Frank Vermeiren en zijn ontmoeting met de aristocraat van de E10-plas
Aan de oevers van de E10-plas in Schoten, installeert natuurfotograaf Frank Vermeiren zijn statief met een precisie die alleen voortkomt uit jarenlange passie voor het vak en een nauwe betrokkenheid bij de natuurvereniging GroenRand.
Frank is momenteel bezig aan een monumentale vogelreportage die de volledige avifauna van onze regio van A tot Z in kaart brengt en op dit eigenste moment is hij met grote toewijding aanbeland bij de letter P, de letter van de pijlstaart.
Het was midden maart, een absolute topmaand voor deze soort, omdat de vogels zich op dat moment in grote groepen verzamelen op de plas voor hun indrukwekkende terugkeer naar de noordelijke broedgebieden.
Hoewel de Antitankgracht vlakbij als een groene ader door het landschap slingert, weet Frank dat hij voor deze specifieke eend aan de uitgestrekte E10-plas moet zijn, aangezien de smalle vorm en dichte oeverbegroeiing van de gracht onvoldoende openheid bieden voor deze schuwe gast.
De pijlstaart, wetenschappelijk bekend als Anas acuta, staat in de ornithologische wereld te boek als de "aristocraat onder de eenden" vanwege zijn ongekende elegantie, zijn opvallend slanke silhouet en zijn bijna koninklijke houding op het open water.
In de Voorkempen is de pijlstaart een schaarse wintergast en doortrekker die je vooral tussen oktober en maart kunt waarnemen, wanneer de vogel de ijzige noordelijke gebieden verruilt voor onze relatief milde streken of hier even uitrust tijdens de trek.
Het mannetje is op deze maartse ochtend onmiskenbaar door zijn zijdezachte chocoladebruine kop, zijn sneeuwwitte borst en de opvallende witte streep die als een verfijnde bies langs de zijkant van de nek omhoog loopt naar het achterhoofd.
Zijn meest kenmerkende eigenschap, waaraan hij zijn naam dankt, zijn de twee centrale staartpennen die bij het mannetje sterk verlengd zijn en als een scherpe, zwarte pijl tot wel tien centimeter naar achteren kunnen steken.
Het vrouwtje is daarentegen bruin gevlekt met een subtiele tekening, wat haar de perfecte camouflage biedt wanneer ze rust op de oevers van de plas of tussen de lage vegetatie van het nabijgelegen Klimaatpark De Zwaan.
Deze grote waterpartij biedt de rust en de noodzakelijke openheid die de soort verkiest om veilig te kunnen rusten, ver weg van de predatoren die in de dichte bossen van de Voorkempen op de loer liggen.
De pijlstaart herken je aan zijn sierlijke, gestrekte postuur en zijn kenmerkende lange staart, waarbij het mannetje bijzonder elegant oogt met zijn contrasterende witte borst en bruine kop.
Het mannetje maakt een zacht fluitend “prrriip”-geluid, terwijl het vrouwtje een hees “rak-rak” laat horen, al is de pijlstaart over het algemeen een stille vogel buiten de baltsperiode.
Uit gegevens van Waarnemingen.be en het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, ook wel het INBO genoemd, blijkt dat de pijlstaart op de E10-plas vooral in de maanden november, januari en maart in hoge aantallen aanwezig is.
In absolute topjaren zijn er op deze plas zelfs groepen van meer dan honderd exemplaren tegelijk geteld, wat bewijst dat de plas een cruciale overwinteringsplek is om te rusten op open water of te foerageren in de ondiepere zones.
De pijlstaart eet vooral plantaardig voedsel zoals zaden, gras en waterplanten, maar in de lente en zomer vult hij dit aan met insecten, slakjes en andere kleine waterdiertjes.
Deze eend is een absolute meester in het zogenaamde "grondelen", een prachtig gezicht waarbij de vogel voorover kantelt met zijn achterste recht omhoog, om met zijn ongewoon lange nek dieper te reiken dan andere soorten.
Dankzij die extra centimeters bereikt hij moeiteloos zaden van fonteinkruid, grassen en diverse waterplanten op de bodem, terwijl hij met zijn slanke snavel, voorzien van korte en fijne tastlamellen, vakkundig insecten en visjes uit de modder filtert.
De aantrekkingskracht van de E10-plas wordt versterkt door recente natuurontwikkelingen in het aangrenzende Klimaatpark De Zwaan, waar de kwaliteit van de oevers aanzienlijk is verbeterd voor diverse vogelsoorten.
Hoewel de pijlstaart wereldwijd een groot verspreidingsgebied heeft, is hij in Vlaanderen als broedvogel uiterst zeldzaam en staat hij dan ook prominent op de officiële Rode Lijst van bedreigde soorten.
GroenRand speelt een onmisbare rol in de regio door te pleiten voor het behoud van deze open wateren en de verbetering van de oeverkwaliteit langs de gehele groene ruggengraat van de Voorkempen.
Anekdotisch wordt verteld hoe lokale bewoners de pijlstaart vroeger de "windvogel" noemden, omdat hij bij zware stormen op zee vaak massaal de beschutting van grote binnenlandse plassen opzocht.
Er bestaat een oude legende in de regio dat de pijlstaart zijn lange staart kreeg nadat hij een geheime boodschap moest overbrengen aan de koning van de vogels en zo snel vloog dat zijn veren door de luchtweerstand permanent werden uitgerekt.
Frank weet dat de E10-plas een cruciale schakel is in een groter netwerk, want voor wie de vogel elders wil spotten, vormen de spaarbekkens van Oelegem of de vennen van het Klein Schietveld de beste alternatieven.
De voortplanting is een discreet proces waarbij het vrouwtje tussen april en juni zo'n 7 tot 9 groenachtige eieren legt in een goed verborgen nest, meestal verscholen in dichte vegetatie dicht bij het water.
Na ongeveer 23 dagen komen de kuikens uit, die als echte nestvlieders vrijwel direct zelfstandig op het water te zien zijn onder het strenge toezicht van hun moeder.
Langs de oevers van de plas vormt de aanwezigheid van de pijlstaart een prachtig contrast met de industriële geschiedenis, aangezien hier vroeger zand werd gewonnen voor de aanleg van de E10-snelweg.
Pijlstaarten vliegen in een opvallend snelle en gestrekte vlucht, waarbij ze een voorkeur hebben voor open gebieden zoals grasland, prairie en toendra met ondiepe wateren om naar voedsel te zoeken.
In de late middagzon van die bewuste dag in maart, wanneer de kleuren van het mannetje het best tot hun recht komen, legt Frank het bewijs vast van de enorme waarde van dit gebied voor de internationale vogeltrek.
Elke geslaagde foto van de letter P is een belangrijk document dat de noodzaak onderstreept van rustgebieden waar vogels veilig kunnen overwinteren zonder constante menselijke druk.
Door de focus te leggen op de E10-plas en de recente natuurontwikkelingen, vestigt deze verhandeling de aandacht op het belang van grote wateroppervlaktes in de anders zo dichtbebouwde Voorkempen.
Uiteindelijk is de pijlstaart in Schoten meer dan alleen een eend, hij is een levend symbool voor de verbondenheid van onze lokale natuur met verre oorden zoals de Siberische toendra.
Frank controleert nogmaals zijn lens en hoopt op dat ene moment waarop een groep pijlstaarten met hun gestrekte postuur boven het water scheert tegen de achtergrond van de ondergaande zon.
Zo vloeien de wetenschappelijke data van het INBO, de lokale inzet van GroenRand en de artistieke visie van de fotograaf samen in een verhaal dat de pracht van deze vogel voor altijd vereeuwigt.
Het observeren van een grondelende pijlstaart, waarbij alleen die markante staart boven de waterspiegel uitsteekt, herinnert ons eraan dat de natuur altijd haar weg vindt naar plekken waar ze rust en voedsel krijgt.
Met deze geslaagde waarneming aan de E10-plas kan Frank met een gerust hart de letter P toevoegen aan zijn monumentale overzicht, wetende dat de pijlstaart een onvergetelijk onderdeel blijft van ons ecologische erfgoed.
Terwijl de zon langzaam zakt over Schoten, beseft Frank dat de maartse trekpiek hem de unieke kans heeft geboden om de pijlstaart in zijn volle glorie vast te leggen vlak voordat de vogel aan zijn duizenden kilometers lange reis begint.
Frank is momenteel bezig aan een monumentale vogelreportage die de volledige avifauna van onze regio van A tot Z in kaart brengt en op dit eigenste moment is hij met grote toewijding aanbeland bij de letter P, de letter van de pijlstaart.
Het was midden maart, een absolute topmaand voor deze soort, omdat de vogels zich op dat moment in grote groepen verzamelen op de plas voor hun indrukwekkende terugkeer naar de noordelijke broedgebieden.
Hoewel de Antitankgracht vlakbij als een groene ader door het landschap slingert, weet Frank dat hij voor deze specifieke eend aan de uitgestrekte E10-plas moet zijn, aangezien de smalle vorm en dichte oeverbegroeiing van de gracht onvoldoende openheid bieden voor deze schuwe gast.
De pijlstaart, wetenschappelijk bekend als Anas acuta, staat in de ornithologische wereld te boek als de "aristocraat onder de eenden" vanwege zijn ongekende elegantie, zijn opvallend slanke silhouet en zijn bijna koninklijke houding op het open water.
In de Voorkempen is de pijlstaart een schaarse wintergast en doortrekker die je vooral tussen oktober en maart kunt waarnemen, wanneer de vogel de ijzige noordelijke gebieden verruilt voor onze relatief milde streken of hier even uitrust tijdens de trek.
Het mannetje is op deze maartse ochtend onmiskenbaar door zijn zijdezachte chocoladebruine kop, zijn sneeuwwitte borst en de opvallende witte streep die als een verfijnde bies langs de zijkant van de nek omhoog loopt naar het achterhoofd.
Zijn meest kenmerkende eigenschap, waaraan hij zijn naam dankt, zijn de twee centrale staartpennen die bij het mannetje sterk verlengd zijn en als een scherpe, zwarte pijl tot wel tien centimeter naar achteren kunnen steken.
Het vrouwtje is daarentegen bruin gevlekt met een subtiele tekening, wat haar de perfecte camouflage biedt wanneer ze rust op de oevers van de plas of tussen de lage vegetatie van het nabijgelegen Klimaatpark De Zwaan.
Deze grote waterpartij biedt de rust en de noodzakelijke openheid die de soort verkiest om veilig te kunnen rusten, ver weg van de predatoren die in de dichte bossen van de Voorkempen op de loer liggen.
De pijlstaart herken je aan zijn sierlijke, gestrekte postuur en zijn kenmerkende lange staart, waarbij het mannetje bijzonder elegant oogt met zijn contrasterende witte borst en bruine kop.
Het mannetje maakt een zacht fluitend “prrriip”-geluid, terwijl het vrouwtje een hees “rak-rak” laat horen, al is de pijlstaart over het algemeen een stille vogel buiten de baltsperiode.
Uit gegevens van Waarnemingen.be en het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, ook wel het INBO genoemd, blijkt dat de pijlstaart op de E10-plas vooral in de maanden november, januari en maart in hoge aantallen aanwezig is.
In absolute topjaren zijn er op deze plas zelfs groepen van meer dan honderd exemplaren tegelijk geteld, wat bewijst dat de plas een cruciale overwinteringsplek is om te rusten op open water of te foerageren in de ondiepere zones.
De pijlstaart eet vooral plantaardig voedsel zoals zaden, gras en waterplanten, maar in de lente en zomer vult hij dit aan met insecten, slakjes en andere kleine waterdiertjes.
Deze eend is een absolute meester in het zogenaamde "grondelen", een prachtig gezicht waarbij de vogel voorover kantelt met zijn achterste recht omhoog, om met zijn ongewoon lange nek dieper te reiken dan andere soorten.
Dankzij die extra centimeters bereikt hij moeiteloos zaden van fonteinkruid, grassen en diverse waterplanten op de bodem, terwijl hij met zijn slanke snavel, voorzien van korte en fijne tastlamellen, vakkundig insecten en visjes uit de modder filtert.
De aantrekkingskracht van de E10-plas wordt versterkt door recente natuurontwikkelingen in het aangrenzende Klimaatpark De Zwaan, waar de kwaliteit van de oevers aanzienlijk is verbeterd voor diverse vogelsoorten.
Hoewel de pijlstaart wereldwijd een groot verspreidingsgebied heeft, is hij in Vlaanderen als broedvogel uiterst zeldzaam en staat hij dan ook prominent op de officiële Rode Lijst van bedreigde soorten.
Anekdotisch wordt verteld hoe lokale bewoners de pijlstaart vroeger de "windvogel" noemden, omdat hij bij zware stormen op zee vaak massaal de beschutting van grote binnenlandse plassen opzocht.
Er bestaat een oude legende in de regio dat de pijlstaart zijn lange staart kreeg nadat hij een geheime boodschap moest overbrengen aan de koning van de vogels en zo snel vloog dat zijn veren door de luchtweerstand permanent werden uitgerekt.
Frank weet dat de E10-plas een cruciale schakel is in een groter netwerk, want voor wie de vogel elders wil spotten, vormen de spaarbekkens van Oelegem of de vennen van het Klein Schietveld de beste alternatieven.
De voortplanting is een discreet proces waarbij het vrouwtje tussen april en juni zo'n 7 tot 9 groenachtige eieren legt in een goed verborgen nest, meestal verscholen in dichte vegetatie dicht bij het water.
Na ongeveer 23 dagen komen de kuikens uit, die als echte nestvlieders vrijwel direct zelfstandig op het water te zien zijn onder het strenge toezicht van hun moeder.
Langs de oevers van de plas vormt de aanwezigheid van de pijlstaart een prachtig contrast met de industriële geschiedenis, aangezien hier vroeger zand werd gewonnen voor de aanleg van de E10-snelweg.
Pijlstaarten vliegen in een opvallend snelle en gestrekte vlucht, waarbij ze een voorkeur hebben voor open gebieden zoals grasland, prairie en toendra met ondiepe wateren om naar voedsel te zoeken.
In de late middagzon van die bewuste dag in maart, wanneer de kleuren van het mannetje het best tot hun recht komen, legt Frank het bewijs vast van de enorme waarde van dit gebied voor de internationale vogeltrek.
Elke geslaagde foto van de letter P is een belangrijk document dat de noodzaak onderstreept van rustgebieden waar vogels veilig kunnen overwinteren zonder constante menselijke druk.
Door de focus te leggen op de E10-plas en de recente natuurontwikkelingen, vestigt deze verhandeling de aandacht op het belang van grote wateroppervlaktes in de anders zo dichtbebouwde Voorkempen.
Uiteindelijk is de pijlstaart in Schoten meer dan alleen een eend, hij is een levend symbool voor de verbondenheid van onze lokale natuur met verre oorden zoals de Siberische toendra.
Frank controleert nogmaals zijn lens en hoopt op dat ene moment waarop een groep pijlstaarten met hun gestrekte postuur boven het water scheert tegen de achtergrond van de ondergaande zon.
Zo vloeien de wetenschappelijke data van het INBO, de lokale inzet van GroenRand en de artistieke visie van de fotograaf samen in een verhaal dat de pracht van deze vogel voor altijd vereeuwigt.
Het observeren van een grondelende pijlstaart, waarbij alleen die markante staart boven de waterspiegel uitsteekt, herinnert ons eraan dat de natuur altijd haar weg vindt naar plekken waar ze rust en voedsel krijgt.
Met deze geslaagde waarneming aan de E10-plas kan Frank met een gerust hart de letter P toevoegen aan zijn monumentale overzicht, wetende dat de pijlstaart een onvergetelijk onderdeel blijft van ons ecologische erfgoed.
Terwijl de zon langzaam zakt over Schoten, beseft Frank dat de maartse trekpiek hem de unieke kans heeft geboden om de pijlstaart in zijn volle glorie vast te leggen vlak voordat de vogel aan zijn duizenden kilometers lange reis begint.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten