zondag 31 augustus 2025

GroenRand vraagt om meer duidelijkheid over de verbinding van de Schietvelden

GroenRand vraagt om meer duidelijkheid over de verbinding van de Schietvelden en roept volksvertegenwoordigers op om hierover vragen te stellen aan de bevoegde minister

                        Algemene vergadering GroenRand roept op om verbinding Schietvelden te realiseren

Het Masterplan werd in 2023 opgesteld in het kader van het nieuwe beleidsprogramma Nationale Parken in Nederland en de oproep van de Vlaamse Regering voor kandidaat-gebieden Nationale Parken Vlaanderen.
Vanwege zorgen bij eigenaars en landbouwers besloot het partnerschap in 2023 om geen kandidaatdossier in te dienen als Nationaal Park Vlaanderen.
Aan Nederlandse zijde maakt Grenspark Kalmthoutse Heide al lange tijd deel uit van de 21 Nationale Parken.
Met de nieuwe Stichting voor Openbaar Nut kan het project stap voor stap en van onderaf groeien.

Het is een juridische entiteit die het partnerschap tussen verschillende overheden, natuurbeheerders en private eigenaars versterkt.
Deze stichting heeft als doel de samenwerking te bevorderen, een gedeelde visie te realiseren en projecten te coördineren die bijdragen aan de bescherming en ontwikkeling van het natuurgebied.
De stichting dient als platform voor overleg, kennisdeling en de uitvoering van het Masterplan Grenspark Kalmthoutse Heide.


GroenRand heeft gepleit voor de oprichting van een centraal aanspreekpunt om de samenwerking tussen de betrokken partijen te versterken.
Onze natuurvereniging beschouwt de stichting als een doeltreffend instrument om de dialoog te bevorderen en mogelijke zorgen weg te nemen.
De term "bemiddelaar" wordt momenteel door GroenRand bewust vermeden, omdat het mogelijk als een kortdurend project gezien zou kunnen worden, terwijl het de bedoeling is om een langdurige samenwerking te creëren.
Lukas Jacobs, burgemeester van Kalmthout sinds 2001, is al jaren lid van de Bijzondere Commissie en kent het partnerschap door en door.
Met zijn ervaring neemt hij nu het voorzitterschap op zich en is hij de perfecte mediator om de gesprekken te begeleiden.
Zo kunnen de verschillende partijen elkaars standpunten en belangen begrijpen en samen toewerken naar een breed gedragen oplossing.
Volgens de nieuwe voorzitter geeft de oprichting van een nieuwe stichting het Grenspark meer slagkracht, waardoor men beter in staat is om het Masterplan Grenspark Kalmthoutse Heide uit te voeren.
GroenRand kijkt vol vertrouwen vooruit, want de oprichting van de stichting luidt een nieuwe fase in voor de ontwikkeling van het Grenspark, de realisatie van het masterplan en het bevorderen van samenwerking.
Maar dan moet de Vlaamse Regering laten zien dat ze het echt serieus meent door voldoende financiële middelen en budgetten vrij te maken, bijvoorbeeld voor de verbinding tussen het groot en klein Schietveld.
In het regeerakkoord en de beleidsnota Omgeving zet de Vlaamse Regering in op het behalen van de Europese natuurdoelen binnen de beschermde gebieden. 
Daarbij wordt voortgebouwd op de versnelling die in de vorige legislatuur is ingezet, met als doel grote en samenhangende natuurgebieden te creëren. 
Hoewel dit ambitieus klinkt, ontbreekt vaak het nodige budget, wat de geloofwaardigheid onder druk zet.


Sinds 1997 dient het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen als een cruciale basis voor het ruimtelijke beleid, waarin het belang van de verbinding tussen het Grenspark en de Schietvelden al werd benadrukt.
De problematiek van de versnippering van het gebied tussen het Groot- en Klein Schietveld is reeds geruime tijd bekend en werd ook vermeld in het basisrapport voor de instandhoudingsdoelstellingen.
Het Regionaal Landschap de Voorkempen heeft, op onze vraag, in het kader van een bachelorproef van Pieter Laurijssens tijdens het academiejaar 2019-2020 aan de Campus Thomas More Kempen, onderzoek verricht naar de natuurverbinding tussen de Schietvelden.
Laurijssens onderzocht mogelijke locaties voor extra faunatunnels onder zowel de Bredabaan als de Essensteenweg.
De doelsoorten die een ecologische verbinding nodig hebben, gaan verder dan alleen de rugstreeppad, heikikker en heivlinder die in de studie van Laurijssens werden genoemd.
Ook andere soorten hebben één of meerdere verbindingen tussen de beide Schietvelden nodig om de kwetsbare situatie van populaties te verbeteren en bij te dragen aan een duurzaam behoud op lange termijn. 
De studie van bureau Hesselteer, uitgevoerd in het kader van het complexe project Nieuwe Rand en het gebiedsprogramma Klimaatgordel, bevestigt de conclusies van de bachelorproef, maar doet dit op een uitgebreidere en grondigere manier. 


De Hesselteerstudie stelt duidelijk dat een enkele ecologische verbinding tussen twee natuurgebieden van deze omvang en met dergelijke belangrijke natuurdoelen het absolute minimum is (wat momenteel niet wordt bereikt).
Hoe meer verbindingen mogelijk worden gemaakt, des te groter zal de ecologische efficiëntie zijn.
Beide studies wijzen op de noodzaak om een stuk grond in Brasschaat aan te kopen, hoewel er momenteel geen financiële middelen beschikbaar lijken te zijn.
Deze studies tonen aan dat het verbinden van leefgebieden, zoals de Schietvelden, de uitwisseling van planten en dieren bevordert, waardoor de genetische diversiteit toeneemt en de overlevingskansen van populaties verbeteren.
Het realiseren van een groene verbinding tussen de Schietvelden zou resulteren in een groter, aaneengesloten leefgebied, wat zeer gunstig is voor veel soorten.
Het is cruciaal te benadrukken dat de aanbevelingen voor een verbinding wetenschappelijk onderbouwd zijn en dat de voordelen voor de natuur aanzienlijk zijn.  
De Schietvelden maken beide deel uit van het Natura 2000-netwerk en bevatten zeer zeldzame habitats die cruciaal zijn voor de instandhoudingsdoelstellingen van diverse soorten.
Een verbinding tussen deze gebieden biedt dan ook een aanzienlijke potentiële meerwaarde. 
De Schietvelden moeten worden geïntegreerd in een groter, samenhangend netwerk van natuurgebieden in de regio, met speciale aandacht voor de verbinding met de Kalmthoutse Heide en de natuur- en bosgebieden langs de Antitankgracht.
Deze studie maakt deel uit van het complexe project Nieuwe Rand, specifiek binnen het gebiedsprogramma Klimaatgordel.


Hoewel de prioriteit van deze actie vanwege urgentie is vastgesteld, ontbreken momenteel de financiële middelen.
Ondanks de erkenning van het belang en de onderbouwing door bureaus Hesselteer, zijn er geen specifieke budgetten beschikbaar voor uitvoering, omdat het gaat om gronden zonder groene bestemming.
Het Klein en Groot Schietveld zijn twee uitzonderlijk grote natuurgebieden die deel uitmaken van de groene gordel ten noorden van de stad Antwerpen. Het Klein en het Groot Schietveld zijn militaire domeinen. De militaire overheid is dan ook de belangrijkste gebruiker van het terrein.
omgeving.vlaanderen.be
Deze aankoop is uiterst urgent en kan niet wachten op de volledige procedure en het verloopproces van de Nieuwe Rand, aangezien het aantal mogelijke locaties voor een kruising zeer beperkt is en het laatste punt langs de Essensteenweg bijvoorbeeld al lange tijd te koop staat.
Tot nu toe is er geen vooruitgang geboekt, en de koppeling met De Nieuwe Rand heeft nog niet geleid tot extra middelen.
De oplossing ligt volledig in de politieke sfeer.
Wij hopen dat enkele volksvertegenwoordigers een parlementaire vraag zullen stellen aan de verantwoordelijke minister, Jo Brouns, in de Commissie Leefmilieu.
Ook de Antwerpse provinciegouverneur Cathy Berx, die het proces van de Nieuwe Rand begeleidt en voorzitter is van de werkbanken, ontving van ons een schrijven.

                                                                                           © EVDW

Natuurvereniging GroenRand heeft het genoegen de heer Lukas Jacobs te benaderen, in zijn hoedanigheid als voorzitter van de Stichting Grenspark Kalmthoutse Heide, waarvoor wij hem tevens willen feliciteren.
De stichting fungeert als platform voor overleg, kennisdeling en de uitvoering van het Masterplan.
Dit Masterplan bouwt voort op de contouren van het bestaande Grenspark en breidt deze uit met Natura 2000-gebieden zoals het Groot en Klein Schietveld en andere gebieden rond de Antitankgracht op Vlaams niveau.
Volgens pagina 31 van het Masterplan bevatten de militaire domeinen Klein en Groot Schietveld, ten oosten van de Kalmthoutse Heide, uitgestrekte en goed bewaarde heidegebieden: "De natte heide hier is een van de best bewaarde in Vlaanderen en van cruciaal belang voor soorten zoals de adder en het heideblauwtje.
Ook zeldzame amfibieën en libellen vinden in de Schietvelden een geschikte leefomgeving.
Via de Antitankgracht zijn deze waardevolle natuurgebieden verbonden met de Kalmthoutse Heide, wat zorgt voor een samenhangend geheel."

Wij verzoeken Lukas Jacobs als voorzitter bij te dragen aan de totstandkoming van deze natuurverbinding door een schrijven te richten aan de bevoegde minister Jo Brouns, zodat er voldoende financiële middelen worden vrijgemaakt om deze essentiële verbinding te realiseren en te stimuleren.
De brieven zijn ondertussen onderweg...
Sinds 2020 zet GroenRand zich in voor deze verbinding, maar ondanks de uitgebreide en goed onderbouwde studie die door het departement Omgeving is uitgevoerd, wordt er geen actie ondernomen om dit te realiseren. 




Geen opmerkingen:

Een reactie posten