zaterdag 4 april 2026

Onvermoeibaar voor de natuur: hoe GroenRand vanaf mei 2026 de uitvoering van groene beloften gaat bewaken

Onvermoeibaar voor de natuur: hoe GroenRand vanaf mei 2026 de naleving van groene beloften gaat waarborgen


Het verhaal van GroenRand is een inspirerend epos van burgerzin en vakmanschap dat de geschiedenis van de Antwerpse Voorkempen en Noorderkempen voorgoed heeft hertekend.


Wat in 2015 begon als een bescheiden initiatief aan de keukentafel werd gedreven door een rotsvast geloof in de kracht van de natuur en de noodzaak van verbinding.


Dit visioen kreeg zijn definitieve vorm tijdens een beslissend etentje in de Kolonie in Brecht waar de fundamenten voor de vereniging werden gelegd door een groep gepassioneerde burgers.
Op 22 april 2016 op de internationale Dag van de Aarde werd daar officieel de basis gelegd voor een natuurverhaal onder leiding van bezieler Dirk Weyler.


Terwijl wereldleiders in New York het Klimaatakkoord van Parijs ondertekenden kwamen lokale natuurliefhebbers samen om GroenRand op te richten met een ambitieus plan voor de regio.
In tien jaar tijd is GroenRand uitgegroeid van een lokale werkgroep tot een gerespecteerde strategische partner die op het hoogste politieke niveau meespreekt over de open ruimte.


De drijvende kracht achter dit succes was Dirk Weyler die samen met een kern van enthousiaste vrijwilligers en experts weigerde toe te kijken hoe de regio verder versnipperde.
Wuustwezel, Essen, Brecht, Kalmthout, Stabroek en Malle vormen samen met Kapellen, Brasschaat en Schilde de kern van hun uitgestrekte werkingsgebied.


Ook Schoten, Ranst en Zoersel behoren tot de twaalf kern-gemeenten waar de vereniging de strijd tegen de verkaveling onvermoeibaar heeft gevoerd.
In deze twaalf gemeenten weigerde de vereniging te aanvaarden dat de druk van infrastructuur de natuurparels definitief van elkaar zou isoleren onder de constante druk van verstedelijking.


In deze titanenstrijd tegen de versnippering vond GroenRand een bondgenoot van onschatbare waarde in het Regionaal Landschap de Voorkempen als technische hefboom voor hun visie.


Deze organisatie vormde niet alleen een enorme steun voor de dagelijkse werking maar zorgde er ook voor dat de burgerstem van GroenRand luid resoneerde in de officiële beleidskamers.


Weyler introduceerde een revolutionaire stijl genaamd ecologische diplomatie waarbij diepgaande dossierkennis werd gecombineerd met een constructieve dialoog via volksvertegenwoordigers.


Recentelijk heeft Dirk Weyler de fakkel voor de dagelijkse werking overgedragen aan coördinator Pieter Haagdorens die de organisatie met een verbindende stijl naar haar strategische slothoofdstuk leidt.


Samen met de vakexperts van het Regionaal Landschap hebben zij wetenschappelijke data vertaald naar tastbaar beleid dat zowel de burger als de politiek direct aanspreekt op het terrein.
Voor GroenRand is de conclusie onomstotelijk dat de Antitankgracht de onmisbare ecologische ruggengraat is die onze versnipperde natuurparels en Natura 2000-gebieden moet verbinden.


De realisatie van de Klimaatgordel en het soortenbeschermingsprogramma voor de otter en het streven naar een officieel Nationaal Park valt of staat met deze verbindende factor.


Wanneer de strategische ontsnippering rond de gracht wordt voltooid ontstaat er samen met het Grenspark Kalmthoutse Heide het grootste aaneengesloten ven- en heidegebied van Vlaanderen.


Deze verbinding is de hoeksteen van een robuust natuurlandschap in de Noorderkempen en dit dossier wordt via de Klimaatgordel als absolute prioriteit door de vereniging bewaakt.


GroenRand trekt hierbij krachtig aan de alarmbel want zij vrezen dat de realisatie van de Klimaatgordel veel te lang op zich laat wachten door de trage werking van dit complexe project.


De vereniging stelt vast dat de huidige langdurige procedures en administratieve raderwerken van De Nieuwe Rand voor een onaanvaardbare vertraging zorgen op het terrein.


Vandaar dat GroenRand specifiek inzet op quick-wins voor projecten waar reeds heel wat ontwerpend onderzoek rond is gedaan door de betrokken technische partners.
Deze versnellingsprojecten moeten vermijden dat de noodzakelijke natuurverbindingen pas over tientallen jaren realiteit worden binnen het landschap van de Voorkempen.


De 15 specifieke projectfiches die in mei 2024 werden ingediend vormen hierbij de concrete werfinstructies voor onmiddellijke actie op maat in de Klimaatgordel.


GroenRand benadrukt dat voor de versterking van deze 15 projectfiches binnen de Klimaatgordel een investeringsbedrag van 11.450.000 euro noodzakelijk is.


Dit bedrag van ruim 11,45 miljoen euro is specifiek gekoppeld aan de uitvoering van deze fiches om de visie om te zetten in tastbare acties op het terrein.


Deze fiches bevatten kant-en-klare kostenramingen en technische oplossingen om de overheid in staat te stellen direct aan de slag te gaan zonder extra studiewerk.
De plannen richten zich op de creatie van Landschapskamers en de ecologische integratie van paardenweides en het natuurvriendelijk inrichten van lokale bedrijventerreinen.


Ook het openmaken van gedempte gedeelten van de Antitankgracht in Sint-Job-in-t-Goor en bij Schildestrand is een essentieel onderdeel voor de hydrologische continuïteit.
Een specifiek en prioritair knelpunt is de fysieke verbinding tussen het Klein en het Groot Schietveld waar de Hesselteer-studie de wetenschappelijke sleutel voor vormt.
GroenRand voert een felle strijd omdat er momenteel een gevaarlijk gat gaapt in de financiering voor deze vitale, nodige faunapassages.


Voor deze cruciale oversteekplaatsen en ecoducten is er op dit moment geen budget voorzien via het VAPEO-programma wat een directe bedreiging vormt voor de biodiversiteit.
Via hun parlementaire netwerk met Sanne Van Looy, Bieke Verlinden, Mieke Schauvliege en Lydia Peeters wordt minister Jo Brouns hierover scherp ondervraagd.


Sanne Van Looy en Mien Van Olmen  traden  bovendien het idee van GroenRand bij om een onafhankelijk bemiddelaar in te schakelen voor het dossier van het Nationaal Park.
Deze bemiddelaar moet het wantrouwen bij de landbouwsector en lokale besturen wegnemen zodat de kandidatuur van de Kalmthoutse Heide weer vlot kan worden getrokken.


Deze visie op een verbonden landschap wordt emotioneel belichaamd door het Soortenbeschermingsprogramma voor de otter die als de ultieme paraplusoort voor de regio fungeert.
De wetenschappelijke basis hiervoor is gelegd door de werkgroep otter van Natuurpunt Brasschaat waarbij GroenRand het Europese project Otter over de grens ondersteunde.


De educatieve expo rond Olga de Otter reist door de twaalf gemeenten en maakt via voorleesboekjes de problematiek van waterkwaliteit begrijpelijk voor de jongste generatie.
Het verhaal van Olga Otter die ziek wordt in vervuild water maakt de complexe problematiek van barrières en waterkwaliteit direct begrijpelijk voor de jongste generatie en hun ouders.


De lokale impact is overal zichtbaar zoals in Zoersel waar het draagvlak een boost kreeg door het Zoerselbos centraal te stellen bekroond met een prijs voor Dieter Coppens.
In het jubileumjaar 2025 nodigde het project Greenconnect bewoners uit om via natuurfotografie de Voorkempense bossen en parels opnieuw te gaan ontdekken.
Op woensdagavond 1 april 2026 reikte GroenRand haar laatste Groene Duim uit in het koetshuis van Domein de Renesse in Malle als sluitstuk van de publiekswerking.
Domien Van Dijck gaf daar een hoopvolle lezing over de kracht van houtkanten als basis voor een weerbaar ecosysteem tegen de steeds snellere klimaatverandering.
Twaalf gemeenten werden schriftelijk benaderd voor deelname aan het Vlaamse Houtkantenplan met als doel 100 kilometer aan nieuwe groene linten tegen het jaar 2030.


Schepen Wouter Patho uit Malle en cartoonist Gie Campo werden gelauwerd waarbij Gier met zijn ludieke hoed bewees dat natuurbehoud ook met optimisme mag gaan.
Vanaf volgende maand in mei 2026 transformeert de organisatie definitief naar een expertisecentrum voor discrete beleidsopvolging in de rol van strategische beleidsmonitor.


Zij stoppen met alle publieke evenementen om alle energie te steken in het nauwgezet toetsen van de overheid op de uitvoering van de 15 fiches en het budget van 11,45 miljoen.


Dirk Weyler, Pieter Haagdorens en het GroenRand-team blijven vanuit de coulissen waken over de strikte uitvoering van de Hesselteer-verbinding en de financiering van de ontsnippering.
Zij doen dit in de wetenschap dat de verankering van deze dossiers bij het Regionaal Landschap de garantie biedt dat hun levenswerk professioneel wordt voortgezet.


Op 22 april 2026 viert de vereniging haar tiende verjaardag onder het thema Our Power Our Planet als symbool voor de collectieve macht van vastberaden burgers.
Ze laten een regio achter die zich bewuster is van haar groene troeven en een saga die bewijst dat experts en burgers de koers van een hele provincie kunnen veranderen.
De overgang naar een beleidsmonitor markeert de volwassenwording van een organisatie die resultaten op het terrein boven politieke beloftes plaatst voor de toekomst.


Elke stap van de minister of de lokale besturen wordt voortaan door de denktank gemonitord om te garanderen dat de natuur de prioriteit krijgt die ze verdient.
Zo blijft GroenRand ook na mei 2026 de drijvende kracht achter een verbonden en weerbaar landschap dat klaar is voor de uitdagingen van de eenentwintigste eeuw.

Artikels in kranten - Groene Duim 2026: 


an 



Geen opmerkingen:

Een reactie posten