Vlaanderen heeft een overvloed aan grachten, GroenRand pleit voor een ambitieus klimaatadaptatieplan
Het afgelopen halfjaar was, na 1976, het droogste in een eeuw.
Ook de afgelopen lente en zomer kende extreme droogte.
De waterbalans in ons land raakt steeds verder uit evenwicht door zomers die ofwel veel te nat of juist veel te droog zijn.
Het droogteniveau is verhoogd naar oranje, het op een na hoogste niveau.
Deze beslissing is genomen door de Droogtecommissie vanwege de aanhoudende droogte en de verslechterde hydrologische situatie.
De waterbalans in ons land raakt steeds verder uit evenwicht door zomers die ofwel veel te nat of juist veel te droog zijn.
Het droogteniveau is verhoogd naar oranje, het op een na hoogste niveau.
Deze beslissing is genomen door de Droogtecommissie vanwege de aanhoudende droogte en de verslechterde hydrologische situatie.
 | De bodem en natuur in Vlaanderen zijn opnieuw ernstig uitgedroogd. Het neerslagtekort bedraagt momenteel drie tot soms vier maanden, afhankelijk van de locatie. De recente hittegolf heeft de situatie verder verslechterd na een al droog voorjaar. Bomen verliezen her en der hun bladeren door droogtestress, waardoor het lijkt alsof de herfst eerder begint.Bovendien dragen we nog steeds de ... groenrand.blogspot.com |
Om verdere schade te beperken, zijn er tijdelijke maatregelen getroffen.
Zo geldt er een onttrekkingsverbod in bijna alle onbevaarbare waterlopen.
Er zijn schutbeperkingen bij verschillende sluizen en diepgangbeperkingen op bepaalde waterwegen.
Daarnaast zijn er captatieverboden door verzilting of de aanwezigheid van blauwalgen.
Watervangen op het Albertkanaal en de Kempische kanalen zijn voor 80 procent gesloten, wat de wateraanvoer naar de Antitankgracht nadelig beïnvloedt.
De Antitankgracht wordt immers in belangrijke mate gevoed vanuit het kanaal Dessel Turnhout Schoten dat op haar beurt in verbinding staat met het Albertkanaal dat haar voeding haalt uit de Maas.
Hierdoor is de Antitankgracht erg gevoelig voor verdroging.
Tijdens droge zomers vallen sommige delen van de Antitankgracht droog.
Het is essentieel om ervoor te zorgen dat er altijd voldoende waterhoudende zones zijn waar de vispopulatie zich tijdens droge periodes kan terugtrekken.
Ook moet worden onderzocht waar bufferopties mogelijk zijn voor langdurige natte periodes in het gebied.
Onnodige grachten
Uit een nieuwe grachtenkaart, gebaseerd op nauwkeurige geografische data, blijkt dat grachten jaarlijks honderden miljoenen kubieke meter water te snel naar zee afvoeren.
Dit vormt een probleem tijdens droogteperiodes, omdat het water dat we dan nodig hebben niet in de bodem kan dringen of in natuurgebieden en bossen kan blijven.
Twee onderzoekers van de Universiteit van Antwerpen hebben op basis van hun analyse en kennis een grachtenkaart samengesteld. Deze kaart toont maar liefst 81.000 kilometer aan grachten, waarvan sommige door bossen lopen en oorspronkelijk zijn aangelegd voor houtwinning. Deze grachten kunnen eenvoudig worden gedempt. Ook in landbouwgebieden zijn grachten een punt van discussie. De grachten, die eeuwen geleden zijn aangelegd om landbouwgronden droog te maken, blijken in het huidige klimaat met langere droogteperiodes en meer verharding vaak contraproductief te zijn.
Twee onderzoekers van de Universiteit van Antwerpen hebben op basis van hun analyse en kennis een grachtenkaart samengesteld. Deze kaart toont maar liefst 81.000 kilometer aan grachten, waarvan sommige door bossen lopen en oorspronkelijk zijn aangelegd voor houtwinning. Deze grachten kunnen eenvoudig worden gedempt. Ook in landbouwgebieden zijn grachten een punt van discussie. De grachten, die eeuwen geleden zijn aangelegd om landbouwgronden droog te maken, blijken in het huidige klimaat met langere droogteperiodes en meer verharding vaak contraproductief te zijn.
Door het slim aansturen van stuwen kan beter rekening worden gehouden met weersvoorspellingen. Zo kunnen de grachten optimaal water vasthouden en laten infiltreren wanneer mogelijk, en water afvoeren tijdens extreme neerslag om wateroverlast te voorkomen.
Een dynamisch stuwbeheer dat inspeelt op weersvoorspellingen en veranderingen in grondwaterstanden is essentieel om de efficiëntie te verhogen.
GroenRand pleit voor een krachtig klimaatadaptatieplan waarin het grachtennetwerk grondig wordt geëvalueerd.
Veel grachten, zoals die in bossen, zijn overbodig en kunnen worden gedempt of ondieper gemaakt zonder negatieve gevolgen voor omwonenden of landbouw.
 | Deze week starten natuurinrichtingswerken in De Lage Haar, een natuurgebied langs de Zwanebeek in ’s-Gravenwezel. De werken worden uitgevoerd door Natuurpunt Schijnbeemden, eigenaar van het gebied.Natuurpunt wil de waterhuishouding van het gebied herstellen en zo de natuurlijke overstromingsdynamiek opnieuw op gang brengen. De Lage Haar was vroeger een nat broekbos en overstromingsgebied ... groenrand.blogspot.com |
Een uitstekend voorbeeld binnen het eigen GroenRand-projectgebied
Lage Haar, gelegen in het GroenRand-projectgebied, is een broekbos van 14 hectare in Schilde, grenzend aan de Antitankgracht en de Zwanebeek.
Tot in de twintigste eeuw maakte dit gebied deel uit van het overstromings- en kwelgebied van deze beek.
Het terrein heeft zijn waterbergende functie verloren door de aanleg van diepe drainagegreppels, die via een gracht snel water afvoeren naar een beek.
Een wal tussen de Zwanebeek en de gracht belemmert daarnaast de natuurlijke overstromingsdynamiek.
Er werd gewerkt aan het herstel van de waterhuishouding.
Dit herstel wordt uitgevoerd door het dempen van de gracht langs de Zwanebeek en enkele dwarsgreppels. Daarnaast wordt de wal verlaagd, waarna er twee stuwen worden geplaatst voor een gecontroleerde water in- en uitstroom naar de beek. Het opvangen van overstromingswater en het beheren van kwelwater zal zowel de gevolgen van droogte verzachten als wateroverlast bij hevige regenval beperken. Volgens GroenRand is dit een prachtig voorbeeld waarin een duidelijke visie, samenwerking en het benutten van bestaande kennis centraal staan: water vasthouden, laten infiltreren en efficiënt beheren. Samen met het Gravinnenbos vormen de Lage Haarse Beemden, ook wel bekend als De Lage Haar, een aaneengesloten natuurgebied dat wordt beheerd door vrijwilligers van Natuurpunt Schijnbeemden Kern Schilde.
De private weg ‘De Haar’ scheidt het gebied van het Gravinnenbos.
Samen beslaan beide gebieden bijna 52 hectare.
De bever laat zijn aanwezigheid zien door knaagsporen, terwijl reeën vaak rustplekken vinden in het gebied.
Wildcamera’s registreren af en toe een vos of een boommarter.Een wal tussen de Zwanebeek en de gracht belemmert daarnaast de natuurlijke overstromingsdynamiek.
Er werd gewerkt aan het herstel van de waterhuishouding.
Dit herstel wordt uitgevoerd door het dempen van de gracht langs de Zwanebeek en enkele dwarsgreppels. Daarnaast wordt de wal verlaagd, waarna er twee stuwen worden geplaatst voor een gecontroleerde water in- en uitstroom naar de beek. Het opvangen van overstromingswater en het beheren van kwelwater zal zowel de gevolgen van droogte verzachten als wateroverlast bij hevige regenval beperken. Volgens GroenRand is dit een prachtig voorbeeld waarin een duidelijke visie, samenwerking en het benutten van bestaande kennis centraal staan: water vasthouden, laten infiltreren en efficiënt beheren. Samen met het Gravinnenbos vormen de Lage Haarse Beemden, ook wel bekend als De Lage Haar, een aaneengesloten natuurgebied dat wordt beheerd door vrijwilligers van Natuurpunt Schijnbeemden Kern Schilde.
De private weg ‘De Haar’ scheidt het gebied van het Gravinnenbos.
Samen beslaan beide gebieden bijna 52 hectare.
 | Na de otter en de boommarter zet GroenRand dit jaar de bever in de kijker. Het grootste knaagdier van Europa voelt zich behoorlijk thuis in de regio van de Antitankgracht, waarvoor de ... www.hln.be |
De bever laat zijn aanwezigheid zien door knaagsporen, terwijl reeën vaak rustplekken vinden in het gebied.
Dankzij de nabijheid van de Antitankgracht en Zwanebeek zijn de ijsvogel, aalscholver en zelfs de grote zilverreiger vaak geziene gasten.
Vogels zoals de houtsnip, goudvink, appelvink en af en toe een nachtegaal broeden in het gebied.
Ook de matkop laat zich regelmatig horen, en het gebied biedt mogelijkheden voor broednesten.
De waterral is een potentiële bewoner.
Daarnaast zijn de drie bonte spechten, de zwarte specht, tuinfluiter en vele andere zangvogels aanwezig.
Vogels zoals de houtsnip, goudvink, appelvink en af en toe een nachtegaal broeden in het gebied.
Ook de matkop laat zich regelmatig horen, en het gebied biedt mogelijkheden voor broednesten.
De waterral is een potentiële bewoner.
Daarnaast zijn de drie bonte spechten, de zwarte specht, tuinfluiter en vele andere zangvogels aanwezig.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten