Opinie: de nieuwe rand - klimaatgordel
Vandaag is 15% van de oppervlakte in Vlaanderen verhard en elke dag blijven er (netto) hectares verharding bijkomen, ondanks de onthardingsinitiatieven die de afgelopen jaren overal in Vlaanderen toenamen.
Dit zorgt voor versnippering van de natuur, verlies aan biodiversiteit, verminderde bodeminfiltratie en niet te vergeten, de recente overstromingen waar we mee worden geconfronteerd.
Op 9 januari was de definitieve alternatievenonderzoeksnota (AON - Nieuwe Rand) klaar!
Er werden 209 pagina's volgeschreven met adviezen en voorstellen.
Van 12 september tot en met 11 oktober 2022 konden burgers en overheden hun ideeën en bedenkingen officieel indienen tijdens een publieke raadpleging.
Maar dit alles mag niet hét schaamlapje worden om enkel harde verkeersinfrastructuur aan te leggen zonder echt rekening te houden met de leefbaarheid en de natuur.
Dit najaar zal het projectteam voor De Nieuwe Rand een concreet voorstel overmaken aan de Vlaamse regering over de gewenste mobiliteit in de stadsrand.
Dan moet ook duidelijk worden of de A102 tussen Ekeren en Wommelgem zal worden aangelegd of niet.
Idem voor de Nx tussen de Havenweg A12 en de N11 in Stabroek.
Niet-redelijk oplossing
Voor de A102 wordt gelukkig een open sleuf als een niet-redelijke oplossing beschouwd.
Blijft de keuze tussen een geboorde tunnel of een cut- en cover-oplossing.
Het is positief dat dit intensief onderzocht zal worden voor de diverse deelgebieden, gezien het draagvlak in de omliggende woonbuurten voor een cut- en cover-oplossing zo goed als onbestaande is.
De vraag is zelfs of de keuze voor een cut -en cover-oplossing überhaupt te rijmen valt met de ambities inzake het realiseren van een groene gordel of klimaatgordel in de rand.
Volgens GroenRand is Vlaanderen zowat de meest versnipperde regio van Europa.
De gevolgen voor het milieu zijn enorm.
De ecologische (en economische) gevolgen van ons ruimtelijk (wan)beleid zijn bekend.
Zo is het organiseren van een efficiënt openbaar vervoer erg moeilijk.
Ook het aanleggen van een net van nutsvoorzieningen als gas, water en elektriciteit is veel duurder.
En waardevolle landschappen blijven vaak verborgen achter kilometers lintbebouwing.
De decennialange mismeestering van de Vlaamse ruimte heeft intussen het grootste deel van ons Vlaamse landschap sterk gedegradeerd.
De Vlaamse Ruit – het gebied tussen de steden Antwerpen, Gent, Brussel en Leuven - is een “nevelstad” geworden, waar ongebreidelde bebouwing de identiteit van de voorheen typische landschappen zwaar heeft aangetast.
Grootschalige ruimtelijke wanorde is het resultaat.
Niet mals
GroenRand is niet mals voor de ruimtelijke ordening in Vlaanderen, onze regio is letterlijk een zwarte vlek op de kaart.
De Benelux is een van de dichtstbevolkte gebieden ter wereld, zo stelt GroenRand, en toch is de milieuschade die daarmee samenhangt veel groter in Vlaanderen dan in Nederland, ondanks een vergelijkbare bevolkingsdichtheid.
Dat komt doordat de bebouwing in ons land veel meer verspreid is dan in Nederland, waar de bewoning meer in en rond (stedelijke) centra is geconcentreerd.
Het gevolg is dat Vlaanderen over een wel erg dicht infrastructuurnetwerk beschikt, en GroenRand vreest dat de verdere ontwikkeling daarvan de oorzaak zal zijn van de vernietiging van de resterende natuurlijke habitats.
De versnippering van natuurgebieden isoleert immers dieren, zodat ze zich moeilijk kunnen voortplanten, terwijl ook een groot aantal dieren omkomt bij aanrijdingen.
Bovendien gaat de biodiversiteit in ons land fel achteruit, net als de kwaliteit van het landschap.
Volgens GroenRand is er urgent nood aan actie.
Er moet dringend werk worden gemaakt van de klimaatgordel rond Antwerpen.
Vlaanderen moet zelf meer de regie nemen en zich vooral focussen op een snelle uitrol van de bouwshift die prioritair gericht is op corridors die natuurgebieden in verbinding brengen.
Deze verbindingen zijn gekend en worden netjes omschreven in de verschillende structuurplannen.
Binnen deze zones zal moeten worden onderzocht waar de infiltratiegevoelige gebieden gelegen zijn en zal worden gezocht naar kansen voor het optimaliseren van het landgebruik ten voordele van waterinfiltratie.
Daarnaast moeten er volgens GroenRand meer oversteekplaatsen en tunnels voor dieren voorzien worden bij wegen en spoorwegen.
Men kan via dikke documenten veel beloven, maar de praktijk moet volgen.
Belofte zal hier schuld maken, wil men draagvlak behouden.
