteit en hopelijk inspireert dit anderen om ook zoiets te proberen.
Op zijn lievelingsnatuurgebied Doelpolder Noord is het ondertussen een weelde van gezang van grutto’s, tureluurs en wulpen, soorten die helaas gedegradeerd zijn tot natuurgebiedsvogels.


Hij zag ook twee kieviten op de akkers voor hun woonst, die vorig jaar zelfs met hun kuikens door de tuin liepen op zoek naar voedsel.



In de hommelweeldevlogen de eerste steenhommels op de wilgenkatjes en verschenen de eerste koolwitjes die als pop overwinteren.


De lente begint tegenwoordig al in de winter en Dirk is er nog niet uit of dat nu goed nieuws is of niet.
Op 31 maart volgde de grote ontknoping na meer dan tien jaar waarnemingen en de ontwikkeling van een vorm van vriendschap.
Eindelijk is zeker dat Losjka een mannetje is, nadat Dirk een paring zag die het vermoeden bevestigde.


We gaan er vanuit dat bij lepelaars altijd de mannetjes op de vrouwtjes kruipen, al is dat natuurlijk nooit honderd procent zeker.
Er ging een prachtig voorspel aan vooraf waarbij Losjka liefdevol met zijn lepelbek over de pluimen op de rug en in de hals van zijn vrouwtje streek.
Het was opvallend attent en uit vorige jaren herinnert Dirk zich dat Losjka ook heel zorgzaam is voor zijn jongen, een voorbeeld voor ons allen.
Het zijn vooral de vader-lepelaars die overdag het dagwerk van het broeden en de zorg voor de jongen doen, terwijl de moeders de nacht voor hun rekening nemen.
Ronny De Malsche slaagde er met zijn fotokanon eindelijk in een portret van Losjka te maken, ook al ligt de kolonie ver van het observatiepunt.
Ronny maakte ook indrukwekkende beelden van een zeearend die niet al te hoog over de lepelaarkolonie vloog.


Bijna alle meeuwen gingen krijsend de lucht in, maar de lepelaars bleven uiterst waakzaam staan met de nek gestrekt en beide poten op de grond, klaar om weg te vliegen.
Zeearenden zijn kolossale vogels die bijna altijd voor grote commotie zorgen als ze ergens passeren, ook in de wereld van de vogelaars.
De zeearend laveerde dicht bij de windmolens en volgens Ronny ging het dier op een gegeven ogenblik zelfs binnen bereik van de wieken.
Hoewel windmolens een tol eisen aan vogels en vleermuizen, denkt Dirk dat de voordelen groter zijn dan de nadelen, zeker op zee waar de palen als riffen dienen.
Zowel het aantal windmolens als het aantal zeearenden zit in de lift, waardoor de kans op een botsing toeneemt, maar een vogelpopulatie kan wat verliezen aan.
Dirk beschouwt windmolens dus nog niet als een probleem voor onze natuur, tot bewijs van het tegendeel.


Het is opvallend hoeveel grutto’s en kluten er momenteel in de Waaslandpolder zitten en omdat de gebieden nat genoeg liggen, is de kans op succesvol broeden hoog.
Hoewel Dirk nog geen zwaluwen zag, spotte Ronny al boeren- en oeverzwaluwen.


Vandaag hoorde Dirk wel de eerste zingende rietzanger van het jaar op exact hetzelfde plekje langs Doelpolder Noord.
Bij het naar huis rijden zag hij plots twee oeverzwaluwen bij een platen muur vol gaten langs de havenweg, waar ze elk jaar broeden vlakbij het drukke verkeer.
Waarom ze net daar broeden en niet in de prachtige zandwanden elders met meer rust, blijft een raadsel dat zich in zo'n vogelkopje afspeelt.
Vlak voor vertrek werd Dirk aangesproken door een Oekraïense vrachtwagenchauffeur die door zijn telescoop naar de lepelaars wilde kijken.
Het was een moeilijke conversatie zonder Engels of Frans, maar Dirk probeerde uit te leggen dat de vogel Losjka heet, wat Oekraïens is voor lepel.
De man begreep het niet en Dirk kon geen Google Translate meer gebruiken voor de chauffeur met een weemoedige blik in zijn ogen weer weg was.
Dirk kan woest worden van de gekken die oorlog voeren en de vele ongewilde slachtoffers, want de mensheid zou met haar intelligentie zoiets moois kunnen maken.
GroenRand deelt dit enthousiasme en hoopt op eenzelfde natuurherstel in de Voorkempen, waar de eerste tekenen er al zijn.
Zo zien we de boommarter weer door onze bossen sluipen en laat de mysterieuze nachtzwaluw zich weer horen op de heide.
De wespendief cirkelt boven de kruinen en de bever is bezig aan een opmars in onze beekvalleien.
Ook de boomklever, de zwarte specht en de gekraagde roodstaart vinden hun weg terug, wat bewijst dat robuuste natuur de biodiversiteit herstelt.
Net als de rietzanger die elk jaar op dezelfde plek terugkeert, blijft GroenRand werken aan een landschap waar mens en natuur harmonieus kunnen samenleven.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten