GroenRand verandert: deskundige inzet voor de toekomst van de Antitankgracht
GroenRand heeft minister Jo Brouns aangeschreven en bedankt hem voor de bevestiging dat er momenteel een afgestemd overleg plaatsvindt tussen het Departement Omgeving en het Agentschap voor Natuur en Bos.
Ook de Vlaamse Milieumaatschappij en het Agentschap Wegen en Verkeer zijn nauw betrokken bij dit overleg over de toekomst van onze regio.
In een tijd waarin klimaatadaptatie en biodiversiteit steeds hoger op de politieke agenda staan is het cruciaal dat de stem van GroenRand luid en duidelijk gehoord wordt.
Met veel belangstelling kijken wij uit naar het gecoördineerde antwoord op de schriftelijke vragen van mevrouw Schauvliege omdat deze dossiers voor de regio van cruciaal belang zijn.
Ook andere volksvertegenwoordigers zullen binnenkort aanvullende vragen stellen wat aantoont dat de toekomst van de Antitankgracht breed gedragen wordt in het parlement.
GroenRand heeft van deze gelegenheid gebruikgemaakt om de verzamelde argumentatie en de visie met betrekking tot de Antitankgracht nogmaals integraal aan de minister over te maken.
Wij hopen dat deze toelichting als input kan dienen voor de lopende afstemming tussen de verschillende agentschappen en het kabinet.
De Antwerpse Antitankgracht is een historisch militair verdedigingswerk dat zich als een indrukwekkende halve maan rond Antwerpen slingert.
In de eenentwintigste eeuw is dit bouwwerk getransformeerd van een strategische militaire barrière tot de ecologische ruggengraat van de Voorkempen.
Deze structuur vormt een groene gordel rond de stad Antwerpen wat van onschatbare waarde is voor de leefbaarheid en toekomstbestendigheid van de regio.
De gracht helpt de hittevorming te temperen en biedt een noodzakelijke opvang voor regenwater.
Bovendien fungeert deze gordel als een natuurlijke barrière tegen verdere ongebreidelde verstedelijking.
Binnen het Complex Project De Nieuwe Rand wordt de Klimaatgordel beschouwd als de overkoepelende ruimtelijke en ecologische drager van de regio.
De Antitankgracht vormt hierbij de fysieke ruggengraat die de gordel gestalte geeft.
Het smeedt natuurgebieden en diverse beekvalleien waaronder de Laarse Beek het Groot Schijn het Klein Schijn en de Kaartse Beek om tot één samenhangend groenblauw systeem.
GroenRand heeft een cruciale rol gespeeld in de totstandkoming van deze visie door middel van de indiening van vijftien specifieke projectfiches in nauwe samenwerking met het Regionaal Landschap de Voorkempen.
GroenRand is altijd een groot voorstander geweest van de oprichting van een Nationaal Park dat op Vlaams grondgebied het Grenspark Kalmthoutse Heide, het Groot Schietveld in Brasschaat, het Klein Schietveld in Kapellen en de bossen grenzend aan de Antitankgracht verenigt.
De Antitankgracht is in dit plan de onmisbare schakel die deze eenheden fysiek aan elkaar smeedt.
Zonder dit element kan een natuurgeheel van deze omvang simpelweg niet ontstaan.
Voor GroenRand is het label Nationaal Park overigens van ondergeschikt belang.
Het gebied mag gerust de naam Grenspark Kalmthoutse Heide behouden zolang er maar sprake is van voldoende en structurele financiering om de noodzakelijke natuurdoelen te realiseren.
Hoewel deze ambitie voor een overkoepelend statuut ecologisch heel logisch is, liep het proces voor een officiële erkenning tegen flinke weerstand aan.
Deze tegenkanting kwam voornamelijk uit de landbouwsector en van enkele particuliere grootgrondbezitters.
Door deze politieke en maatschappelijke druk kwam er uiteindelijk geen erkenning als Nationaal Park.
Dit is opmerkelijk aangezien grote delen van dit gebied aan de Vlaamse zijde al lang Europees beschermd zijn als Natura 2000-gebied en de Nederlandse kant al officieel erkend is als park.
De weigering blokkeerde de kans op een grensoverschrijdende beheersstructuur onder één vlag.
Desondanks toonden alle partijen zich bereid om hun medewerking voort te zetten aan een Masterplan voor de regio waarin de Antitankgracht de verbindende factor blijft.
Om impasses te vermijden heeft GroenRand steeds gewezen op de meerwaarde van een duidelijk Parkendecreet dat objectief de kwaliteitsnormen vastlegt.
Deze meerwaarde ligt in het bieden van veiligheid en rechtszekerheid aan alle betrokken partijen zoals landeigenaars en boeren.
Volgens het decreet gebeurt deelname aan een park volledig op vrijwillige basis en worden er geen extra voorwaarden opgelegd aan wie wil deelnemen.
Het Grondwettelijk Hof heeft onlangs bevestigd dat dit decreet inderdaad vrijblijvend is en dat samenwerking rond een nationaal park op vrijwillige basis gebeurt zonder extra voorwaarden.
GroenRand heeft zichzelf steeds geprofileerd als een partner die streeft naar gedragen oplossingen en stipte steeds het belang aan van een gedragen gebiedsgerichte samenwerking.
Een aanbod tot onafhankelijke bemiddeling om de dialoog te herstellen werd in het verleden helaas afgewezen.
De vereniging heeft echter steeds benadrukt, ook nadat de bemiddeling niet doorging, dat er nog steeds financiering nodig is om de Schietvelden te verbinden en de Antitankgracht te versterken.
De gracht is immers de drager van de visie van het Masterplan en zonder deze verbindende factor kan er geen sprake zijn van een ecologisch geheel.
De ecologische urgentie wordt duidelijk door de bescherming van de otter, waarvan het INBO in 2018 al de aanwezigheid in de Antitankgracht bevestigde.
Het Vlaams soortenbeschermingsprogramma focust op drie strategische geografische assen waaronder de Antitankgracht als verbindingsweg naar Nederland.
Voor de otter vormt de gracht een cruciale schakel tussen de Schelde en Nederland.
De otter fungeert hierbij als paraplusoort, en door zijn leefgebied te beschermen profiteren ook dieren zoals de bever, de boommarter, amfibieën en libellen, waaronder de Blauwe glazenmaker en de Smaragdlibel.
Ook de Vlaamse Milieumaatschappij en het Agentschap Wegen en Verkeer zijn nauw betrokken bij dit overleg over de toekomst van onze regio.
In een tijd waarin klimaatadaptatie en biodiversiteit steeds hoger op de politieke agenda staan is het cruciaal dat de stem van GroenRand luid en duidelijk gehoord wordt.
Met veel belangstelling kijken wij uit naar het gecoördineerde antwoord op de schriftelijke vragen van mevrouw Schauvliege omdat deze dossiers voor de regio van cruciaal belang zijn.
Ook andere volksvertegenwoordigers zullen binnenkort aanvullende vragen stellen wat aantoont dat de toekomst van de Antitankgracht breed gedragen wordt in het parlement.
GroenRand heeft van deze gelegenheid gebruikgemaakt om de verzamelde argumentatie en de visie met betrekking tot de Antitankgracht nogmaals integraal aan de minister over te maken.
Wij hopen dat deze toelichting als input kan dienen voor de lopende afstemming tussen de verschillende agentschappen en het kabinet.
De Antwerpse Antitankgracht is een historisch militair verdedigingswerk dat zich als een indrukwekkende halve maan rond Antwerpen slingert.
In de eenentwintigste eeuw is dit bouwwerk getransformeerd van een strategische militaire barrière tot de ecologische ruggengraat van de Voorkempen.
Deze structuur vormt een groene gordel rond de stad Antwerpen wat van onschatbare waarde is voor de leefbaarheid en toekomstbestendigheid van de regio.
De gracht helpt de hittevorming te temperen en biedt een noodzakelijke opvang voor regenwater.
Bovendien fungeert deze gordel als een natuurlijke barrière tegen verdere ongebreidelde verstedelijking.
Binnen het Complex Project De Nieuwe Rand wordt de Klimaatgordel beschouwd als de overkoepelende ruimtelijke en ecologische drager van de regio.
De Antitankgracht vormt hierbij de fysieke ruggengraat die de gordel gestalte geeft.
Het smeedt natuurgebieden en diverse beekvalleien waaronder de Laarse Beek het Groot Schijn het Klein Schijn en de Kaartse Beek om tot één samenhangend groenblauw systeem.
GroenRand heeft een cruciale rol gespeeld in de totstandkoming van deze visie door middel van de indiening van vijftien specifieke projectfiches in nauwe samenwerking met het Regionaal Landschap de Voorkempen.
GroenRand is altijd een groot voorstander geweest van de oprichting van een Nationaal Park dat op Vlaams grondgebied het Grenspark Kalmthoutse Heide, het Groot Schietveld in Brasschaat, het Klein Schietveld in Kapellen en de bossen grenzend aan de Antitankgracht verenigt.
De Antitankgracht is in dit plan de onmisbare schakel die deze eenheden fysiek aan elkaar smeedt.
Zonder dit element kan een natuurgeheel van deze omvang simpelweg niet ontstaan.
Voor GroenRand is het label Nationaal Park overigens van ondergeschikt belang.
Het gebied mag gerust de naam Grenspark Kalmthoutse Heide behouden zolang er maar sprake is van voldoende en structurele financiering om de noodzakelijke natuurdoelen te realiseren.
Hoewel deze ambitie voor een overkoepelend statuut ecologisch heel logisch is, liep het proces voor een officiële erkenning tegen flinke weerstand aan.
Deze tegenkanting kwam voornamelijk uit de landbouwsector en van enkele particuliere grootgrondbezitters.
Door deze politieke en maatschappelijke druk kwam er uiteindelijk geen erkenning als Nationaal Park.
Dit is opmerkelijk aangezien grote delen van dit gebied aan de Vlaamse zijde al lang Europees beschermd zijn als Natura 2000-gebied en de Nederlandse kant al officieel erkend is als park.
De weigering blokkeerde de kans op een grensoverschrijdende beheersstructuur onder één vlag.
Desondanks toonden alle partijen zich bereid om hun medewerking voort te zetten aan een Masterplan voor de regio waarin de Antitankgracht de verbindende factor blijft.
Om impasses te vermijden heeft GroenRand steeds gewezen op de meerwaarde van een duidelijk Parkendecreet dat objectief de kwaliteitsnormen vastlegt.
Deze meerwaarde ligt in het bieden van veiligheid en rechtszekerheid aan alle betrokken partijen zoals landeigenaars en boeren.
Volgens het decreet gebeurt deelname aan een park volledig op vrijwillige basis en worden er geen extra voorwaarden opgelegd aan wie wil deelnemen.
Het Grondwettelijk Hof heeft onlangs bevestigd dat dit decreet inderdaad vrijblijvend is en dat samenwerking rond een nationaal park op vrijwillige basis gebeurt zonder extra voorwaarden.
GroenRand heeft zichzelf steeds geprofileerd als een partner die streeft naar gedragen oplossingen en stipte steeds het belang aan van een gedragen gebiedsgerichte samenwerking.
Een aanbod tot onafhankelijke bemiddeling om de dialoog te herstellen werd in het verleden helaas afgewezen.
De vereniging heeft echter steeds benadrukt, ook nadat de bemiddeling niet doorging, dat er nog steeds financiering nodig is om de Schietvelden te verbinden en de Antitankgracht te versterken.
De gracht is immers de drager van de visie van het Masterplan en zonder deze verbindende factor kan er geen sprake zijn van een ecologisch geheel.
De ecologische urgentie wordt duidelijk door de bescherming van de otter, waarvan het INBO in 2018 al de aanwezigheid in de Antitankgracht bevestigde.
Het Vlaams soortenbeschermingsprogramma focust op drie strategische geografische assen waaronder de Antitankgracht als verbindingsweg naar Nederland.
Voor de otter vormt de gracht een cruciale schakel tussen de Schelde en Nederland.
De otter fungeert hierbij als paraplusoort, en door zijn leefgebied te beschermen profiteren ook dieren zoals de bever, de boommarter, amfibieën en libellen, waaronder de Blauwe glazenmaker en de Smaragdlibel.
Het huidige soortenbeschermingsprogramma loopt af in 2027 en wij hopen op een verderzetting via een formele evaluatie door het ANB.
In het Projectplan 2026-2031 werken zeven gemeenten de VMM de provincie en het Regionaal Landschap samen aan onder andere het Plan Otter.
Dit lokale actieplan ontwikkeld door bioloog Michiel Cornelis vormt de basis om de Antitankgracht om te vormen tot een veilige en permanente verbinding voor de Europese otter.
Er is voor de uitvoering een nauw samenwerkingsverband met zowel het ANB als het INBO waarbij de expertise van Cornelis en zijn team de fundamenten versterkt.
Het plan focust op het wegwerken van kritieke verkeersknelpunten waar de gracht wegen en spoorlijnen kruist.
Er wordt ingezet op de ontwikkeling van visrijke rustzones tussen Berendrecht en Oelegem zodat de gracht niet langer als een dodelijke barrière fungeert.
Tegelijk wordt in het projectplan geïnvesteerd in het militaire erfgoed waarbij forten en bunkers overwinteringsplaatsen worden voor vleermuizen.
GroenRand is verheugd over deze integrale aanpak en zal dit nauwgezet blijven ondersteunen.
Echter blijft financiering een pijnlijk knelpunt zoals zichtbaar in drie prioritaire dossiers van bureau Hesselteer en het Masterplan Schildestrand.
Deze onderzoeken onderstrepen de noodzaak tot handelen, waardoor de uitvoering ervan beschouwd kan worden als een dringende quick-win.
Het gaat ten eerste om de broodnodige ecoduikers onder de N12 in Schilde.
Ten tweede gaat het om het openleggen van gedempte secties in Sint-Job en Schildestrand waarvoor subsidies uit de Gebiedsdeal Droogte 2.0 zijn voorzien.
Het derde prioritaire dossier gaat over de verbinding tussen het Klein en Groot Schietveld voor soorten zoals de nachtzwaluw, de heikikker en het gentiaanblauwtje.
Ook slibruimingen zijn essentieel om wateroverlast te voorkomen en de waterkwaliteit van de gracht te waarborgen.
Zonder een kader dat de Interreg-middelen na 2027 vervangt dreigt de realisatie van het Plan Cornelis volledig stil te vallen.
Wij uiten onze bezorgdheid dat er tot 2031 nauwelijks wordt geïnvesteerd in ontsnippering via VAVEO-middelen.
We begrijpen dat de Vlaamse Regering vanaf 2027 mikt op een structureel begrotingsevenwicht, maar we rekenen op het cruciale belang van deze investeringen.
We pleiten voor een meerjarenplan dat de inspanningen spreidt, omdat Vlaams geld onmisbaar blijft om de natuurdoelstellingen te halen.
De toekomst van de Voorkempen hangt af van de keuzes die we vandaag maken voor onze groenblauwe ruggengraat.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten