Overleven in de winter in het GroenRand-gebied: de boommarter
In het hart van onze diepste bossen leeft een mysterieuze acrobaat die maar door weinig mensen in het echt wordt bewonderd: de boommarter.
Wanneer de schemering over de boomtoppen valt, ontwaakt dit slanke roofdiertje in zijn holte hoog in een oude stam, vaak een plekje dat hij heeft 'geleend' van een zwarte specht.
Met zijn chocoladebruine vacht en die karakteristieke, roomgele vlek op zijn borst die als een chique slabbe afsteekt tegen zijn donkere lijf, is hij een verschijning van pure elegantie.
Wat de boommarter zo bijzonder maakt, is zijn ongekende behendigheid.
Hij is de onbetwiste koning van de boomtoppen en beweegt zich met een souplesse waar een olympisch gymnast jaloers op zou zijn.
Met zijn scherpe nagels als klimijzers en een lange, pluizige staart die hij als een roer gebruikt om zijn evenwicht te bewaren, springt hij moeiteloos meters ver van tak naar tak, alsof de zwaartekracht voor hem niet bestaat.
Hij is een van de weinige roofdieren die snel genoeg is om een eekhoorn in een rechtstreekse achtervolging door de kruinen van de bomen te verschalken, maar hij is zeker niet kieskeurig in zijn dieet.
De boommarter struint het bos af als een alleseter die precies weet wat de seizoenen hem bieden: van muizen en konijnen tot sappige bosbessen, kevers en zelfs een gestolen vogeleitje of een likje honing uit een wild bijennest. Ondanks zijn felle jachtinstinct is hij een uiterst schuw en solitair dier dat grote afstanden aflegt om zijn territorium te bewaken, ver weg van de drukte van de mens. Dit dier waardeert de rust en schoonheid van een gezond, oud bos, rijk aan dood hout en dichte struiken om in te schuilen, en dat is precies wat het GroenRand-projectgebied te bieden heeft.
 | 2022 De boommarter in het vizier. De boommarter is aan een comeback bezig in de GroenRand-contreien. Dankzij dergelijk beheer kunnen we de boommarter in het Antitankgracht-gebied verwelkomen. groenrand.weebly.com |
Aan het begin van de 20e eeuw heerste stilte in de kruinen van eiken en beuken. De mens had de boommarter verjaagd en zijn leefgebied zodanig versnipperd dat er nauwelijks iets van overbleef. Maar de natuur toonde haar veerkracht. In de groene gordels rond de Antitankgracht weerklinkt opnieuw het geritsel van zijn sprongen. De regio is uitgegroeid tot een bruisend hart waar de populatie weer volop floreert.
De onwaarschijnlijke held in dit succesverhaal is de Antitankgracht. Ooit gegraven met een grimmig doel – het tegenhouden van tanks en vijandelijkheden – heeft deze waterweg in de 21e eeuw een vreedzame metamorfose ondergaan. Het is nu onze ecologische ruggengraat. Als een groen-blauw lint rijgt de gracht versnipperde bospercelen aaneen als kostbare parels aan een snoer. Het is de snelweg van de natuur, de levensader die de boommarter toestaat om weer te reizen, te jagen en te overleven. Wie tijdens een avondwandeling een flits van een lange, donkere gestalte hoog tussen de bladeren ziet wegduiken, heeft een zeldzaam kijkje gekregen in de verborgen wereld van deze behendige bosbewoner.
Het leven van de boommarter is in deze periode een zorgvuldige balans tussen uiterste inspanning en diepe rust. Het grootste deel van de dag zit hij veilig weggedoken in een oude spechtenholte of een verlaten eekhoornnest, diep verborgen in de stam van een boom.
Daar ligt hij opgekruld, zijn neus verborgen in zijn pluizige staart, terwijl hij zijn hartslag vertraagt om kostbare energie te sparen. Hij slaapt soms uren achtereen, wachtend op het moment dat de maan opkomt en de wereld verandert in een rijk van schaduwen. Wanneer de honger uiteindelijk de overhand krijgt over de behoefte aan warmte, rolt hij zich uit en begint zijn nachtelijke odyssee door het bevroren landschap.
Zijn jacht in het GroenRandbos is een spel van geduld en instinct. Nu de overvloed van de zomer slechts een vage herinnering vormt, vertrouwt de marter volledig op zijn scherpe gehoor en verfijnde reukzin.
Hij luistert naar het zachte geritsel van bosmuizen onder de sneeuw of speurt de boomtoppen af naar een slapende eekhoorn die zich veilig voelt in zijn nest. Soms vindt hij een bevroren karkas van een ree of een achtergebleven tros bessen, die hij met smaak verorbert als een welkome aanvulling op zijn schrale dieet. Terwijl hij zijn pad vervolgt, laat hij geursporen achter op de ruwe schors. Het zijn stille markeringen in de kou die zijn territorium afbakenen.
Nadat de otter in 2021 alle harten had veroverd, vond natuurvereniging GroenRand het tijd om een ander intrigerend dier in de kijker te zetten. In 2022 werd de boommarter het uithangbord van de regio. Dit schuwe, zeldzame roofdier, dat zich het liefst diep in de bossen van de Voorkempen en langs de kronkelende Antitankgracht ophoudt, werd de ambassadeur van een belangrijke missie: het zichtbaar maken van de kwetsbare ecologische noden in ons landschap. In 2026 blijft de boommarter een levendige en mysterieuze bewoner van de winterse wildernis, een solitaire jager die met elke sierlijke sprong bewijst dat het leven in het bos, hoe koud ook, nooit stilvalt.
Foto's: Karel De Blick, medewerker van Onze GroenRand-natuur
Geen opmerkingen:
Een reactie posten