GroenRand stopt niet, maar slaat een nieuwe richting in

GroenRand stopt niet, maar slaat een nieuwe richting in

We ontvingen veel reacties doordat men veronderstelde dat GroenRand als vereniging zou ophouden te bestaan, maar niets is minder waar: we kiezen eenvoudigweg voor een andere koers.
Wij vinden dat het huidige Vlaamse beleid te weinig inzet toont voor natuurherstel, wat ons project hindert en schade berokkent.
Het Departement Omgeving heeft al veel ontwerpend onderzoek gedaan naar diverse projecten rond de groene rand van Antwerpen, maar het blijft bij plannen en het benodigde budget voor uitvoering is nergens te vinden, ook niet voor de toekomstige klimaatgordel (Nieuwe Rand), een eigen project van het Departement Omgeving.
Daarom willen we de Vlaamse Regering vanaf mei 2026 hiermee confronteren: plannen zijn prima, maar uitvoering is essentieel.

Greenconnect slaat de spijker op de kop

In 2026 viert natuurvereniging GroenRand haar tienjarig jubileum, een feestjaar dat volledig in het teken staat van het ambitieuze project Greenconnect.
Dit initiatief weerspiegelt de kern van de missie van GroenRand: het connecteren van versnipperde natuurgebieden in de Antwerpse Voorkempen tot één samenhangend en levendig ecologisch geheel.
GroenRand wil met veilige ecotunnels en groene corridors de lokale flora en fauna de nodige ruimte geven om zich te verplaatsen en te overleven in een steeds drukkere Antwerpse regio.
De otter fungeert hierbij als cruciale symboolsoort; zijn aanwezigheid is een graadmeter voor de kwaliteit van de watersystemen en de effectiviteit van de natuurverbindingen.
GroenRand vervult vaak de rol van aanjager, kritische stem en creatieve inspirator, terwijl de uitvoering en verankering van de visie in handen liggen van grotere organisaties zoals Natuurpunt en het Regionaal Landschap De Voorkempen, waarvoor GroenRand oprecht dankbaar is.
Met een scherpe blik op het beleid zet onze organisatie zich vol overtuiging in om natuurbehoud in de Voorkempen hoog op de agenda te houden.
Er worden ambitieuze projecten gelanceerd om de regio groener en gezonder te maken.
Voor de uitvoering en het dagelijks beheer vertrouwt GroenRand op Agentschap Natuur en Bos, Natuurpunt en het Regionaal Landschap De Voorkempen, die beschikken over de expertise en middelen om dit om te zetten in tastbare resultaten.
Hoewel 2026 een feestelijk jaar belooft te worden, luidt het ook een belangrijke overgangsperiode in.

Laatste Groene Duim

In mei 2026 stopt GroenRand met haar actieve publieke werking, waardoor vertrouwde activiteiten zoals de uitreiking van de ‘Groene Duim’, fotoreportages van natuurfotografen, natuurwandelingen en publieke evenementen definitief verdwijnen.
GroenRand heeft besloten dat haar project na tien jaar voldoende op de kaart is gezet, maar dit betekent geenszins het einde van onze betrokkenheid.
Onze vereniging blijft op de achtergrond bestaan om lopende dossiers en beleidsprocessen nauwgezet op te volgen en ervoor te zorgen dat de plannen voor natuurherstel en ontsnippering ook daadwerkelijk worden gerealiseerd door de bevoegde instanties.
Vanaf eind 2026 hanteert GroenRand een strategie van waakzaamheid en gerichte beleidsbeïnvloeding om te waarborgen dat de overheid haar beloften op het gebied van natuurherstel en ontsnippering nakomt.
Hoewel de vereniging eind mei 2026 haar actieve publieke werking en evenementen stopzet, blijft zij achter de schermen fungeren als een deskundige waakhond die lopende dossiers en politieke processen nauwgezet monitort.

Nauw samenwerken met volksvertegenwoordigers

Om de uitvoering door bevoegde instanties te stimuleren, gaat GroenRand nauw samenwerken met volksvertegenwoordigers om kritische vragen te stellen aan de verantwoordelijke ministers.
Dat vergt uiteraard de nodige voorbereiding, en vanaf mei 2026 zal GroenRand zich daar volop op richten.
Dit betreft onder meer de financiering van het Vlaams Actieprogramma Ecologische Ontsnippering (VAPEO), de verbinding van de Schietvelden, de financiering van de klimaatgordel (Nieuwe Rand) en de bemiddelingsgesprekken voor een toekomstig nationaal park.
GroenRand zal open brieven strategisch inzetten om druk uit te oefenen op het beleid.
Zo verstuurden we via een open brief eind november 2025 een dringende oproep aan de minister en de leden van de Commissie voor Leefmilieu, Natuur en Ruimtelijke Ordening om bij de begrotingsbesprekingen voor 2026 fors te investeren in natuurherstel.
GroenRand volgt eveneens complexe ruimtelijke dossiers op, zoals het project De Nieuwe Rand, waarbij wij pleiten voor aanvullende studies en financiering om de zogenaamde “Klimaatgordel” te verwezenlijken.
Dit betreft onder meer dossiers zoals de zone tussen het Klein en Groot Schietveld, de ontsnippering van de Turnhoutsebaan (Schilde) en de Brechtsebaan (Schoten), evenals het heropenen van de gedempte delen van de Antitankgracht.
Onze organisatie verwacht dat er in de komende vijf jaar zo’n 11,45 miljoen euro aan gerichte investeringen nodig is om de noodzakelijke maatregelen in de GroenRand-regio uit te voeren.

Visie GroenRand is verankert is beleidskaders

In 2026 heeft natuurvereniging GroenRand een cruciaal punt bereikt waarbij haar jarenlange visie op een aaneengesloten natuurnetwerk definitief is verankerd in de officiële beleidskaders.

Onze vereniging heeft er altijd naar gestreefd om natuur niet als een verzameling geïsoleerde snippers te zien, maar als een robuust en verbonden systeem dat essentieel is voor biodiversiteit en klimaatadaptatie.
Deze integrale visie is inmiddels diep doorgedrongen in de plannen voor de Klimaatgordel van De Nieuwe Rand, waarbij GroenRand heeft aangetoond dat een sterke ecologische verbinding rond de Antwerpse rand noodzakelijk is om de regio leefbaar te houden.
De bijdrage van de vereniging aan het ontwerp-voorkeursbesluit (klimaatgordel - Nieuwe Rand), dat medio 2026 een belangrijke mijlpaal bereikt, vormt hierbij de garantie dat de open ruimte niet wordt opgeofferd, maar juist wordt versterkt als klimaatbuffer.

Antitankgracht als ecologische snelweg

Een ander fundamenteel onderdeel van de GroenRand-strategie is de focus op de Antitankgracht, een historisch monument dat door de vereniging is hergedefinieerd als een vitale ecologische snelweg.
De visie van GroenRand is nu integraal opgenomen in het soortenbeschermingsprogramma voor de otter, waarbij de gracht fungeert als de ruggengraat voor de terugkeer van deze kritische symboolsoort.
Dit wordt verder geconcretiseerd in het ontwerpplan van de Strategische Samenwerking Antitankgracht, waarin specifieke maatregelen worden omgezet in uitvoerbare projecten.
Deze strategische samenwerking zorgt ervoor dat verschillende overheden en terreinbeheerders met dezelfde blauwdruk voor ogen werken aan een kwalitatieve natuurverbinding.
De filosofie van GroenRand sluit perfect aan bij het Masterplan Kalmthoutse Heide, waarin het belang wordt onderstreept van het verbinden van uitgestrekte natuurgebieden zoals het Grenspark, de Schietvelden en de omliggende bossen langs de Antitankgracht.

Verankering in vier officiële documenten 

Dankzij de verankering in deze vier officiële documenten heeft GroenRand een duidelijke basis gelegd voor wat nodig is om ecologische ontsnippering te realiseren en waardevolle natuurverbindingen tot stand te brengen.
Wanneer de vereniging in mei 2026 haar actieve publieke werking beëindigt, doet zij dat met de wetenschap dat haar werk niet langer vrijblijvend is, maar de kern vormt van het vigerende natuurbeleid.
De erfenis van GroenRand is daarmee een kant-en-klaar actieplan dat door de bevoegde instanties enkel nog uitgevoerd hoeft te worden om een veerkrachtige en verbonden toekomst voor de Voorkempense natuur te waarborgen.
Nu GroenRand in mei 2026 haar publieke activiteiten staakt, laten zij een erfenis na die niet langer bestaat uit vage ambities, maar uit een concreet en uitvoerbaar beleidskader dat enkel nog wacht op de politieke moed om de schop in de grond te zetten.
Door de otter als symboolsoort te blijven gebruiken, houdt de vereniging de overheid bovendien een spiegel voor: de staat van de otterpopulatie dient als een objectief en onweerlegbaar bewijs van het al dan niet slagen van het regionale natuur- en waterbeleid.

Foto's: Els De Backer (eerste vier) en Anne Oostvogels (drie daaropvolgende) - medewerkers van Onze GroenRand Natuur