maandag 20 april 2026

ALARM: De eiken langs de Oelegemsteenweg worden gekapt! GroenRand en GreenPlease roepen op tot massaal protest

ALARM: De eiken langs de Oelegemsteenweg worden gekapt! GroenRand en GreenPlease roepen op tot massaal protest

                                                                                               © EMZ/RV

De strijd om de 137 monumentale eiken aan de Oelegemsteenweg in Schilde bereikt een kookpunt. Wat een noodzakelijke vernieuwing van de weg en riolering had moeten zijn, is uitgedraaid op een dossier vol procedurele fouten, achterhaalde rapporten en een onbegrijpelijke weigering om waardevolle natuur te sparen. GroenRand sluit zich aan bij het initiatief van vzw GreenPlease: we hebben uw hulp nodig vóór woensdag 22 april!
De voorgeschiedenis: Een dossier vol blunders

Al vier jaar sleept de procedure rond de heraanleg van de Oelegemsteenweg, Schoolstraat en Puttenhoflaan zich voort. Het doel — een gescheiden riolering door Pidpa en veiligere fietspaden — wordt door niemand betwist. De manier waarop echter wel. De Gemeente Schilde houdt vast aan een dubbelzijdig fietspad in een rechte lijn, waardoor een volledige bomenrij van 137 kerngezonde eiken moet wijken.
Terwijl de Deputatie van de Provincie Antwerpen in 2025 een vergunning verleende, blijkt nu dat dit gebeurde op basis van wankele fundamenten. Het dossier is opgesplitst (stedenbouwkundig en milieutechnisch), een tactiek die vaak tot onduidelijkheid leidt, maar de feiten liegen niet.
Uw stem is nu cruciaal, maar wees snel

We roepen iedereen op om officieel bezwaar in te dienen. Hoe meer burgers van zich laten horen, hoe sterker we staan bij de Vlaamse Omgevingsminister en de Raad voor Vergunningsbetwistingen.
Hoe dient u uw bezwaar in?
Uiterlijk op woensdag 22 april 2026:
  1. Digitaal: Via het Omgevingsloket, referte OMV_2024150832.
  2. Op papier: Geef het onderstaande bezwaarschrift af tegen ontvangstbewijs aan het onthaal van de Gemeente Schilde.

MODEL BEZWAARSCHRIFT
Aan het College van Burgemeester en Schepenen van de Gemeente Schilde
Referentie: OMV_2024150832
Betreft: Bezwaarschrift heraanleg Oelegemsteenweg, Schoolstraat en Puttenhoflaan
Ondergetekende wenst formeel bezwaar aan te tekenen in bovenvermeld dossier. De huidige aanvraag vertoont ernstige tekortkomingen die een vergunning onmogelijk maken:
1. Onjuiste feitelijke basis en MER-ontheffing
De verleende ontheffing van de MER-plicht (9 oktober 2024) is gebaseerd op foutieve geografische informatie. In de passende beoordeling van Eco-scan (2021/2023) is de inplanting van het natuurgebied op grondgebied Ranst, grenzend aan de Oelegemsteenweg, foutief weergegeven. Hierdoor is de werkelijke impact van de bemaling en de werken op de Europees beschermde natuur (Vrieselhof/’t Bleyckhof) nooit correct beoordeeld. Een ontheffing bekomen op basis van onjuiste kaarten is juridisch aanvechtbaar.
2. Wetenschappelijk weerlegde BomenEffectenAnalyse (BEA)
De bouwheer baseert zich op een verslag van NV Krinkels (maart 2021) dat stelt dat de meeste bomen een levensverwachting hebben van minder dan 10 jaar. De realiteit anno 2026 bewijst het tegendeel. Onafhankelijk onderzoek door Treexpert (22 maart 2023 en 25 maart 2026) bevestigt dat de bomen een (redelijk) goede conditie hebben en mits standaard onderhoud nog meer dan 30 jaar kunnen blijven staan. De huidige rooiplannen zijn dus gebaseerd op foutieve prognoses.
3. Schending van de zorgplicht en het ontbreken van een beschermingsplan
De BoomwaardeCalculator (Jos Schenk, nov 2025) schrijft een driestappenplan voor dat hier volledig wordt genegeerd. Bovendien ontbreekt in het dossier een deugdelijk boombeschermingsplan. Zelfs voor de bomen die men beweert te behouden, is de overleving niet gegarandeerd door de impact van de geplande bemaling en graafwerken, wat in strijd is met de algemene zorgplicht voor natuurbehoud.
4. Onnodige aantasting van biodiversiteit (vleermuispopulaties)
Het dossier negeert de impact op de vleermuizen in het natuurinrichtingsproject Vrieselhof. De bomenrijen vormen essentiële 'groene lijnen' (vliegroutes en foerageergebied). De keuze voor een dubbelzijdig fietspad — dat bovendien in Ranst weer stopt en overgaat in een enkelzijdig pad — is een disproportionele maatregel die deze populaties nutteloos verstoort. Dit aspect is door het Vlaams ExpertiseCentrum MER niet onderzocht.
5. Gebrek aan onderzoek naar alternatieven
De gemeente houdt vast aan een rigide ontwerp. Er is onvoldoende onderzoek gedaan naar alternatieve inrichtingen, zoals een meanderend fietspad of een enkelzijdig fietspad, die de noodzakelijke riolering en verkeersveiligheid kunnen combineren met het behoud van het historische bomenbestand.
CONCLUSIE:
Gelet op bovenstaande punten is de huidige aanvraag onzorgvuldig en onvolledig. Ondergetekende verzoekt de vergunning te weigeren totdat een deugdelijke MER-analyse en een aangepast ontwerp met bomenbehoud worden voorgelegd.
Gegevens bezwaarindiener:
Naam & Voornaam: ................................................................................
Adres: .......................................................................................................
Rijksregisternummer: ............................................................................
E-mailadres: ............................................................................................
Datum: ........................................... 2026
Handtekening:


zondag 19 april 2026

Hoera! GroenRand viert 10 jaar groene kracht

Hoera! GroenRand viert 10 jaar van groene kracht


Terwijl in 2016 in New York de inkt droogde op het historische Klimaatakkoord van Parijs werd in de gezellige beslotenheid van taverne de Kolonie in Brecht een heel ander vuur aangewakkerd.
Een groep gedreven natuurliefhebbers onder leiding van Dirk Weyler kwam daar samen om de fundamenten te leggen van wat we vandaag kennen als GroenRand.
Op 22 april 2026 vieren we officieel ons tienjarig jubileum wat exact samenvalt met de internationale Dag van de Aarde.
Het thema van deze dag is Onze kracht onze planeet en dat sluit naadloos aan bij de missie van GroenRand die al een decennium lang bewijst dat milieuvooruitgang ontstaat door krachtige regionale samenwerking.
Onze vereniging is in deze periode geëvolueerd van een lokale burgervereniging tot een gerespecteerde gesprekspartner voor overheden en grote natuurorganisaties.


Met zestien gepassioneerde natuurgidsen en fotografen maken we de complexiteit van het natuurverhaal elke dag tastbaar voor de inwoners van de Voorkempen.
Onze beweging groeide uit tot een onvermoeibare stem die opkomt voor het behoud van de unieke groenblauwe gordel rond Antwerpen.

Een decennium van verbinden en herstellen
De hoofddoelstelling van GroenRand is sinds de oprichting het fysiek verbinden van versnipperde natuurgebieden om de biodiversiteit te herstellen.
De Antitankgracht vormt hierbij de ecologische ruggengraat en functioneert als een snoer dat natuur en bosgebieden met elkaar verbindt.
Deze historische verdedigingslinie van 33 kilometer is het langste beschermde landschap van Vlaanderen en slingert van de Schelde tot het Albertkanaal.
We transformeren dit kunstmatige systeem tot een levendige waterweg waar zeldzame soorten zoals de otter, boommarter en de bever zich weer thuis voelen.
Het project Greenconnect streeft ernaar om via deze weg het grootste ven en heidegebied van Vlaanderen te realiseren.
Onze ambitie gaat verder dan alleen de gracht.
Door de verbinding van het Groot en Klein Schietveld met de Kalmthoutse Heide en Noord-Brabant ontstaat een grensoverschrijdend Nationaal Park van 14.000 hectare.


De Antitankgracht is een onmisbare ecologische schakel voor de lokale biodiversiteit.
Het Regionaal Landschap de Voorkempen vervult hierin een sleutelrol door met een strategisch projectplan tot 2031 de uitvoering te waarborgen en de Antitankgracht te versterken als sterke, robuuste ruggengraat van de Voorkempen.

De jacht op de Waterdraak in De Kooldries


Een van die magische plekken waar onze missie tot leven komt is natuurgebied De Kooldries in Brecht.
Dit gebied ontstond in de 19e eeuw door kleiwinning voor de lokale steenbakkerijen langs het kanaal Dessel-Schoten.
Tijdens de Week van het Water doken we met Natuurpunt Antwerpen Noord in de geheimen van de achtergebleven kleiputten.

Met fuiken en aquaria ontdekten we een enorme rijkdom aan leven waaronder bootsmannetjes en zeldzame waterkevers.
Alleen de kamsalamander hield zich door de aanhoudende voorjaarskou nog even verborgen voor onze gidsen.


Deze waterdraak is herkenbaar aan zijn diepzwarte kleur en zijn opvallende feloranje buik die fungeert als afschrikmiddel.
Op zondag 26 april 2026 krijgt iedereen een tweede kans om dit bijzondere dier en zijn leefgebied te ontdekken.


Tussen 14.00 en 17.00 uur organiseren we een gegidste wandeling die dieper ingaat op het ontstaan van de kleiputten en de huidige beheerwerken.


Voor de jongste bezoekers is er om 14.30 uur een speciale ontmoeting met de onderwaterwereld onder begeleiding van Dirk Weyler.
Locatie: Natuurgebied De Kooldries (hoek Boudewijnstraat/Paepestraat, Brecht).
Vergeet je laarzen niet want de drassige oevers zijn de ideale biotoop voor zeldzame planten zoals de ronde zonnedauw en de naaldwaterbies.
Het literaire en visuele geweten van de regio
De dossiers van GroenRand krijgen een literaire stem via de columns van Glenn Solastalgie op onze website.
Zijn voornaam is Keltisch voor vallei en symboliseert de plek waar water samenstroomt en leven ontstaat.
Zijn achternaam verwijst naar het begrip van filosoof Glenn Albrecht dat de existentiële pijn beschrijft bij het verlies van vertrouwde natuur.


Zijn teksten vormen een bedding voor onze ecologische verhalen en vertalen complexe dossiers naar menselijke emoties.
Naast het woord gebruiken we de kracht van het beeld met de scherpe spotprenten van huiscartoonist Gie Campo oftewel Gier.
Onlangs ontving Gier de Groene Duim in Malle voor zijn artistieke inzet voor het behoud van de lokale biodiversiteit.

Tijdens de uitreiking droeg hij een opvallende houten hoed die verwijst naar het belang van houtkanten als dierenautosnelwegen.
Zijn cartoons en de prachtige reportages van onze acht natuurfotografen vormen het visuele geweten van onze vereniging.
Een nieuwe politieke koers voor de toekomst
Na tien jaar intensieve publiekswerking slaat GroenRand in mei 2026 een nieuwe weg in met een focus op politieke advisering.
De publieksactiviteit in de Kooldries op 26 mei luidt het einde van een tijdperk in en het begin van een meer diplomatieke rol.
We hebben onze doelstellingen inmiddels verankerd in officiële plannen zoals het soortenbeschermingsprogramma voor de otter en de klimaatgordel rond Antwerpen.
Nu de plannen op papier staan verschuift onze energie naar het bewaken van de effectieve uitvoering door de overheid.
Via de Pen van Glenn voeden we volksvertegenwoordigers met de juiste informatie voor kritische parlementaire vragen in Brussel.
Onze vernieuwde website met een tweekoloms lay-out maakt dit proces volledig transparant voor al onze leden.
Hier koppelt Glenn voortaan direct terug welke antwoorden de ministers geven in de commissie Leefmilieu over onze dossiers.
We laten niet los tot groene beloften ook echt zichtbare daden worden op het terrein in de Voorkempen.
Strijdpunten tegen versnippering en budgettekorten
De grootste uitdaging voor de komende jaren is het Vlaams Actieprogramma Ecologische Ontsnippering oftewel VAPEO.
Dit programma is essentieel om dodelijke knelpunten voor dieren langs gewestwegen en snelwegen weg te werken via ecotunnels.

GroenRand uit felle kritiek op het feit dat de Vlaamse Regering tot 2031 geen budget heeft voorzien voor dit cruciale dossier.
Wij blijven daarom hameren op de noodzakelijke ontsnippering van de Turnhoutsebaan Oost in Schilde om lokale bosgebieden te verbinden.
Ook het heropenen van de gedempte gedeeltes van de Antitankgracht in Sint-Job en Schildestrand blijft een absolute prioriteit.
We eisen dat de overheid investeert in een klimaatadaptief landschap dat bestand is tegen zowel droogte als wateroverlast.
De kritische pen en de scherpe spotprent blijven onze krachtigste wapens in deze politieke strijd voor onze leefomgeving.
We hopen jullie nog één keer massaal te ontmoeten tijdens onze publieke wandeling in de prachtige Kooldries.
Samen maken we van de Voorkempen een robuust en verbonden natuurlandschap voor de generaties die na ons komen.

De pen van Glenn Solastalgie: Juridische sloten op de Vlaamse natte natuur

De pen van Glenn over solastalgie: juridische sloten op de natte natuur in Vlaanderen


‘De pen van Glenn Solastalgie’ is de vaste rubriek van de vereniging GroenRand.
Onder dit pseudoniem – een verwijzing naar de milieufilosofische term voor de pijn om een veranderend landschap – volgt de vereniging de Commissie Leefmilieu op de voet.
Door via volksvertegenwoordigers kritische vragen te stellen, streeft GroenRand er naar om politieke theorie om te zetten in concrete actie.
Uit deze opvolging blijkt dat starre regels en procedures zelfs de kleinste herstelwerken, zoals het ondieper maken van grachten voor hydrologisch herstel, onnodig vertragen of zelfs blokkeren.


Sinds de introductie van de Blue Deal heeft de Vlaamse overheid weliswaar investeringsmiddelen gemobiliseerd voor het herstel en de realisatie van bijkomende natte natuur, maar de uitvoering stuit op een bureaucratische muur.
Overheidsagentschappen, terreinbeheerders en waterbeheerders richten hun vizier volop op vernattingsprojecten om de ambities van de Blue Deal waar te maken, maar zij ervaren dagelijks hoe complexe procedures de noodzakelijke werken onnodig vertragen.
Hoewel effectieve wetgeving essentieel is om schade aan natuur en gezondheid te voorkomen, mag zij geen hinderpaal vormen voor projecten van algemeen belang.


De Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) pleitte in haar memorandum van 2024 al voor administratieve vereenvoudiging van vergunningsaanvragen en een stroomlijning van bestaande procedures.
De projectgroep Natte Natuur van de CIW heeft de juridische en procedurele knelpunten in kaart gebracht, maar het door de minister uitgestippelde traject – met een handleiding pas in 2026 – is volgens de indieners te traag.


De huidige conceptnota voor nieuwe regelgeving wil dit proces versnellen met concrete voorstellen die voortvloeien uit intensief overleg met partners op het terrein.
Een eerste noodzakelijke actie is het wegwerken van de inconsistente afbakening van beschermde gebieden waarbij de lijnen van gewestplanbestemmingen en het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) vaak niet exact samenvallen.


Het feit dat deze grenzen soms slechts enkele meters verschillen, dwingt tot absurde extra vergunningen voor vegetatiewijziging op stroken met identieke natuurwaarden.
Binnen de omgevingswetgeving moet het roer om, zeker omdat een wijziging van het Vrijstellingenbesluit vanaf 1 januari 2025 opnieuw een aparte machtiging bij de waterbeheerder vereist voor handelingen in de bedding van waterlopen.


Waar integratie van machtigingen in de omgevingsvergunning vaak wel lukt, is dit bij een VEN-ontheffing technisch onmogelijk, wat leidt tot nodeloos versnipperde procedures.
De conceptnota eist daarom dat het dempen en ondieper maken van grachten en het plaatsen van stuwen in niet-geklasseerde waterlopen weer vrijgesteld wordt van vergunning.


Deze vrijstelling moet gelden mits de ingrepen passen in een goedgekeurd natuurbeheerplan waarin de ecologische winst is aangetoond en er via eenvoudig hydrologisch onderzoek geen negatieve impact op buren blijkt.
Bovendien moet de onduidelijke definitie van ‘ondergrondse aanhoging’ in het Vrijstellingenbesluit nauwkeuriger omschreven worden om interpretatieproblemen op het terrein te vermijden.


Voor projecten onder de MER-plicht (milieueffectrapport) moet er een automatische verlenging van de uitvoeringsdatum komen, zodat Blue Deal-subsidies niet verloren gaan door procedurele vertragingen.
De versnippering tussen het Bosdecreet van 13 juni 1990 en het Natuurdecreet van 21 oktober 1997 zorgt eveneens voor onwerkbare verschillen in de beoordeling van potentiële natuurschade.
Een te brede interpretatie van het begrip ‘waterrijk gebied’ zorgt er momenteel voor dat zelfs ecologisch niet-waardevolle eutrofe plassen onder een strikt wijzigingsverbod vallen.
De huidige wetgeving focust te sterk op individuele vegetaties en soorten, waardoor een passende beoordeling vaak vastloopt op een lokaal detail terwijl het grotere geheel van systeemherstel zou moeten doorwegen.


Verschillende vernattingsprojecten worden nu tegengehouden door de beperkte aanwezigheid van een specifieke vegetatie die geen hogere waterpeilen kan verdragen, ondanks de globale natuurwinst.
Een nieuwe omzendbrief of besluit van de Vlaamse Regering moet definiëren dat uitgebreid ecohydrologisch onderzoek enkel nodig is wanneer de impact niet eenvoudig via bestaande kennis en DHM-kaarten kan worden aangetoond.
Voor landbouwers in natuurgebieden moet de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) de inspanningen voor ruilgronden verhogen en moet het flankerend beleid worden uitgebreid met opties voor bedrijfsaankoop of verplaatsing.
Vernattingsprojecten en natuurinrichting moeten in de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening worden erkend als handelingen van algemeen belang om ze juridisch sterker te maken tegen bezwaren van private eigenaars.


Ook op federaal niveau is een aanpassing van het Burgerlijk Wetboek nodig, omdat de huidige erfdienstbaarheid van waterafvloeiing het vasthouden van water op hoger gelegen percelen bemoeilijkt.
Een wetswijziging moet er voor zorgen dat de drietrapsstrategie van vasthouden, bergen en afvoeren juridisch maximaal realiseerbaar wordt gemaakt binnen naburige percelen.
Administratief is de snelle introductie van een modulaire omgevingsvergunning en een eenloketsysteem – inclusief de integratie van kapmachtigingen van het ANB – een absolute noodzaak.
Het Departement Omgeving, het INBO en het ANB moeten een gezamenlijke werkgroep vormen om de bestaande regelgeving maximaal te integreren zonder het ambitieniveau te verlagen.


De financiering moet flexibeler via een permanent loket voor kleinschalige maatregelen, zodat terreinbeheerders direct kunnen inspelen op opportuniteiten en de werkzaamheden optimaal kunnen plannen.
Via een heldere omzendbrief moet de interpretatie van wat vrijgesteld dan wel vergunningsplichtig is consistent worden gemaakt voor zowel ambtenaren als particulieren.
Het draagvlak op het terrein moet vergroot worden door de financiering van voorbereidend onderzoek naar de impact op het omgevend landgebruik en de landbouw.
Historische peilbuisgegevens die voorafgaand aan projecten worden verzameld, moeten systematisch ontsloten worden via de WATINA-databank (Water in Natuur) om het beleid beter te onderbouwen.
Ook de bodemcomponent verdient meer aandacht, specifiek bij de Europese vertaling van de Belgische bodemkaart met haar unieke drainageklasse 16 en grondwatercodering.


Ten slotte moet er een regelgevend kader komen voor boerderijcompostering en het verwerken van natuurmaaisel op akkers, vergelijkbaar met het succesvolle Nederlandse model.
Blue Deal-kredieten moeten worden ingezet voor de noodzakelijke beheerinfrastructuur, zoals aangepaste toegangswegen en overslagplaatsen, die nodig zijn door de verminderde toegankelijkheid na vernatting.
Deze conceptnota roept de Vlaamse Regering op om al deze vereenvoudigingsvoorstellen maximaal uit te voeren in het belang van een versnelde realisatie van de Blue Deal-projecten.


De tijd van dralen en bureaucratisch navelstaren is voorbij; als we Vlaanderen werkelijk willen wapenen tegen de extremen van het klimaat, moeten we de natuur de ruimte geven om weer een spons te zijn.
Laat deze conceptnota daarom het breekijzer zijn dat de weg vrijmaakt voor actie op het terrein, want elke dag dat een vernattingsproject vastloopt in papierwerk, verliest ons landschap een stukje van zijn veerkracht.

Foto's: Ingrid Boumans