De witte ridder van de Voorkempen: Frank Vermeiren en de sierlijke lepelaar
Frank Vermeiren is een enthousiaste natuurfotograaf die als motor achter de reeks Vogels van A tot Z de schoonheid van de natuur in de Voorkempen vastlegt voor de vereniging GroenRand.
In deze uitgebreide reeks combineert hij zijn technische fotografische vaardigheden met een diepgaande kennis van de lokale fauna en flora, waarbij hij voor elke letter van het alfabet een vogelsoort of natuurthema belicht.
Zo neemt hij zijn publiek mee naar de Antitankgracht voor de gekraagde roodstaart, bezoekt hij de Brechtse Heide voor de grauwe gors en brengt hij odes aan iconische soorten zoals de kievit en de blauwborst.
Daarnaast vertelt hij unieke verhalen over de kauw, variërend van penthouse tot schoorsteen, en observeert hij de kleine zwartkop en de grasmus in de groene ruggengraat van de regio.
Een opvallend historisch hoogtepunt in zijn portfolio is de recente vastlegging, in maart 2026, van een uiterst zeldzame zwarte ree in het Viersels Gebroekt in Zandhoven.
De waarneming van een zwart ree met melanisme wordt door natuurkenners gezien als een bijzonder symbool voor het herstel van de biodiversiteit in de Voorkempen, en gaat gepaard met een speciale erecode binnen de jacht.
Bij de letter 'L' komt hij uit bij de lepelaar, een indrukwekkende witte waadvogel die direct opvalt door zijn lange zwarte snavel, aan het uiteinde verbreed tot een platte lepel.
In het broedseizoen krijgt deze vogel een elegante hangende kuif en een opvallende gele vlek aan de basis van zijn hals, terwijl hij met een soepele zijwaartse beweging door het ondiepe water stapt.
Naast het Viersels Gebroekt is de lepelaar in de Voorkempen duidelijk gespot in de moerassige gebieden van de Brechtse Heide en de ondiepe vijvers van het Groot Schietveld in Brecht.
De valleigebieden van de Kleine Nete en de natte delen van het Zoerselbos zijn belangrijke plekken waar deze vogel neerstrijkt om te rusten en voedsel te zoeken.
De terugkeer van de lepelaar is historisch gezien een bijzonder succesverhaal, want in de jaren zestig stortte de populatie bijna volledig in door vervuiling en het verdwijnen van moerasgebieden.
Toen waren er in heel Noordwest-Europa nog maar zo’n 150 broedparen over, waardoor de soort in onze regio op het randje van uitsterven stond.
Volgens historische bronnen was de lepelaar in de middeleeuwen een veelvoorkomend gezicht en werd hij zelfs afgebeeld in Egyptische hiërogliefen als symbool van waakzaamheid.
In de volksmond staat de vogel ook wel bekend als de witte ridder van het moeras, omdat zijn aanwezigheid vaak duidt op schoner water en een gezond ecosysteem.
Een curieus verhaal uit de zestiende eeuw vertelt hoe jonge lepelaars tam werden gehouden op vismarkten om visresten op te ruimen wat hun vroege band met menselijke nederzettingen illustreert.
Interessant is dat de kuikens van de lepelaar worden geboren met een korte rechte snavel die pas na enkele weken uitgroeit tot de karakteristieke lepelvorm.
Tegenwoordig staat de vogel symbool voor veerkracht en geslaagd natuurherstel waarbij waarnemingen in de Voorkempen aantonen dat het behoud van natte natuurgebieden vruchten afwerpt.
Deze soort plant zich voort in kolonies, waarbij beide ouders samen de eieren uitbroeden in nesten die vaak laag in het riet of tussen de struiken worden gebouwd. Frank legde voor het project Onze GroenRand-natuur ook de havik vast, waarbij hij de kracht en snelheid van deze roofvogel in de dichte bossen van de Voorkempen in beeld bracht.
In zijn aflevering over de huiszwaluw omschrijft hij deze vogels als vliegende architecten die met grote precisie hun moddernesten bouwen onder de dakranden van lokale boerderijen.
Voor de letter G trok hij naar de Brechtse Heide om de grauwe gors te fotograferen, een vogel die symbool staat voor het belang van het beschermen van de laatste stukken ongerept heidelandschap.
Zijn werk gaat verder dan vogels alleen, want hij legt ook de mysterieuze wereld vast van kleine zoogdieren en zeldzame insecten die afhankelijk zijn van de ecologische verbindingen in de regio.
Zijn beelden zijn een krachtig educatief middel om de verwondering voor de eigen achtertuin te vergroten en de noodzaak van natuurherstelwetten tastbaar te maken voor een breed publiek.
Voor zijn aanhoudende inzet en vermogen om kwetsbare schoonheid vast te leggen, werd hij in 2024 door GroenRand onderscheiden met de Groene Lenzen.
Als kernfotograaf van het project Onze GroenRand-natuur blijft Frank Vermeiren een sleutelrol spelen in het documenteren en beschermen van lokale ecosystemen langs de Antitankgracht en daarbuiten.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten