Klimaatverandering drijft miljoenen mensen tot de uiterste grenzen van hun aanpassingsvermogen

Klimaatverandering drijft miljoenen mensen tot de uiterste grenzen van hun aanpassingsvermogen

In november keken velen uit naar de klimaattop in Belém (Brazilië), waar 2025 het jaar van baanbrekende afspraken had moeten worden.
Uiteindelijk bereikten de bijna tweehonderd landen, een dag na de deadline, toch een akkoord.
“Beter een zwakke deal dan helemaal geen,” zei Eurocommissaris Wopke Hoekstra, verwijzend naar het magere compromis.
Met het huidige beleid zal de aarde tegen het einde van deze eeuw waarschijnlijk met 2,7 graden Celsius opwarmen.

Zonder ingrijpen is tegen 2100 zo’n tachtig procent van de gletsjers verdwenen, waarbij het meeste smeltwater in de oceanen belandt en de zeespiegel verder stijgt.
De extreme weersomstandigheden in 2025, een van de warmste jaren ooit geregistreerd, tonen aan dat klimaatverandering miljoenen mensen nu al “tot aan de grenzen van hun aanpassingsvermogen” brengt, aldus het wetenschappelijke netwerk World Weather Attribution (WWA) in het dinsdag gepubliceerde jaarverslag.
2025 staat in de top drie van warmste jaren sinds het begin van de metingen, samen met 2024 en 2023, wat opnieuw laat zien hoe structureel de aarde opwarmt.

De afgelopen drie jaar waren gemiddeld anderhalve graad warmer dan het pre-industriële gemiddelde (1850-1899).
Klimaatverandering leidt steeds vaker tot hevige weersextremen, waardoor het cruciaal is deze ontwikkeling voor de toekomst ten minste af te remmen. Wereldwijde klimaatwetenschappers werken samen in het netwerk World Weather Attribution (WWA) om te analyseren in welke mate klimaatverandering bijdraagt aan orkanen, overstromingen en hittegolven. WWA publiceerde gisteren een overzicht van 157 extreme weersituaties dit jaar, waaronder overstromingen, stormen, droogtes, hittegolven, natuurbranden en koudegolven. Overstromingen (49) en hittegolven (49) kwamen het meest voor, gevolgd door stormen (38), natuurbranden (11), droogtes (7) en extreme kou (3).

Deze extremen eisen mensenlevens; hittegolven zijn het dodelijkst en worden ‘stille doders’ genoemd omdat ze geen zichtbare schade veroorzaken. De combinatie van hoge temperaturen en droogte veroorzaakte het afgelopen jaar veel intense bosbranden. In Europa overleden tussen juni en augustus ruim 24.000 mensen in 854 steden, waar 30 procent van de bevolking woont. Volgens berekeningen van het Grantham Institute en het Imperial College in Londen is dat meer dan drie keer zoveel als in een wereld zonder opwarming. Sinds de ondertekening van het Klimaatakkoord van Parijs in 2015 is de aarde met 0,3 graden opgewarmd.
Hoewel dit weinig lijkt, heeft het al geleid tot veel vaker voorkomende hittegolven, en bij verdere opwarming zal dit naar verwachting sterk toenemen.

GroenRand ziet wel een paar positieve ontwikkelingen

Dit sombere vooruitzicht zorgt ervoor dat steeds meer mensen last krijgen van angst- en stressklachten, ook wel bekend als klimaatdepressie.
Daarom vindt GroenRand het belangrijk om vaker positieve ontwikkelingen onder de aandacht te brengen.
Daarom sluiten we dit jaar af met een voorzichtige positieve noot: hernieuwbare energie groeide wereldwijd in hoog tempo en leverde opnieuw het grootste aandeel van de nieuwe elektriciteitscapaciteit, terwijl fossiele brandstoffen politiek en financieel terrein verloren. Klimaatrechtszaken kregen meer betekenis, met rechters die klimaatwetenschap steeds explicieter meenamen in hun uitspraken.
Er kwam ook steeds meer aandacht voor natuurherstel en voor de cruciale rol van bossen, wetlands en verbonden natuur als krachtige buffers tegen klimaatverandering.

GroenRand blijft zich in 2026 inzetten voor verbonden, wilde natuur, die cruciaal is in een veranderend klimaat.
In grote, levende natuurgebieden werkt de bodem als een spons die water vasthoudt, overstromingen voorkomt en reserves opbouwt om droge periodes te overbruggen.
Bossen functioneren als natuurlijke airco’s die lokaal voor schaduw en verkoeling zorgen, terwijl gezonde ecosystemen grote hoeveelheden koolstof opslaan en zo de klimaatverandering afremmen.
De veerkracht van de natuur hangt af van de omvang van een gebied en de verbindingen met andere natuurgebieden.
Hoe groter en beter verbonden, hoe sterker en weerbaarder het ecosysteem.
In 2026 blijft GroenRand zich daar vol enthousiasme voor inzetten.

We heffen het glas op een nieuw jaar vol verwondering over al het moois dat Moeder Natuur ons schenkt. Dat we in 2026 met zachtheid en respect alle wilde dieren en planten mogen omarmen. GroenRand wenst je een jaar vol vrolijke vogelconcerten, egels die zachtjes door de tuin schuifelen en een natuur zo levendig dat zelfs de bomen lijken te glimlachen. Proost op een sprankelend 2026!