Start met het installeren van waterfilter en herstel Evertandven

Start met het installeren van waterfilter en herstel Evertandven

In opdracht van Grenspark Kalmthoutse Heide zijn vorige week de werkzaamheden in de Steertse Heide begonnen. In samenwerking met het Agentschap voor Natuur en Bos, de Provincie Noord-Brabant en het Waterschap Brabantse Delta wordt daar een tweede waterfilter aangelegd. Deze filter moet ervoor zorgen dat de kwetsbare natuur van het Groote Meer in Nederland beter water ontvangt vanuit het Vlaamse deel van het Grenspark. Het Grenspark is een voorbeeld van hoe grensoverschrijdende samenwerking kan bijdragen aan verbeterde natuurkwaliteit en duurzaam waterbeheer. Dankzij Nederlandse subsidies wordt nu voor het eerst een natuurproject op Vlaamse bodem gerealiseerd.

Het project toont aan dat gedeelde verantwoordelijkheid gedeelde winst oplevert voor mens en natuur.
De Steertse Heide is een open gebied van circa 140 hectare, waar landbouw en natuurbeheer elkaar afwisselen.
Door het lange landbouwverleden is de bodem hier rijker aan voedingsstoffen dan in andere delen van het Grenspark.
Dit geeft snelgroeiende soorten die gedijen in een rijk milieu een voordeel, maar vormt tegelijkertijd een uitdaging voor de kwetsbare heide- en vengebieden, aangezien karakteristieke heidesoorten daardoor minder kansen krijgen.

Natuurgebaseerde oplossing

Het Groote Meer is een van de meest waardevolle en kwetsbare natuurgebieden van het Grenspark. Het ven ontvangt water uit de Steertse Heide, dat vaak een hoger gehalte aan voedingsstoffen bevat dan wenselijk.
Dit overschot leidt tot het verdwijnen van zeldzame plantensoorten en een afname van de biodiversiteit.

Om dit tegen te gaan werd enkele jaren geleden langs de noordelijke gracht op Nederlands grondgebied een eerste ijzerzandfilter geplaatst. 

Het succes: de waterkwaliteit verbeterde merkbaar en bijzondere flora en fauna zoals oeverkruid, kamsalamander, riempjes en geoorde fuut kregen meer kansen.
Dankzij dit resultaat en de steun van de Provincie Noord-Brabant werd ook de financiering rondgemaakt voor een tweede filter, speciaal ontworpen als poel om in het landschap op te gaan.

Tegelijkertijd wordt op Vlaams grondgebied het historische Evertandven hersteld, dat door landbouwactiviteiten zijn oorspronkelijke vorm had verloren.
Na afronding zal het opnieuw leefgebied bieden aan venhabitat en natte heide, natuurtypes waarvoor Grenspark Kalmthoutse Heide deel uitmaakt van Natura 2000.
Dit project toont de unieke grensoverschrijdende samenwerking, waarbij Vlaamse en Nederlandse partners samen werken aan een robuust en samenhangend landschap, met als resultaat betere waterkwaliteit, versterking van kwetsbare habitats en meer kansen voor bijzondere soorten.

Voor een langetermijnvisie blijft GroenRand zich inzetten voor de realisatie van een nationaal park

Kaart van het Masterplan met aanduiding van de vijf deelgebieden van het nationaal park

Voor natuurvereniging GroenRand is de erkenning van de Kalmthoutse Heide als officieel nationaal park veel meer dan een louter administratieve titel. Het is een essentiële visie op de toekomst van de regio, die verdere projecten als deze mogelijk maakt Volgens onze vereniging biedt dit statuut een unieke kans om de ecologische rijkdom van het gebied te verbinden met maatschappelijk welzijn en economische kansen.
Het grootste ecologische voordeel ligt in de verbeterde samenhang van het landschap. Door de Heide om te vormen tot een nationaal park kunnen er robuuste natuurverbindingen ontstaan met omliggende gebieden zoals de Brabantse Wal en het Markiezaatsmeer. Deze grensoverschrijdende aanpak versterkt de biodiversiteit en maakt het ecosysteem weerbaarder tegen klimaatverandering. Het statuut opent de deur naar structurele financiële impulsen en subsidies die niet alleen ten goede komen aan natuurbeheerders, maar ook aan private eigenaars en landbouwers die willen bijdragen aan landschapszorg. Hoewel de officiële kandidatuur in het verleden op politieke weerstand stuitte, blijft GroenRand ervan overtuigd dat de realisatie van het nationaal park de enige weg vooruit is. Door samenwerking via moderne juridische structuren, zoals een Stichting van Openbaar Nut, kan de unieke natuur van de Kalmthoutse Heide voor de komende generaties veiliggesteld worden.
Een essentieel financieel voordeel is de toegang tot structurele overheidssubsidies. Erkende nationale parken in Vlaanderen kunnen aanspraak maken op aanzienlijke werkingsmiddelen voor het uitvoeren van hun masterplannen.

Bron: Eigen redactie + Grenspark Kalmthoutse Heide
Foto's: Gerd Sette