vrijdag 6 februari 2026

Minister Weyts en GroenRand op één lijn: Bomen en houtkanten bieden de beste beschutting voor vee

Minister Weyts en GroenRand op één lijn: Bomen en houtkanten bieden de beste beschutting voor vee

2029 luidt een nieuwe wetgeving een groen tijdperk in voor de Vlaamse weides: de Vlaamse Codex Dierenwelzijn verplicht veehouders dan om al hun dieren beschutting te bieden tegen hitte en koude. Om te voorkomen dat het landschap ontsierd wordt door een wildgroei aan betonnen constructies, slaan de Vlaamse Overheid en de 18 Regionale Landschappen de handen in elkaar voor een grootschalig bomenoffensief.
Onder het motto “geen beton, maar bomen” krijgen landbouwers volledige ondersteuning om te kiezen voor natuurlijke schaduw.


Dit initiatief biedt een totaalpakket waarbij bomenexperten van de Regionale Landschappen ter plaatse komen voor advies op maat over streekeigen soorten. De volledige uitvoering, van de levering en aanplanting tot de noodzakelijke boombescherming tegen grazend vee, wordt de landbouwer volledig uit handen genomen.
Een cruciale rol in dit natuurlijke schild is weggelegd voor houtkanten, een visie die versterkt wordt door natuurvereniging GroenRand, die van de houtkant haar jaarthema heeft gemaakt.
Deze groene linten fungeren als multifunctionele ecosystemen die veel meer bieden dan enkel schaduw.
Terwijl ze in de zomer dienen als natuurlijke airconditioning, vormen ze in de winter een robuust windscherm dat de gevoelstemperatuur voor het vee verhoogt. Bovendien fungeren houtkanten als 'ecologische snelwegen' die natuurgebieden verbinden en veilige migratieroutes bieden voor fauna.

Ze verbeteren de bodemstructuur, houden water vast bij droogte en voorkomen erosie bij hevige regenval.
Daarnaast bieden ze onderdak aan natuurlijke vijanden van landbouwplagen en slaan ze aanzienlijke hoeveelheden CO2 op, wat direct bijdraagt aan de Vlaamse klimaat- en bomendoelstellingen.
Dierenminister Ben Weyts benadrukt dat deze aanpak aantoont dat dierenwelzijn niet hoeft te leiden tot dure of landschapsverstorende investeringen. Praktijkvoorbeelden zoals Bioboerderij Dubbeldoel in Gooik laten zien hoe deze visie in de realiteit werkt; landbouwers Hilde Nechelput en Seppe Holemans ervaren dagelijks dat hun vee bij extreem weer instinctief de beschutting van de aanplant opzoekt.
Volgens Bas Van der Veken, voorzitter van het Vlaams Overleg van Regionale Landschappen, ontzorgt het project de boer volledig door de administratie en technische inrichting over te nemen.
Het project loopt tot december 2027, waardoor veehouders ruim de tijd hebben om hun percelen met bomen en houtkanten om te vormen tot een klimaatbestendig en biodivers landschap, ruim voor de wettelijke deadline van 2029.

Foto's: Regionaal Landschap

op Geen opmerkingen:
Labels:
Locatie: Gooik, 1755 Pajottegem, Belgium

Gemeente focust op biodiversiteit: informatieavond over de Aziatische hoornaar en uitreiking van prijzen in het kader van de campagne van Dieter Coppens

Gemeente focust op biodiversiteit: informatieavond over de Aziatische hoornaar en uitreiking van prijzen in het kader van de campagne van Dieter Coppens

In de gemeente Ranst staat biodiversiteit deze maand centraal met twee nauw verbonden initiatieven in GC Den Boomgaard te Broechem. De acties versterken elkaar: waar de informatieavond op woensdag 5 februari om 19.30 uur volledig in het teken stond van de aanpak en bestrijding van een invasieve dreiging, draait de feestelijke avond op maandag 17 februari 2026 om 20.00 uur in de polyvalente zaal om de waardering voor inwoners die hun tuin hebben omgevormd tot een levend natuurreservaat. Het fundament voor deze natuurmaand werd gelegd tijdens die drukbezochte informatieavond onder leiding van de imkersbond "De Liefhebbers van ’t Zoet", waar de strategie werd bepaald tegen de Aziatische hoornaar (Vespa velutina). Deze exoot is herkenbaar aan zijn fluweelzwart borststuk, donker achterlijf met één oranje band en typerende felgele pootuiteinden, terwijl de inheemse Europese hoornaar roodbruin is en ook 's nachts vliegt. Met een lengte tot 3 cm is hij kleiner dan de Europese variant, maar zijn impact is gigantisch. De Aziatische variant is een dagjager die voor bijenkasten 'bidt' om bestuivers uit de lucht te plukken, wat een verlammende stress bij bijenvolken veroorzaakt. Eén enkel nest kan per seizoen tot wel 11 kilogram aan insecten consumeren, wat de bestuivingsgraad direct in gevaar brengt. Natuurvereniging GroenRand onderstreepte vorig jaar met data dat deze "ecologische sluipmoordenaar" de balans ontregelt. De biologie van het insect maakt de bestrijding tot een strategisch schaakspel: in het voorjaar bouwt de koningin een klein primair nest op een beschutte, lage plek, waarna de kolonie in de zomer vaak verhuist naar een secundair nest hoog in de boomtoppen. Om deze cyclus te doorbreken, zet Ranst in op 'spring-trapping' met selectieve lokvallen om koninginnen in het voorjaar weg te vangen. De gemeente ondersteunt dit met een subsidie van maximaal 150 euro voor professionele verdelging op privédomein door een erkend bestrijder, mits de waarneming eerst met foto is gemeld via Vespa-Watch.be en de factuur wordt ingediend via de milieudienst op PitRanst.be.

Op maandag 17 februari verschuift de focus naar de positieve verandering in de Ranstse achtertuinen tijdens de prijsuitreiking van de biodiversiteitscampagnes met Dieter Coppens. De filosofie achter acties als #ByeByeGazon, #BOOMjetuin en #LaatZeLiggen wordt door Dieter omschreven als het herontdekken van "Moeder Natuur". Hij pleit ervoor herfstblaadjes te zien als het échte bladgoud: gratis humus en voedingsstoffen die voorkomen dat de bodem uitdroogt en een harde korst vormt waar geen druppel water in kan infiltreren. Een afgeborstelde tuin ziet er voor diertjes uit als een betonnen parking; door het biljartlaken van het gazon los te laten en inheemse bomen te planten — die werken als een airco met het koelvermogen van tien installaties — creëren inwoners schuilplaatsen voor egels, vogels en vlinders. Je kunt de blaadjes laten liggen of in de kant harken om borders te verwennen; zelfs versnipperen met de grasmachine is een optie als het te rommelig wordt. Belangrijk is dat je de blaadjes in de tuin houdt in plaats van ze af te voeren. GroenRand benadrukt dat deze campagnes onmisbaar zijn in de strijd tegen de hoornaar; sterke, gezonde insectenpopulaties in biodiverse tuinen zijn de enige duurzame manier om weerstand te bieden aan invasieve soorten. Door van duizenden tuinen kleine natuurreservaten te maken, vormen we samen één groot front. De boodschap in Ranst is helder: door de krachten te bundelen — van actieve jacht tot het koesteren van elk takje en blaadje — blijft onze lokale biodiversiteit bewaard. Inwoners kunnen voor meer informatie of aanmeldingen voor de avond terecht bij de Milieudienst van Ranst of via milieu@ranst.be. Foto's: #LaatZeLiggen

op Geen opmerkingen:
Locatie: 2520 Ranst, Belgium

GroenRand: Bouwen aan robuuste Landschappen en de groenblauwe verbindingen van de Voorkempen

GroenRand: Bouwen aan robuuste Landschappen en de groenblauwe verbindingen van de Voorkempen

In het hart van de provincie Antwerpen speelt zich een boeiend schouwspel af.
Al eeuwenlang wordt de regio van de Voorkempen gekenmerkt door een fascinerend spanningsveld tussen het landelijke leven en de stedelijke dynamiek.
Vlak bij de stad en de haven vinden we een sterk verstedelijkte, versnipperde zone die toch nog opmerkelijke park- en natuurgebieden herbergt. In de tweede gordel rond de stad, het kerngebied van GroenRand, ontvouwt zich een rijker landschap: een bosrijke zone vol park- en kasteeldomeinen, woonparken met typerend houtig erfgoed en indrukwekkend militair erfgoed.
Hier vloeien open landbouwgebieden, uitgestrekte heide en beekvalleien in elkaar over, met de Antitankgracht als de grote, dragende structuur die alles verbindt.
De afgelopen tien jaar is de visie op dit landschap fundamenteel geëvolueerd.
Waar voorheen de focus lag op kleine, verspreide acties, streeft GroenRand nu naar een clustering van gebieden tot grote aaneengesloten gehelen. Deze geïntegreerde, gebiedsgerichte aanpak is een noodzaak om landschappen ‘robuust’ te maken, bestand tegen de klimaatverandering.


Een robuust landschap biedt een ecologisch evenwicht waarin natuurlijke processen de hoofdrol spelen bij CO2-opslag en waterbuffering.
Maar robuustheid gaat ook over mensen. GroenRand gelooft dat enkel een integrale aanpak zorgt voor een duurzame open ruimte waar mensen zich werkelijk mee verbonden voelen.
Deze verbondenheid wordt gevoed vanuit een werking ‘van onderuit’, waarbij inwoners de streekidentiteit van de Voorkempen beleven en zich eigenaar voelen van hun landschap.
Deze strategie vertaalt zich in het herstel van fijnmazige groenblauwe verbindingen en het tegengaan van versnippering.
GroenRand zet in op functionele ecologische netwerken tussen natuurkernen, met een bijzondere focus op de beek- en valleisystemen die de Antitankgracht kruisen.
Deze worden uitgebouwd als klimaatbuffers tegen verdroging, overstromingen en erosie.
Hierbij wordt nauw samengewerkt met lokale besturen, particulieren en beheerders om natuurdoelen te behalen via soortbescherming en habitatherstel binnen de Speciale Beschermingszones (SBZ) van het Natura 2000-netwerk.


Iconische gebieden zoals de Kalmthoutse Heide, onderdeel van Grenspark De Zoom, en de militaire domeinen van het Klein en Groot Schietveld vormen hierbij cruciale schakels voor zeldzame soorten zoals de boomleeuwerik, de gladde slang, het heideblauwtje en de adder.
De realisatie van een robuuste natuurverbinding tussen het Groot en Klein Schietveld is voor GroenRand uitgegroeid tot een cruciaal dossier, dat zij beschouwen als de lakmoesproef voor het volledige Vlaamse natuurbeleid.
De kern van hun streven is de uitvoering van de zogenaamde "Hesselteer-verbinding".
GroenRand eist dat dit knelpunt met absolute prioriteit wordt opgenomen in het VAPEO (Vlaams Actieprogramma Ecologische Ontsnippering). Voor de vereniging is één volwaardige verbinding het absolute minimum om de genetische uitwisseling tussen populaties te garanderen en de biodiversiteit in deze uitgestrekte heidegebieden te herstellen.
In dit dossier staat GroenRand echter lijnrecht tegenover de huidige politieke houding.
Waar de vereniging aandringt op onmiddellijke actie en transparante investeringen, hanteert het beleid een voorzichtig pad waarin de nadruk ligt op de balans met economische landbouwbelangen.

GroenRand bekritiseert deze houding scherp en stelt dat het leidt tot een structureel gebrek aan concrete budgetten voor ontsnippering, wat zij ervaren als een vorm van "wetenschapsontkenning": studies zoals de Hesselteer-studie worden wel erkend, maar de uitvoering ervan wordt telkens uitgesteld.
Deze blokkade heeft grote gevolgen voor de gehele regio.
Zonder middelen voor het VAPEO-programma blijven ook de ambities voor de Antitankgracht gehypothekeerd.
Deze historische linie loopt door zeven gemeenten van Stabroek tot Ranst en fungeert als een ecologische ruggengraat, maar wordt op tal van plaatsen doorsneden door drukke gewestwegen.
Zonder overheidsmiddelen voor faunapassages blijven deze wegen dodelijke barrières, waardoor de Antitankgracht haar rol als "natuursnelweg" niet kan vervullen voor de meer dan 4.000 vleermuizen (waaronder de meervleermuis en franjestaart), amfibieën zoals de kamsalamander, heikikker en poelkikker, vissen zoals de kleine modderkruiper, en migrerende zoogdieren zoals herten, eekhoorns, vossen, de otter, de boommarter en de bever.
Om deze blokkade te doorbreken voert GroenRand een actieve lobbycampagne via het Vlaams Parlement en het project "Greenconnect".


De naam van dit project zegt het zelf: het connecteren van groene gebieden tot grote gehelen.
Hierbij staan ontsnippering en het creëren van houtkanten als verbindende elementen centraal om de overheid te dwingen tot kleur bekennen over het investeringsprogramma voor 2025-2030.
Verder naar het oosten, in de valleien van de Tappelbeek en de Groot Schijn, toont het Vliegveld van Malle gelukkig dat herstel wél mogelijk is. In het kader van de Vlaamse Blue Deal wordt daar 80.000 m² asfalt verwijderd en worden vijftien militaire gebouwen gesloopt.
De centrale Zalfense Heide ontwikkelt zich daar als een essentieel mozaïeklandschap, waarbij nieuwe houtkanten veilige corridors vormen tussen bosgebieden zoals Blommerschot en het Zoerselbos.
Deze integrale aanpak moet op termijn leiden tot een naadloos geheel, waarbij zelfs barrières zoals de E34 in de toekomst via een ecoduct ter hoogte van de Delfte Beek overbrugd kunnen worden om een directe verbinding met de Lovenhoek te realiseren.
Zo stimuleert GroenRand de uitvoering van soortbeschermingsprogramma’s voor de vleermuizen, kamsalamander, heikikker, poelkikker, heivlinder, otter en bever, en bouwt zij onvermoeibaar aan een veerkrachtige en verbonden Voorkempen voor mens en natuur.

Foto's: Mark Mertens

op Geen opmerkingen:
Labels:
Locatie: 2920 Kalmthout, Belgium

donderdag 5 februari 2026

Brecht behaalt met het vierde bijtje een plek in de eredivisie van bijenvriendelijke gemeentes

Brecht behaalt met het vierde bijtje een plek in de eredivisie van bijenvriendelijke gemeentes: “Dit is geen eindpunt, maar juist een motivatie om verder te groeien naar een klimaatrobuuste gemeente.”

Brecht haalde een vierde bijtje binnen en hoort daardoor bij het selecte clubje van zeventien Vlaamse extra bijenvriendelijke gemeentes. Dees Kapetijn en schepen Miranda Crynen (nu2960) zijn trots. © Elke Lamens, rr
De vierde bijtje‑score werkt zo als een stimulans om de gekozen weg met nog meer ambitie voort te zetten
GroenRand en bestuivers In 2025 nam natuurvereniging GroenRand een inspirerende voortrekkersrol in door de bij uit te roepen tot haar officiële mascotte. De keuze voor dit kleine insect was niet toevallig; de vereniging gebruikte de bij als een krachtig symbool voor de noodzaak van gebiedsgerichte samenwerking. Net zoals een bijenvolk alleen kan overleven door een feilloze taakverdeling, gelooft GroenRand dat de strijd tegen het biodiversiteitsverlies – met de precaire situatie van de ruim 400 Belgische bijensoorten in het achterhoofd – enkel gewonnen kan worden als burgers, landbouwers en overheden over de gemeentegrenzen heen als één kolonie samenwerken.

In de visie van GroenRand stopt natuur niet bij de grens van een reservaat of een tuin.
In de Voorkempen streefden ze naar een aaneengesloten ecologisch netwerk waarin houtkanten een cruciale rol spelen. Deze natuurlijke landschapselementen fungeren als de "snelwegen" van de biodiversiteit. Ze bieden niet alleen voedsel aan bestuivers, maar dienen ook als essentieel schuiloord en verbindingsroute tussen versnipperde natuurgebieden. Om deze boodschap kracht bij te zetten, lanceerde de vereniging verschillende visuele en educatieve initiatieven.
Zo werd er een grote fotowedstrijd georganiseerd die burgers uitdaagde om de wereld van de bestuivers van dichtbij te bekijken, wat uiteindelijk vijf winnaars opleverde.
Daarnaast werd de website van de vereniging een bron van inspiratie met tal van artikels vol prachtige beelden (zie onderaan). Deze artikels tonen de enorme diversiteit aan insecten in onze regio en maken de vaak onzichtbare schoonheid van wilde bijen en zweefvliegen voor iedereen toegankelijk.
De vereniging maakte natuurbehoud bovendien tastbaar door de door biologische plantenpakketten te stimuleren, waarmee inwoners hun eigen buitenruimte konden aansluiten op het grotere bijenlint.

Een ander hoogtepunt was de uitreiking van de Groene Duim 2025 aan bijenambassadeur Els Beeckx.
Als bezielster achter landelijke campagnes zoals #ByeByeGazon en #LaatZeLiggen, werd zij geëerd als een pionier die mensen enthousiasmeert om hun omgeving – van gazon tot houtkant – wilder in te richten.
Tegelijkertijd fungeerde GroenRand als een waakzame regisseur op beleidsniveau door de uitvoering van het Vlaams Actieplan voor Wilde Bestuivers nauwgezet op te volgen en via educatieve lezingen de wetenschappelijke noodzaak van hun missie te verspreiden.

Door lokale kracht, beeldvorming en politieke doelen te verenigen, creëerde GroenRand een blauwdruk voor de regio. Op 5 februari 2026 behaalde de gemeente Brecht officieel haar vierde bijtje, een prestigieuze bekroning die de gemeente naar de "eredivisie" van bijenvriendelijke gemeenten in Vlaanderen katapulteert. Deze hoogste onderscheiding van het Vlaams Bijeninstituut is de bekroning op een jarenlange inzet voor biodiversiteit en natuurbehoud, waarbij Brecht zich nu mag scharen onder een selecte groep van slechts zeventien Vlaamse gemeenten.
Het hart van dit succesverhaal ligt op Domein De Merel, waar een moderne, educatieve bijenhal werd gerealiseerd in nauwe samenwerking met de Imkergilde Sint-Ambrosius en Kempens Landschap. Hier kunnen bezoekers veilig achter glas de wondere wereld van de bestuivers ontdekken. Naast deze educatieve trekpleister investeerde de gemeente in concrete nestgelegenheid door de aanleg van bijenburchten — speciaal ingerichte zandheuvels voor grondnestelende wilde bijen — en werd het bermbeheerplan verfijnd. Door minder te maaien en inheemse bloemenweides in te zaaien, ontstonden er vitale "voedselwegen" voor insecten doorheen de hele gemeente.
De gemeente Brecht heeft haar vierde bijtje behaald in de ranking van bijenvriendelijke gemeenten, een erkenning die haar meteen in de “eredivisie” van Vlaanderen plaatst. Deze score bevestigt dat Brecht de voorbije jaren sterk heeft ingezet op maatregelen die wilde bijen en andere bestuivers ondersteunen, zoals bloemrijke bermen, pesticidevrij beheer en het creëren van geschikte nest- en leefgebieden. Toch benadrukt het gemeentebestuur dat deze onderscheiding geen eindpunt vormt. Integendeel: de erkenning wordt gezien als een stimulans om het beleid verder te versterken en door te groeien naar een volledig klimaatrobuuste gemeente. Door biodiversiteit, groenblauwe netwerken en klimaatadaptatie steeds nauwer met elkaar te verbinden, wil Brecht een omgeving creëren die niet alleen aantrekkelijk is voor bijen, maar ook beter bestand is tegen droogte, hitte en andere klimaatuitdagingen. De vierde bijtje‑score fungeert zo als een aanmoediging om de ingeslagen weg met nog meer ambitie voort te zetten.



.

























































op Geen opmerkingen:
Labels:
Locatie: 2960 Brecht, Belgium
Abonneren op: Reacties (Atom)