Ornithologische sensatie: extreem zeldzame grote karekiet gespot in natuurgebied Anderstad in Lier
LIER – Er is momenteel sprake van absolute 'hot news' binnen de Belgische natuur- en vogelwereld
In het Lierse natuurgebied Anderstad is recent een Grote Karekiet gespot.
Wat voor een leek klinkt als een alledaagse vogelwaarneming, is in werkelijkheid een ornithologische sensatie die zonder twijfel een nationaal artikel verdient.
De vogel is namelijk zo zeldzaam dat elke waarneming in Vlaanderen historisch te noemen is.
Het waarnemingsplatform Waarnemingen.be explodeert momenteel van de meldingen over deze unieke gebeurtenis.
Al geruime tijd verblijft er een zingend en baltsend volwassen mannetje in de rietkragen van Anderstad.
Dat de vogel niet louter op doorreis is, maar er intensief zingt, maakt het nieuws alleen maar groter.
Natuurfotograaf Frank Vermeiren, een bekend gezicht binnen de regionale natuurvereniging GroenRand, heeft deze iconische vogelsoort recent prachtig op de gevoelige plaat kunnen vastleggen.
Frank Vermeiren was de afgelopen tijd bezig met een indrukwekkend fotografisch project voor GroenRand om de lokale vogelpopulatie van A tot Z volledig in kaart te brengen.
Vandaag eindigt dit omvangrijke vogelproject van A tot Z officieel met deze unieke sluitvogel (zeer recent waarneming), waarna de fotograaf zich in een volgend project zal gaan focussen op het minutieus vastleggen van lokale vlinders en libellen.
De fotograaf installeert zijn statief met een precisie die voortkomt uit jarenlange passie voor het vak, waarbij hij urenlang roerloos in de vegetatie lag te wachten op het perfecte moment.
Het succesvol fotograferen van deze vogel grenst voor lokale vogelspotters aan een absolute sensatie.
De Grote Karekiet is momenteel uiterst zeldzaam in de Voorkempen en dus ook in het GroenRand-projectgebied, waarbij deze vogelsoort als broedvogel in de regio zo goed als volledig is verdwenen.
Er zijn in de Voorkempen en het GroenRand-gebied zelf dan ook al heel lang geen actuele, recente waarnemingen meer gedaan van deze vogel.
De kans dat een natuurliefhebber in deze regio een Grote Karekiet te zien krijgt is door de ingestorte populatie kleiner dan één op tienduizenden, waardoor de foto's van onschatbare waarde zijn.
In het Lierse natuurgebied Anderstad is recent een Grote Karekiet gespot.
Wat voor een leek klinkt als een alledaagse vogelwaarneming, is in werkelijkheid een ornithologische sensatie die zonder twijfel een nationaal artikel verdient.
De vogel is namelijk zo zeldzaam dat elke waarneming in Vlaanderen historisch te noemen is.
Het waarnemingsplatform Waarnemingen.be explodeert momenteel van de meldingen over deze unieke gebeurtenis.
Al geruime tijd verblijft er een zingend en baltsend volwassen mannetje in de rietkragen van Anderstad.
Dat de vogel niet louter op doorreis is, maar er intensief zingt, maakt het nieuws alleen maar groter.
Natuurfotograaf Frank Vermeiren, een bekend gezicht binnen de regionale natuurvereniging GroenRand, heeft deze iconische vogelsoort recent prachtig op de gevoelige plaat kunnen vastleggen.
Frank Vermeiren was de afgelopen tijd bezig met een indrukwekkend fotografisch project voor GroenRand om de lokale vogelpopulatie van A tot Z volledig in kaart te brengen.
Vandaag eindigt dit omvangrijke vogelproject van A tot Z officieel met deze unieke sluitvogel (zeer recent waarneming), waarna de fotograaf zich in een volgend project zal gaan focussen op het minutieus vastleggen van lokale vlinders en libellen.
De fotograaf installeert zijn statief met een precisie die voortkomt uit jarenlange passie voor het vak, waarbij hij urenlang roerloos in de vegetatie lag te wachten op het perfecte moment.
Het succesvol fotograferen van deze vogel grenst voor lokale vogelspotters aan een absolute sensatie.
De Grote Karekiet is momenteel uiterst zeldzaam in de Voorkempen en dus ook in het GroenRand-projectgebied, waarbij deze vogelsoort als broedvogel in de regio zo goed als volledig is verdwenen.
Er zijn in de Voorkempen en het GroenRand-gebied zelf dan ook al heel lang geen actuele, recente waarnemingen meer gedaan van deze vogel.
De kans dat een natuurliefhebber in deze regio een Grote Karekiet te zien krijgt is door de ingestorte populatie kleiner dan één op tienduizenden, waardoor de foto's van onschatbare waarde zijn.
Waarom is dit nieuws zo uitzonderlijk?
De Grote Karekiet staat op de Vlaamse Rode Lijst officieel geklasseerd als "met uitsterven bedreigd".
De cijfers zijn ronduit alarmerend: in heel Vlaanderen worden er jaarlijks vaak nog maar tussen de twee en vijf territoria vastgesteld.
De soort balanceert hiermee letterlijk op de rand van het totale verdwijnen in onze regio.
Jaarlijks worden er in heel Vlaanderen nog slechts enkele territoria vastgesteld, die zich voornamelijk in de Waaslandhaven, langs de Schelde of in de Dijlevallei bevinden en dus buiten de eigen regio liggen.
Sinds het midden van de vorige eeuw is de populatie in de Lage Landen met maar liefst tachtig tot negentig procent gekrompen, waardoor de vogel bijna volledig is weggevaagd van het GroenRand-projectgebied in de Voorkempen.
Dit is direct te wijten aan het verdwijnen van zijn specifieke leefgebied, aangezien de Grote Karekiet uitsluitend broedt in overjarig, stevig waterriet dat permanent in het water staat om zijn relatief zware nest te dragen.
De reden voor deze kritieke status is de extreme kieskeurigheid van de vogel.
Grote Karekieten bouwen hun zware nesten uitsluitend in 'overjarig waterriet'.
Dit is stevig, dik riet van vorig seizoen dat permanent in diep water staat.
Door verdroging, intensief oeverbeheer en watervervuiling is dit specifieke type robuuste biotoop op de meeste plekken in Vlaanderen volledig verdwenen.
Daarnaast zorgde de enorme toename van grauwe ganzen in de afgelopen decennia voor een historisch probleem, aangezien deze ganzen de jonge rietscheuten kaalvraten en zo de vorming van stevig, overjarig riet onmogelijk maakten.
De grootschalige neergang begon toen de mens in de jaren vijftig en zestig massaal rivieren ging kanaliseren, moerassen drooglegde voor landbouw en natuurlijke waterpeilen verving door een strak en onnatuurlijk waterbeheer.
Geschiedkundige rapporten tonen aan dat het verdwijnen van dynamische overstromingsvlaktes de genadeklap was voor het dikke waterriet, dat simpelweg verdroogde of werd verdrongen door struikgewas en bomen.
Historisch gezien was de Grote Karekiet tot het begin van de twintigste eeuw een vertrouwde verschijning in de uitgestrekte moeras- en vloeibeemden die Vlaanderen rijk was.
Oude vogelvangers en natuurliefhebbers schreven in historische kronieken hoe de vogel destijds bekendstond onder volksnamen zoals de 'Rietlijster' of de 'Karrekiet', vanwege zijn indrukwekkende formaat en zijn rauwe, krassende roep.
Waarom verdient dit een artikel?
Dit nieuws overstijgt de lokale vogelwerkgroepen om drie belangrijkste redenen.
Ten eerste toont de urgentie van de biodiversiteit aan het brede publiek hoe kritiek de situatie voor moerasvogels in Vlaanderen is.
Het is een tastbaar symbool van de biodiversiteitscrisis.
Ten tweede is het een succesverhaal voor het natuurbeheer.
Dat deze vogel juist in Anderstad opduikt en blijft hangen, is een enorme pluim voor het agentschap en de vrijwilligers van Natuurpunt.
Het bewijst zwart-op-wit dat de rust, de waterkwaliteit en het specifieke rietbeheer in de Beneden-Netevallei van Europees topniveau zijn.
Dat de Grote Karekiet juist in Natuurgebied Anderstad Lier opduikt is historisch gezien heel bijzonder, aangezien hier in de dertiende eeuw een middeleeuwse waterburcht stond.
Dit voormalige defensieve bolwerk en de latere vloeibeemden doen vandaag de dag dienst als een Europees beschermd natuurreservaat dat wordt beheerd door Natuurpunt, waar overtollig rivierwater gecontroleerd kan worden opgevangen.
Het is een ecologische anekdote op zich dat een middeleeuwse tolsite voor de haven van Antwerpen eeuwen later is getransformeerd tot een van de belangrijkste vogelparadijzen langs de Beneden-Netevallei.
Ten derde is er de toeristische impact.
De aanwezigheid van zo'n zeldzaamheid lokt massaal natuurliefhebbers en fotografen uit het hele land naar Lier, wat ook lokaal voor de nodige visibiliteit zorgt.
Kenmerken en levenswijze van de rietreus
Met een lengte tot wel twintig centimeter is de Grote Karekiet de grootste karekiet van Europa.
Hij kenmerkt zich door een onopvallend warmbruin verenkleed, een vuilwitte onderzijde en een zware, dolkvormige snavel.
De vogel leeft hoofdzakelijk van grote insecten zoals libellen, waterjuffers, kevers en spinnen die hij met zijn krachtige poten behendig van de rietstengels en het wateroppervlak plukt.
Zijn levenswijze valt vooral op door de onmiskenbare, luide en rauwe zang die klinkt als een ritmisch "karra-karra-kiek-kiek" [1] en honderden meters ver over de plassen van Anderstad draagt.
Wanneer het massale mannetje zingt klimt hij hoog in een rietstengel en opent hij zijn snavel zo wijd dat de feloranje binnenkant van zijn bek zichtbaar wordt, wat vroeger door biologen werd beschreven als een baken in het riet.
Zijn luide, krassende zang die boven alle andere rietvogels uitsteekt, blijft voorlopig de soundtrack van Anderstad.
Als echte zomergast trekt deze kritische rietvogel in de vroege herfst weer duizenden kilometers naar het zuiden om te overwinteren in de vochtige savannes van tropisch Afrika.
Historische ringprojecten hebben aangetoond dat deze vogels elk jaar met een verbazingwekkende precisie via vaste corridors over de Sahara vliegen, om in het late voorjaar exact naar dezelfde rietkraag terug te keren.
Aangezien de soort in de Voorkempen als broedvogel volledig ontbreekt, gaat het bij dit gefotografeerde exemplaar zo goed als zeker om een zeldzame, uitgeputte trans-Sahara-passant die in het Lierse riet puur toevallig op krachten kwam.
Natuurbeschermers delen vaak de anekdote dat het horen van de eerste Grote Karekiet in mei het officiële startschot is van de biologische hoogzomer.
De waardevolle foto's van Frank Vermeiren voor GroenRand tonen aan hoe cruciaal het actuele behoud van dynamische, natte rietgebieden zoals Lier Anderstad is voor het overleven van deze bedreigde diersoort.
Dankzij gerichte natuurinrichting en het herstel van oude vijverdijken krijgt het felbegeerde waterriet her en der weer een kans, waardoor de stem van deze verborgen rietkoning hopelijk niet definitief verstomt.
Hij kenmerkt zich door een onopvallend warmbruin verenkleed, een vuilwitte onderzijde en een zware, dolkvormige snavel.
De vogel leeft hoofdzakelijk van grote insecten zoals libellen, waterjuffers, kevers en spinnen die hij met zijn krachtige poten behendig van de rietstengels en het wateroppervlak plukt.
Zijn levenswijze valt vooral op door de onmiskenbare, luide en rauwe zang die klinkt als een ritmisch "karra-karra-kiek-kiek" [1] en honderden meters ver over de plassen van Anderstad draagt.
Wanneer het massale mannetje zingt klimt hij hoog in een rietstengel en opent hij zijn snavel zo wijd dat de feloranje binnenkant van zijn bek zichtbaar wordt, wat vroeger door biologen werd beschreven als een baken in het riet.
Zijn luide, krassende zang die boven alle andere rietvogels uitsteekt, blijft voorlopig de soundtrack van Anderstad.
Als echte zomergast trekt deze kritische rietvogel in de vroege herfst weer duizenden kilometers naar het zuiden om te overwinteren in de vochtige savannes van tropisch Afrika.
Historische ringprojecten hebben aangetoond dat deze vogels elk jaar met een verbazingwekkende precisie via vaste corridors over de Sahara vliegen, om in het late voorjaar exact naar dezelfde rietkraag terug te keren.
Aangezien de soort in de Voorkempen als broedvogel volledig ontbreekt, gaat het bij dit gefotografeerde exemplaar zo goed als zeker om een zeldzame, uitgeputte trans-Sahara-passant die in het Lierse riet puur toevallig op krachten kwam.
Natuurbeschermers delen vaak de anekdote dat het horen van de eerste Grote Karekiet in mei het officiële startschot is van de biologische hoogzomer.
De waardevolle foto's van Frank Vermeiren voor GroenRand tonen aan hoe cruciaal het actuele behoud van dynamische, natte rietgebieden zoals Lier Anderstad is voor het overleven van deze bedreigde diersoort.
Dankzij gerichte natuurinrichting en het herstel van oude vijverdijken krijgt het felbegeerde waterriet her en der weer een kans, waardoor de stem van deze verborgen rietkoning hopelijk niet definitief verstomt.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten