vrijdag 3 juli 2026

Het Bont Zandoogje door de Lens van Frank Vermeiren voor GroenRand

Het bont zandoogje door de lens van Frank Vermeiren voor Groenrand


Wie tegenwoordig door de schaduwrijke bospaden van het Zoerselbos flaneert kan er werkelijk niet meer omheen.
Glinsterend in een toevallig binnengevallen zonnestraal danst een vlekkerig bruingeel silhouet vrolijk op en neer langs de houtkanten.


Het betreft hier het bont zandoogje, een uiterst standvastige bewoner van onze bosrijke Voorkempen.
Voor de ambitieuze vlinderreeks van GroenRand belichten we onder de letter A met veel enthousiasme deze charmante bosvlinder.
De reportage wordt visueel tot leven gebracht door de geduldige lens van natuurfotograaf Frank Vermeiren wiens beelden het unieke gedrag feilloos registreren.


Achter de deftige wetenschappelijke naam van deze dagvlinder schuilt bovendien een heerlijk mythologisch verhaal.
De naam verwijst namelijk rechtstreeks naar de Romeinse waternimf Egeria die in een schaduwrijk bos wijze en goddelijke raad gaf.


De genusnaam is dan weer een samentrekking van Griekse woorden die hinten naar de glanzende lichte vlekken op de vleugels.
Geschiedkundig gezien is deze fladderaar echter ook het middelpunt van een opmerkelijk ecologisch mysterie.


In de negentiende eeuw werd de soort in Vlaanderen nog beschouwd als een uiterst zeldzame en schuwe bosbewoner.
Tot ver in de jaren tachtig kwam de vlinder vooral voor in de uitgestrekte, aaneengesloten wouden in het verre oosten van het land.


Vandaag de dag is dat historische beeld gelukkig radicaal gekanteld door de enorme veerkracht van het beestje.
Waar veel andere vlindersoorten zwaar afzien door de achteruitgang van de biodiversiteit is het bont zandoogje een rasechte winnaar.
De soort heeft zich in een mum van tijd razendsnel aangepast aan het moderne en sterk versnipperde landschap van de Voorkempen.


Hij verliet het diepe donkere woud en veroverde met overtuiging de lokale houtkanten, spoorbermen en ecologische tuinen.
Het herstel en de bescherming van deze groene, lijnvormige landschapselementen is momenteel een absolute topprioriteit voor GroenRand.
Om deze cruciale groene linten extra in de verf te zetten voert de vereniging momenteel de super ludieke campagne Bijtandje Houtkantje.
Met een grappige mascotte die beschikt over een heus struikgebit trekt de organisatie vol humor en vuur ten strijde voor ons lokale landschap.
Deze actie moedigt burgers, gemeenten en landbouwers aan om letterlijk een tandje bij te steken bij de aanplant van inheemse struiken.
GroenRand wil met dit initiatief actief gaten in de natuur dichten en versnipperde leefgebieden weer naadloos met elkaar verbinden.


De lokale campagne haakt hiermee prachtig in op het grote Vlaamse Houtkantenplan dat streeft naar honderd kilometer aan gloednieuwe houtkanten.
Dit ambitieuze plan is niet alleen goed voor de biodiversiteit, maar zorgt via deze struikenrijen ook voor de opslag van ruim twaalfduizend ton extra CO2.


Voor het bont zandoogje fungeren deze dichte netwerken van houtkanten als ware biologische snelwegen om vlot door de Voorkempen te reizen.
Wie de tijd neemt om de vlinder in zo een houtkant te observeren stuit onvermijdelijk op een fascinerend stukje insectenpsychologie.


Het mannetje van het bont zandoogje is namelijk een rasechte vastgoedbeheerder met een vurig en hyperterritoriaal temperament.
Wanneer de zon door het dichte bladerdak breekt ontstaan er warme verlichte plekken op de anders zo donkere bosbodem of op de bladeren.


Voor zo een koudbloedig insect is die tijdelijke zonvlek pure energie en dus een uiterst schaars en gewild goed.
Een mannetje strijkt prompt neer op een strategische post in het licht en neemt een fiere, waakzame houding aan.
Zodra een ander insect de onzichtbare grens van zijn territorium overschrijdt schiet de vlinder als een bezetene omhoog.
Er volgt dan een spectaculaire spiraalvormige achtervolging in de lucht waarbij de kemphanen wild om elkaar heen dwarrelen.


Een amusante anekdote uit de veldbiologie vertelt hoe het mannetje zijn geliefde zonvlek stapje voor stapje volgt over de bosbodem.
Verhuist de vlek door de draaiing van de aarde gaandeweg naar een boomstam dan verhuist de vlinder gewoon gezellig mee.
Dankzij de prachtige didactische beelden van deze reportage kunnen we ook de succesvolle levenscyclus van de vlinder nauwgezet ontleden.
De rups is gelukkig allerminst kieskeurig en smult van alledaagse wilde grassen zoals kropaar, witbol en boskortsteel.


Dit verklaart waarom de vlinder moeiteloos gedijt in de vele overgangszones die in onze regio in overvloed aanwezig zijn.
Bovendien hanteert de soort een slimme overlevingsstrategie door zowel als rups én als pop te kunnen overwinteren.
Dit biologische vangnet zorgt voor maar liefst drie elkaar overlappende generaties van de vroege lente in maart tot diep in oktober.
Voor GroenRand is het bont zandoogje het ultieme bewijs dat gericht natuurbeheer en ecologische corridors hun vruchten afwerpen.
De vlinder fungeert als een perfecte ambassadeur voor de gelaagdheid en de broodnodige dynamiek van onze Vlaamse bossen en houtkanten.
Dankzij het vakmanschap van Frank Vermeiren wordt deze verborgen bosdynamiek nu prachtig en tastbaar zichtbaar gemaakt voor het grote publiek.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten