vrijdag 30 augustus 2024

GroenRand wil bij Kalmthoutse Heide pro’s en contra’s rond erkenning Nationaal park onderzoeken

GroenRand wil bij Kalmthoutse Heide pro’s en contra’s rond erkenning Nationaal park onderzoeken

                                                GroenRand wil een klare kijk rond de ontwikkeling van Nationaal park 

In mei van het vorige jaar heeft de Vlaamse Regering negen Vlaamse parken erkend: vier als Nationale parken en vijf als Landschapsparken. De Bijzondere Commissie van het Grenspark Kalmthoutse Heide had al definitief besloten de plannen voor erkenning als Nationaal park niet voort te zetten, omdat er volgens de betrokken gemeenten en de provincie onvoldoende draagvlak zou bestaan. De procedure voor de erkenning van een Nationaal park was, net als in andere regio's, een complex proces.
Er heerste veel onzekerheid over de gevolgen van de parkstatus, aangezien het Parkendecreet, het wettelijke kader voor Vlaamse parken, nog niet was goedgekeurd.
Dit leidde tot veel vragen over de mogelijke impact op de landbouw en grondeigenaren. Op woensdag 7 juni 2023 werd het Parkendecreet goedgekeurd, hoewel de Vlaamse Regering had verzocht om kandidaturen voor Vlaamse parken uiterlijk op 31 mei in te dienen. Het wettelijke kader werd echter pas op 9 juni bekrachtigd en afgekondigd. De commissie van Leefmilieu heeft een aantal belangrijke amendementen, die veel onduidelijkheden en bezorgdheden wegnamen, pas laat goedgekeurd.
Het Parkendecreet is nu een feit.
Artikel 8 stelt onmiskenbaar dat er geen verplichtingen of beperkende maatregelen worden opgelegd bovenop de bestaande regelgeving voor de houders van zakelijke rechten binnen of buiten het park. GroenRand benadrukt dat de decreetgever niet duidelijker kan zijn is: aan de status van Vlaamse parken zijn geen juridische consequenties verbonden.
Ondanks deze zekerheden blijft er aanzienlijk wantrouwen en weerstand bestaan. GroenRand is het erover eens dat met een andere aanpak veel problemen voorkomen hadden kunnen worden, waardoor dit een mooi verhaal had kunnen zijn.
Het te laat komen van het decreet heeft wantrouwen veroorzaakt. Hierdoor waren er ongetwijfeld geldige redenen voor de geuite bezorgdheden en de aangevoerde tegenargumenten. Het is van cruciaal belang dat we deze ongerustheid erkennen en ons inzetten om ze aan te pakken, in plaats van ze te negeren of opzij te zetten. Zo kunnen we werken aan een breed gedragen en geïntegreerd verhaal voor de parken, samen met iedereen.


Afgelopen zomer trokken de betrokken gemeentebesturen en de provincie Antwerpen zich op het laatste moment terug uit de kandidatuur om van Grenspark Kalmthoutse Heide een Nationaal park te maken, met de belofte om een beter draagvlak te creëren. Sindsdien is het dossier tot stilstand gekomen. De gemeentebesturen zijn onzeker over hoe te beginnen, terwijl GroenRand een voorstel doet. GroenRand wil de voor- en nadelen van de erkenning van Nationaal park Kalmthoutse Heide neutraal onderzoeken ( bijvoorbeeld door een universiteit) en vraagt de provincie om hulp. Dit zal een correcte, open en eerlijke communicatie mogelijk maken en een stevige basis leggen.
Hoewel de Vlaamse regering nog niets heeft aangekondigd, is het waarschijnlijk en logisch dat de regering in de volgende legislatuurperiode een nieuwe oproep voor Vlaamse parken zal doen. In andere Europese landen werkt men met een langetermijnvisie continu verder aan de verdere ontwikkeling van Nationale parken.
We kunnen geen enkele reden bedenken waarom er in de volgende regeerperiode geen tweede gelegenheid zou komen.

Onze vereniging wil voldoende tijd om een onafhankelijk onderzoek te kunnen verrichten naar de argumenten van zowel voorstanders als tegenstanders met betrekking tot de Kalmthoutse Heide als potentieel Nationaal park.
"Hoewel er nog geen aankondigingen zijn gedaan door de Vlaamse regering, lijkt het waarschijnlijk en logisch dat er een nieuwe oproep voor Vlaamse parken komt in de volgende legislatuur.
De Vlaamse regering heeft als doel meer uniformiteit in het beheer en behoud van de Vlaamse natuurgebieden te bereiken om versnippering tegen te gaan.
Het is daarom te verwachten dat dit beleid in de komende legislatuur zal worden voortgezet
." aldus GroenRand.


Deze ambitie heeft al eerder onrust veroorzaakt onder sommige gemeenten en belangengroepen, een situatie die GroenRand zeer serieus neemt.
In het publieke debat was de focus vaak gericht op het bewijzen van het eigen gelijk en het onderdrukken van de visie van de tegenpartij.
Onze natuurvereniging gelooft echter dat de overgang naar een Nationaal park voornamelijk een zoektocht is naar wat ons bindt.
Een zoektocht die resulteert in voordelen voor iedereen.                                 
" Veel flora en fauna vinden hun laatste toevlucht in natuurgebieden, maar zelfs daar zijn ze niet veilig.
Daarom is het essentieel om te investeren in robuuste, veerkrachtige, samenhangende en multifunctionele natuurlijke landschappen.
De erkenning van een Nationaal park stelt betrokken partijen in staat om samen te werken aan het behoud van het park als een natuurlijk landschap, om uniformiteit in het beheer te bevorderen en om fragmentatie van natuurlijke habitats te voorkomen."
 aldus GroenRand. 
"Biodiversiteit, klimaat, de bevordering van houtkanten, ontsnippering en waterbeheer vormen de kern van zowel het Nederlandse als het Vlaamse beleid, ongeacht de aanwezigheid van een Nationaal park. Echter, met een Nationaal park is het eenvoudiger om in deze doelstellingen te investeren." benadrukt onze natuurvereniging verder.
   
 
Echter, een open dialoog met alle betrokkenen is momenteel onhaalbaar vanwege de sterk gepolariseerde sfeer, stelt de GroenRand.       
"Belangengroepen hebben hun argumenten en tegenargumenten in de media benadrukt met slogans, maar de juistheid van deze beweringen is zelden geverifieerd", stelt onze organisatie. 
"Feiten zijn verdraaid en argumenten uit andere dossiers, zoals het stikstofdossier, zijn onterecht gebruikt."                           
GroenRand vraagt daarom om steun van de provincie en de betrokken gemeenten voor het uitvoeren van een onpartijdige analyse die de argumenten van zowel voor- als tegenstanders beoordeelt.
Idealiter zou de analyse uitgevoerd moeten worden door een universiteit of een onafhankelijke organisatie.
GroenRand pleit ervoor dat de toekomstige Vlaamse regering voldoende tijd reserveert voor zowel het onafhankelijke onderzoek als de verwerking van de resultaten, om de juistheid van verschillende beweringen en standpunten te verifiëren.
"Neutraliteit is essentieel bij het evalueren van de juistheid van uitspraken en standpunten. Dit zal correcte, open en eerlijke communicatie weer mogelijk maken," aldus onze natuurvereniging.  
GroenRand verwacht dat het onafhankelijke onderzoek, gestoeld op betrouwbare bronnen en feiten, opheldering zal geven over verschillende vraagstukken.
Is een Nationaal Park een regulerend initiatief, of is het meer stimulerend?
Zijn er extra regulerende initiatieven gepland?
Hoe zit het met de bestaande basiswetgeving met betrekking tot ruimtelijke ordening of natuurwetgeving?
Werden particuliere eigenaren, burgerverenigingen en landbouwers voldoende betrokken?
Blijft de vergunningverlening onveranderd? 
Zijn er extra verplichtingen voor landbouwers, grondeigenaren of andere bedrijven in het kader van vergunningverlening?
Volgens GroenRand biedt de transitie naar een Nationaal park nieuwe kansen.
Het stelt alle stakeholders in staat om gezamenlijk aan belangrijke thema's te werken.
Een open dialoog is cruciaal voor wederzijds begrip en gezamenlijke vooruitgang, met respect voor de belangen van eenieder.
Een onpartijdige organisatie kan dit proces ondersteunen door partijen te helpen zich te concentreren op objectieve feiten, een langetermijnvisie te bevorderen, argumenten te verduidelijken en zich te verheffen boven het dagelijks gekibbel.
GroenRand heeft een verzoek ingediend bij de toekomstige Vlaamse regering om de tweede oproep voor de erkenning van Nationale parken uit te stellen tot halverwege de legislatuurperiode.
Dit zou genoeg tijd moeten geven om een stevige basis te leggen en het draagvlak te versterken.


GroenRand, een natuurvereniging uit de Noorderkempen, roept de toekomstige Vlaamse regering op om de tweede oproep omtrent de erkenning van nationale parken uit te stelle
vilt.be


donderdag 29 augustus 2024

Blauwtongvirus in Grenspark Kalmthoutse Heide

Blauwtongvirus in Grenspark Kalmthoutse Heide


Dit jaar wordt de schapensector zwaar getroffen door het blauwtongvirus, en helaas ontsnappen ook de schapen die ingezet worden voor natuurbeheer in het Grenspark Kalmthoutse Heide niet aan de gevolgen.
Het virus, overgedragen door knutten - kleine insecten die bijten - veroorzaakt bij geïnfecteerde dieren symptomen zoals koorts, zwelling van het hoofd, de tong en de lippen, en een verminderde eetlust.


De boswachter, samen met Yuna en Bert Plasmans van De Hoeder (leden van GroenRand), meldt dat het virus ernstige gevolgen veroorzaken voor zowel de kudde als het natuurbeheer in Grenspark Kalmthoutse Heide.
Voor zowel De Hoeder als de boswachter, die verantwoordelijk is als opdrachtgever, is het welzijn van de dieren van het grootste belang.
Daarom zijn er diverse maatregelen getroffen om de kudde optimaal te monitoren en te ondersteunen.


Geïnfecteerde dieren hebben voornamelijk behoefte aan meer rust.£
Daarom is besloten, na overleg tussen de beheerder en de herder, om voorlopig te stoppen met actief hoeden.
Daardoor zal je voorlopig geen herder met hond en kudde over de heide zien trekken.
In plaats daarvan worden de schapen nu op de heide gehouden binnen flexibele netten, wat resulteert in een lager bewegingsenergieverbruik terwijl ze nog steeds profiteren van de voordelen van het buiten zijn op het veld.
De kudde wordt twee keer per dag zorgvuldig gecontroleerd.
De herder behandelt de geïnfecteerde dieren ter plekke of brengt ze naar de stal als ze te zwak zijn.
Slechts de dieren die ernstig verzwakt zijn, worden van de heide gehaald voor intensievere verzorging.

Nederlandse kuddes voorlopig gevrijwaard

Het is opmerkelijk dat de kuddes aan de Nederlandse zijde van de grens tot nu toe niet zijn getroffen door het virus.
In gebieden zoals Kortenhoeff en de Ossendrechtse Duinen kun je nog steeds kuddes tegenkomen die worden gehoed.


Er is momenteel weinig bekend over waarom sommige kuddes wel worden getroffen door het virus en andere niet.
De herder van Van Driel Landschapsbeheer, actief aan de Nederlandse kant van het Grenspark, merkt op dat in andere delen van de provincie Noord-Brabant sommige kuddes wel besmet zijn en andere niet, zelfs als ze slechts een halve kilometer uit elkaar grazen.
Mochten er besmettingen optreden aan de Nederlandse kant van het Grenspark, dan zullen daar maatregelen worden genomen die vergelijkbaar zijn met die aan de Vlaamse kant.

Volhouden tot november


De verspreiding van het blauwtongvirus is gerelateerd aan de activiteit van de knut, een verwant van de mug. 
Deze insecten blijven actief tot de temperaturen dalen in de winter. Men verwacht dat het aantal infecties zal verminderen vanaf november.

vrijdag 23 augustus 2024

Studiedag Biodiversiteitsonderzoek op het snijvlak van beleid en maatschappij

Studiedag Biodiversiteitsonderzoek op het snijvlak van beleid en maatschappij


Schrijf je alvast in voor de INBO-studiedag 2024: ‘Biodiversiteitsonderzoek op het snijvlak van beleid en maatschappij’. Centraal staat de relatie tussen biodiversiteitsonderzoek, beleid en samenleving. Een van de vier thema's is landbouw, waarbij INBO een aantal gedurfde vragen niet uit de weg gaan. De stikstofcrisis, overstromings- en droogteproblemen, wildschade, de terugkeer van de wolf, de invulling van de Europese Natuurherstelwet en de Green Deal… het zijn slechts enkele thema’s die heel wat discussie losweken in onze samenleving.
Ze confronteren onderzoekers met het feit dat natuurkennis niet kan worden losgekoppeld van ethische, politieke en maatschappelijke debatten.  

Welke rol kunnen, moeten en mogen kennisinstellingen en onderzoekers opnemen in vraagstukken die gaan over de plaats van natuur in onze samenleving?
Hoe kan 
biodiversiteitsonderzoek (beter) bijdragen aan beleid én samenleving? Kunnen wetenschap en activisme samengaan om dringende kwesties als de biodiversiteitscrisis aan te pakken? 
Tijdens een inspirerende studiedag gaan we op zoek naar antwoorden op deze vragen aan de hand van praktijkvoorbeelden.
Betrokkenen uit wetenschappelijke, beleids- en maatschappelijke kringen stellen samen hun conclusies voor. 


Kom luisteren naar de lezingen en debatteer mee!
De 
netwerkmomenten tijdens de pauzes, lunch en receptie bieden u uitgebreid de kans om vragen te stellen en informatie uit te wisselen met onderzoekers, beleidsmakers en professionals.
Stelt u graag zelf uw onderzoek voor?
Schrijf u dan in voor onze postersessies
Welkom!

Praktisch

Vragen? 




woensdag 21 augustus 2024

Interlinie - De Antitankgracht inspireert kunstenaars!

Interlinie - De Antitankgracht inspireert kunstenaars!


Van Stabroek tot aan de Zwaaikom in het Albertkanaal in Oelegem, wacht de Antitankgracht op u, gelegen in een brede boog ten noordoosten van Antwerpen.
Wat ooit een nutteloze militaire verdedigingslinie was, is nu een prachtige natuurlijke strook om te wandelen, fietsen, ontspannen en te verkennen.
Na de Tweede Wereldoorlog werd de gracht volledig overgenomen door de natuur.
Aan het einde van de vorige eeuw wist een sterke milieubeweging deze uitgestrekte strook natuur te behoeden voor de plannen om het om te vormen tot een breed duwvaartkanaal naar de haven.
Hierdoor zijn langs het gehele traject steeds meer plekken ontstaan met een rijke biodiversiteit, inclusief planten en dieren die in Vlaanderen steeds zeldzamer worden. Rondom de Antitankgracht heeft natuurvereniging GroenRand ambitieuze toekomstplannen: van een natuurnetwerk naar een echt Nationaal Park en een verbindende klimaatgordel. GroenRand is verheugd dat Interlinie - bestaande uit kunstenaars en artiesten in de vesting Antwerpen - de Antitankgracht in de schijnwerpers zet.

Zes erfgoedcellen bundelen hun krachten om het militaire erfgoed in en rond Antwerpen op een vernieuwende wijze te belichten.
Ontdek tijdens Open Monumentendag meer over dit erfgoed "en route" langs forten, bastions en de Antitankgracht.
Vanaf zaterdag 7 september kun je in de tentoonstellingsruimte van Kerk Bethanie kunstwerken bezichtigen die geïnspireerd zijn door de Antitankgracht.


De kunstenaars bieden een kijkje in werken waar natuur en geschiedenis versmelten in een symfonie van kleuren, vormen en licht.

Laat je leiden door schilderijen die het landschap tot leven wekken, geïnspireerd door de rijke flora en fauna van deze historische locatie.
Verken verder de fotografische werken die de essentie van de Antitankgracht vastleggen. Deze beelden tonen niet alleen de natuurlijke schoonheid, maar onthullen ook de verborgen verhalen uit het verleden.
Ze nodigen uit om even stil te staan en de diepte van deze plek te ervaren.
Centraal in de tentoonstelling staan de keramische beelden, stille getuigen die de onvertelde verhalen van moed en vastberadenheid uitbeelden.
Deze stille getuigen, de paarden die in tijden van onrust en oorlog loyaal aan de zijde van de mens stonden, onvermoeibaar werkten en ons door de moeilijkste tijden hielpen.
Elk beeld vormt een hommage aan de kracht en kwetsbaarheid die verstrengeld zijn met het lokale militaire erfgoed.
De kunstwerken spreken tot de verbeelding en nodigen je uit om op een andere manier na te denken over de Antitankgracht.

Deelnemende kunstenaars: Annemie Van Dorpe (schilderkunst), Yoke Vliegen en studenten (keramiek), Pieter Gellings (fotografie) en Ivo Bylemans (fotografie).



Bron: RLDV


GroenRand zoekt bij de provincie steun voor een onpartijdige evaluatie Nationaal Park Kalmthoutse Heide

GroenRand zoekt bij de provincie steun voor een onpartijdige evaluatie Nationaal Park Kalmthoutse Heide

GroenRand heeft een opmerkelijk voorstel ingediend en zoekt bij de provincie steun voor een onpartijdige evaluatie van de argumenten met betrekking tot het Nationaal park Kalmthoutse Heide.

De ontwikkeling van Nationale parken en de vorming van lokale coalities zijn voortvarend van start gegaan.
Er is besloten om beleid te implementeren zonder wettelijke onderbouwing (Parkendecreet).
Dit heeft geleid tot een plotseling en grootschalig project voor gemeenten, grondeigenaren, boeren en de industrie, zonder heldere richtlijnen.
GroenRand heeft afgezien van juridische stappen omdat ons verzekerd is dat er een tweede kans (oproep) geboden zou worden, en omdat we anders het gehele parkeninitiatief in gevaar zouden brengen (
GroenRand overweegt juridische stappen tegen kabinet).

De aanvraag om de Kalmthoutse Heide als Nationaal park te erkennen was een geval apart.
Hoewel het masterplan breed werd ondersteund, ontving het voorstel desondanks negatieve reacties.
Verscheidene gemeentebesturen hebben, vanwege verschillende onzekerheden en een gebrek aan draagvlak, aangedrongen op een pauze om de harmonie en het wederzijdse begrip tussen alle betrokken partijen te bevorderen.
De Kalmthoutse Heide heeft uiteindelijk geen erkenningsdossier ingediend.

Onder landbouwers heerste er een lichte paniek: wat stond hen nu weer te wachten? 
Waren het stikstofdossier, het mestactieplan en de natuurherstelwet niet al bedreigend genoeg?
Het Nationale park werd het mikpunt, inclusief een protest met tractoren. 
Er werden al snel vage en soms incorrecte argumenten uitgewisseld, wat leidde tot een discussie met een verwijtende en beschuldigende toon.
De emoties liepen hoog op en de gemoederen raakten verhit zodat men niet meer kwam tot de essentie van de zaak.

GroenRand streeft naar een objectieve evaluatie van de bezorgdheden, en wil de geldigheid van de argumenten van zowel voorstanders als tegenstanders laten beoordelen.
Een universiteit of een andere onpartijdige organisatie zou onderzoek kunnen verrichten naar deze kwestie, wat cruciaal zal zijn om het dossier terug een solide basis te geven.
GroenRand vraagt aan de provincie (met eventuele ondersteuning van de betrokken gemeenten) te onderzoeken waarom het participatieproces niet aan de verwachtingen voldeed, welke misverstanden er zijn opgetreden en wat er mogelijk fout is gegaan.
Gemeenten en/of provincie kunnen het voortouw nemen en financieel bijdragen aan het opzetten van dit objectief onderzoek om neutraliteit te garanderen en weerstand te bieden tegen de invloed van lobbygroepen.


GroenRand waardeert de inzet van diverse privé-eigenaren en landbouwers voor biodiversiteit, waarvoor we zeer dankbaar zijn.
Vele landbouwers hebben vrijwillig via beheerovereenkomsten maatregelen genomen die bijdragen aan biodiversiteit, milieu en klimaatdoelstellingen.
In de laatste vijftien jaar is het aantal landbouwers dat aan beheerovereenkomsten en andere agromilieu-initiatieven deelneemt, aanzienlijk gestegen.
Dit jaar hebben 14.343 Vlaamse landbouwers ecoregelingen, agromilieuklimaatmaatregelen of beheerovereenkomsten aangevraagd, goed voor een oppervlakte van ongeveer 315.400 hectare.
We hebben gesprekken gevoerd met diverse landbouwers en kunnen bevestigen dat zij zich elk afzonderlijk inzetten voor een betere natuur, iets waarvan we overtuigd zijn.

Het natuurbehoudsbeleid in Vlaanderen heeft echter in de afgelopen dertig jaar belangrijke ontwikkelingen doorgemaakt. 
In het verleden lag de focus voornamelijk op het beschermen van soorten en het verwerven van natuurreservaten.
Aan het einde van de twintigste eeuw groeiden de ambities met als doel een ecologisch netwerk te vormen, gesteund door ecologische infrastructuur.
De strikt sectorale aanpak heeft plaatsgemaakt voor een geïntegreerde benadering, waarbij de Vlaamse Regering heeft gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak met Vlaamse parken.

Het spreekt voor zich dat deze aanpak met een langetermijnvisie in de volgende legislatuur voortgezet dient te worden.
Ook internationaal wordt er voortdurend verder gewerkt aan nieuwe Nationale parken. 
Eenmaal deze richting gekozen is, wordt er logischerwijs voortgebouwd, zoals gebruikelijk is bij het volgen van een langetermijnvisie. 
Nederland, een land met een bevolkingsdichtheid vergelijkbaar met die van Vlaanderen, heeft momenteel 21 Nationale parken  en zet zich voortdurend in voor de ontwikkeling van nieuwe parken.


De gemeenten bleven weliswaar geïnteresseerd in het oprichten van een Nationaal park, maar achtten de timing ongeschikt en steunden zodoende het voorstel van de provincie Antwerpen.
Gedeputeerde Jan De Haes stelde voor om het dossier tijdelijk op te schorten: "We adviseren om de aanvraag uit te stellen tot een volgende gelegenheid."
De provincie Antwerpen is dus ook vragende partij voor een Nationaal park maar stelt voor om meer tijd te nemen voor een groter draagvlak (
Kalmthout wil uitstel voor Heide als Nationaal Park).  
Het lijkt ons logisch dat er in de toekomst een 'tweede gelegenheid' zal worden gelanceerd, zoals voorgesteld door de provincie, om het huidige Parkenbeleid te consolideren.

Het is vervolgens van essentieel belang om te evalueren of de onrust nog steeds gerechtvaardigd is en of deze gerelateerd is aan andere kwesties en dossiers die weinig verband houden met de oprichting van Vlaamse parken.
Een neutrale entiteit, zoals een universiteit, kan bijdragen aan het terug op koers brengen van het dossier.
Voor het welslagen van het parkenproject is het essentieel om te starten met het herstellen van vertrouwen.
Dit is haalbaar.
Natuurbehoud is geen zero-sum game, het vereist wederzijds begrip en aandacht voor elkaars bezorgdheden.
Hoewel het meer tijd in beslag neemt, zal het uiteindelijk leiden tot een park dat werkelijk ondersteund wordt en duurzaam is. 
GroenRand beveelt daarom aan om de tweede oproep te starten halverwege de legislatuurperiode, om zo voldoende tijd te waarborgen voor het creëren van het noodzakelijke draagvlak.
Want het is cruciaal dat we ons grondig voorbereiden op deze 'volgende gelegenheid' en dat alle betrokken partijen constructief samenwerken.

Het herwinnen van vertrouwen vereist jarenlange voorbereiding, en daarom is het van essentieel belang om te starten met een solide en betrouwbare basis die het belang van dit objectieve onderzoek benadrukt. 
GroenRand heeft 17 stellingen en beweringen uit diverse bronnen verzameld, waaronder kranten en websites van zowel voorstanders als tegenstanders, om door een neutrale partij op waarheidsgetrouwheid te laten beoordelen.
We hebben ook Groene Kring, Landelijke Toekomst en AnBeRo aangeschreven en wachten op hun bijdrage om deze te kunnen toevoegen.
Appelen en peren groeien niet zomaar aan de bomen.
Voor de groei heeft  de boom onder meer licht en water nodig.
Net zo vereist dit dossier een solide fundament, vrij van vooringenomenheid en polarisatie.

GroenRand, een natuurvereniging uit de Noorderkempen, roept de toekomstige Vlaamse regering op om de tweede oproep omtrent de erkenning van nationale parken uit te stelle
vilt.be