Groenrand 2026: de grote stap naar een sterk en verbonden landschap
Na een indrukwekkende periode van tien jaar, gekenmerkt door een niet-aflatende passie en een hartelijke inzet voor het behoud van onze kostbare natuur, heeft de organisatie GroenRand besloten een nieuwe, positieve koers te varen.
Deze beslissing luidt absoluut geen einde in, maar vormt de overstap naar een ambitieuze nieuwe fase voor onze werking in de regio, waarbij we van een sensibiliserende rol overstappen naar die van een actieve beleidsmonitor en kwaliteitsbewaker.
Vanaf mei 2026 stopt GroenRand officieel met het organiseren van de eigen, vertrouwde wandelingen en de educatieve infoavonden die een decennium lang onze identiteit mee hebben gevormd.
De reden voor deze verandering is de positieve vaststelling dat onze gezamenlijke visie na tien jaar intensief gidsen inmiddels bij nagenoeg iedereen in de streek bekend is en breed wordt gedragen.
Het is nu tijd voor de volgende stap in onze evolutie, waarbij we de focus verschuiven naar de diepgaande inhoudelijke uitwerking en de gezamenlijke realisatie van waardevolle natuurprojecten op het terrein.
In deze nieuwe structuur zal onze officiële website fungeren als het kloppende hart van de organisatie, waarbij we een scherp onderscheid maken tussen de visuele beleving van de natuur en de diepere inhoudelijke boodschap.
Enerzijds is er de informatieve beleving van onze prachtige lokale natuur, verzorgd door een enthousiast team van elf gedreven professionals, waaronder schrijvers, fotografen en een eigen cartoonist die de actualiteit van een ludieke noot voorziet.
Deze medewerkers brengen de schoonheid van het landschap tot leven via zorgvuldige fotoreportages en verhalen, waardoor de website een platform wordt waar de bewondering voor fauna en flora centraal staat.
Anderzijds rust de website op een stevig inhoudelijk fundament dat vertolkt wordt door onze woordvoerder, Glenn Solastalgie.
De naam Glenn vindt zijn oorsprong in het Goidelische woord gleann, wat staat voor een smalle vallei die van nature een beschutte corridor en een veilige doorgang vormt van de vier beekvalleien, namelijk het Groot Schijn, het Klein Schijn, de Laarse Beek en de Kaartse Beek, die verbonden worden door de Antitankgracht.
De term solastalgie is in 2005 geïntroduceerd door de milieufilosoof Glenn Albrecht om een specifieke menselijke emotie een plek te geven.
De etymologische afkomst van dit woord is een verbinding van het Latijnse solacium, wat staat voor troost, en het Griekse algos, wat pijn of verlangen betekent.
Het beschrijft de oprechte bezorgdheid en de nood aan troost die mensen ervaren wanneer hun vertrouwde thuisomgeving ingrijpend verandert door externe factoren zoals verharding of de achteruitgang van de biodiversiteit.
Waar de fotografen en schrijvers ons tonen hoe waardevol en onmisbaar onze natuur is, vormt Glenn Solastalgie de brug naar de inhoudelijke werking door het verhaal van het kwetsbare evenwicht van ons landschap te vertellen.
Zijn woorden maken voelbaar hoe de troost van onze omgeving onder druk staat, maar leggen tegelijkertijd uit hoe nauw onze innerlijke rust verbonden is met de gezondheid van de leefomgeving.
In plaats van enkel de zorgen te benoemen, focust Glenn op het herstel van onze natuurlijke thuisbasis om het gevoel van onbehagen weer om te buigen naar een hernieuwde verbondenheid en hoop voor de toekomst.
Het team van experts koppelt deze twee werelden aan elkaar door de visuele pracht te gebruiken als inspiratiebron voor de noodzaak tot het koesteren en herstellen van onze gemeenschappelijke leefomgeving.
GroenRand vertaalt deze behoefte aan herstel naar een constructieve rol als actieve beleidsmonitor en kwaliteitsbewaker, waarbij we altijd verbindend willen werken.
In plaats van enkel te sensibiliseren, stimuleren en faciliteren we nu de uitvoering van bestaande natuurplannen door als deskundige partner op te treden voor volksvertegenwoordigers in het Vlaams Parlement.
Wij voorzien deze volksvertegenwoordigers van wetenschappelijk onderbouwde feiten en dossierkennis, waarmee zij in de Commissie Leefmilieu gericht parlementaire vragen kunnen stellen en de aandacht voor de noodzakelijke budgetten kunnen vergroten.
Deze informatie dient als instrument voor beleidsmakers om de voortgang van natuurdoelen zorgvuldig te bewaken, meer transparantie te vragen over de beschikbare middelen en er samen voor te zorgen dat papieren ambities ook daadwerkelijk vertaald worden naar een concrete uitvoering op het terrein.
Glenn fungeert hierbij als de spreekbuis die complexe thema’s duidt die de basis vormen voor onze beleidsmatige werking en onze visie op de Antitankgracht als de verbindende corridor voor onze regio.
De Antitankgracht vormt als historisch militair verdedigingswerk een indrukwekkende halve maan rond Antwerpen en is getransformeerd tot de ecologische ruggengraat van de Voorkempen.
We leveren feiten en data aan voor parlementaire vragen in de Commissie Leefmilieu om samen met beleidsmakers te kijken naar de voortgang van gedeelde natuurdoelen.
Deze monitoring is een gedeelde zorg, zeker nu er een financieel vacuüm dreigt te ontstaan door het aflopen van het soortenbeschermingsprogramma otter en de Interreg-middelen in 2027.
GroenRand wijst er opbouwend op dat er voor het Vlaams Actieplan Ecologische Ontsnippering (VAPEO) tot 2031 momenteel extra middelen nodig zijn om de plannen ook effectief op het terrein te realiseren.
Zonder deze middelen dreigt de waardevolle kennis uit het VAPEO onvoldoende te worden benut, terwijl we samen juist de verkeersveiligheid voor mens en dier willen verhogen.
De vergelijking met het Nederlandse MJPO toont aan hoe een structurele aanpak vruchten afwerpt, met een bloeiende populatie van 450 otters als prachtig resultaat.
In Vlaanderen is de otter met naar schatting slechts 15 exemplaren nog erg kwetsbaar, wat de noodzaak onderstreept om barrières in ons landschap op een zorgvuldige manier aan te pakken.
Wij wijzen er in alle dialoog op dat investeringen in natuurverbindingen essentieel zijn om de rechtszekerheid in de vergunningverlening onder de Europese Natuurherstelwet te bewaren.
De Vlaamse Regering staat momenteel voor de uitdagende balans tussen de eigen begrotingsdoelen voor 2027 en de internationale afspraken over ons natuurlijk kapitaal.
Hoewel de regering streeft naar een gezond budget, geeft de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) aan dat extra investeringen nodig zijn voor grote maatschappelijke uitdagingen zoals natuur en klimaat.
De SERV berekende dat er nog ruim 800 miljoen euro extra gevonden moet worden om deze ambities waar te maken, een budget dat volgens ons een investering is in onze eigen toekomstbestendigheid.
GroenRand hanteert voor de eigen regio daarom een tweesporenbeleid waarbij we enerzijds de langetermijnvisie van de klimaatgordel binnen het Complex Project De Nieuwe Rand ondersteunen.
Deze procedure verloopt via strikt gedefinieerde wettelijke fases, waarbij we na de verkennings- en onderzoeksfase nu in de laatste inspraakfase zijn beland alvorens het voorkeursbesluit definitief wordt.
Het verloop van deze fases is cruciaal, omdat de beslissingen die nu worden genomen de basis leggen voor de toekomstige inrichting van het landschap voor de komende generaties.
Een centraal dossier hierbij is het financieringsvoorstel van 11,45 miljoen euro voor vijftien projectfiches die valleien en bosgebieden moeten omsmelten tot één samenhangend groenblauw systeem.
GroenRand merkt op dat de formele procedure van De Nieuwe Rand soms traag verloopt, terwijl de natuur soms nood heeft aan een snellere bescherming op het terrein.
Daarom pleiten wij in ons tweede spoor voor weldoordachte quick-wins die de grotere plannen kunnen versnellen, zoals de aankoop van strategische percelen tussen het Klein en Groot Schietveld.
Fysieke ontsnippering is wenselijk via ecoduikers onder de N12 in Schilde en via maatregelen rond de E10-plas in Schoten om barrières op een veilige manier te doorbreken.
Ook het herstel van de blauwe as via slibruimingen en het heropenen van gedempte secties in Sint-Job en Schildestrand is een kans om de Antitankgracht weer als één continue waterloop te laten functioneren.
Naast deze acties richt GroenRand zich op duurzame natuurbindingen die de kern vormen van onze visie op de regio.
Dit betreft de realisatie van een robuuste natuurkern door de verbinding van het Vrieselhof, het Zoerselbos en de waardevolle percelen nabij het Vliegveld van Malle en Blommerschot.
Dit project rond het vliegveld van Malle is cruciaal om een veilige habitat te creëren voor schuwe soorten zoals de wespendief.
Natuurlijk vormt ook de fysieke verbinding tussen het Groot en Klein Schietveld, de Kalmthoutse Heide en de aanleunende bossen van de Antitankgracht voor GroenRand een fundamentele schakel in dit netwerk.
In onze visie fungeert de erkenning van het Regionaal Klimaatpark Voorkempen, een aaneengesloten gebied van minimum 3.000 hectare, als de noodzakelijke en pragmatische tussenstap naar een officieel Nationaal Park.
Dit klimaatpark is de methodiek om de grote natuurkernen nu al feitelijk met elkaar te verweven via de Antitankgracht, waarbij voor ons het label van Nationaal Park van ondergeschikt belang is ten opzichte van de inhoudelijke realisatie.
Waar het ons werkelijk om gaat, is de structurele financiering van het Masterplan, ondersteund door het inmiddels bestaande Parkendecreet dat een robuust juridisch kader biedt voor alle betrokken partners.
Het Grondwettelijk Hof heeft immers bevestigd dat de oprichting van een Nationaal Park geen nadelige juridische gevolgen heeft voor de omgeving,
aangezien de bescherming en financiering op volledig vrijwillige basis gebeuren.
Dit betekent dat private eigenaars en lokale besturen rechtszekerheid genieten, want het decreet creëert kansen en middelen zonder dwingende beperkingen op te leggen aan wie niet expliciet wenst deel te nemen.
De otter fungeert hierbij als de ultieme paraplusoort, want als het goed gaat met de otter, profiteren ook de bever, de boommarter, amfibieën, vogelsoorten en zeldzame libellen mee.
De ecologische urgentie blijkt uit de nood aan bescherming van deze diersoort, waarbij de Antitankgracht een cruciale verbindingsweg vormt tussen de Scheldevallei en Nederland.
In het Projectplan 2026-2031 werken vele partners al samen aan het Plan Otter van bioloog Michiel Cornelis voor de zone tussen Berendrecht en Oelegem.
Bunkers worden daarbij ingericht als rustplaatsen voor vleermuizen, terwijl we gemeenten verenigen rond de versterking van houtkanten via de actie Bijtandje Houtkantje.
GroenRand blijft een warm pleitbezorger van dit aaneengesloten natuurlandschap waarbij de balans tussen budgettaire discipline en een veerkrachtige natuur centraal staat.
GroenRand groeit zo uit tot een vertrouwde architect van het landschap, waarbij we samen bouwen aan de verbinding tussen mens en natuur voor een gezonde toekomst van de Voorkempen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten