maandag 1 juni 2026

GroenRand streeft naar een bloem-, heg- en houtkantrijke Voorkempen

GroenRand zet zich in voor een Voorkempen vol bloemen, hagen en houtkanten


Pen van Glenn - foto's:  Wim Verschraegen - Frank Vermeiren
Vlaanderen kleurt deze week extra geel en zwart, want van zondag 31 mei tot en met zondag 7 juni 2026 vieren we de dertiende editie van de Week van de Bij.
Deze officiële campagne, georganiseerd door het Vlaamse Departement Omgeving, focust dit jaar op de dringende noodzaak aan voedsel en roept op tot action onder het motto 'Meer bloemen voor onze bestuivers'.


Bekende ambassadeurs zoals chocolatier Dominique Persoone en presentatrice Britt Van Marsenille trekken ook dit jaar vol passie de kar om de Vlaming te sensibiliseren.
Het doel is even helder als ambitieus: onze achtertuinen en publieke ruimtes transformeren van steriele gazons naar levendige insectenparadijzen.
Natuurvereniging GroenRand steunt dit initiatief voluit en roept alle burgers, scholen en lokale besturen, in het bijzonder binnen de regio Voorkempen, op om actief mee te doen en de handen uit de mouwen te steken.


Deze Vlaamse prikkelweek sluit dan ook vlekkeloos aan bij het intensieve actiejaar dat GroenRand vorig jaar op touw zette.
De natuurvereniging riep 2025 immers uit tot het ‘Jaar van de Bij’ en koos dit ijverige insect als mascotte om een krachtige boodschap over te brengen over het thema 'samenwerken'.


Net zoals een bijenvolk alleen kan overleven door perfecte coördinatie en solidariteit, moeten overheden, boeren, burgers en natuurorganisaties de handen ineenslaan om de biodiversiteitscrisis te bezweren.


De nood in de Antwerpse Voorkempen is immers hoog.
Door pesticiden, habitatverlies en parasieten zoals de varroamijt kenden bijenkolonies de afgelopen jaren een alarmerende wintersterfte van ruim dertig procent.
Dat is een gevaarlijke evolutie, want bijen, hommels, vlinders en zweefvliegen zijn de stille motoren van onze natuur.
Ze zijn verantwoordelijk voor de bestuiving van maar liefst tachtig procent van onze wilde planten, landbouwgewassen en fruitbomen.
Zonder hen zou onze voedselvoorziening er drastisch anders en een stuk minder kleurrijk uitzien.
Vlaanderen alleen al telt een indrukwekkend aantal van 350 verschillende soorten bijen.


Hoewel de bekende honingbij helemaal niet kieskeurig is en stuifmeel verzamelt op veel verschillende bloemen, zijn wilde solitaire bijen echte specialisten die vaak maar één specifiek type bloem bezoeken.
Door die toenemende verharding en de hardnekkige drang naar té strakke, nette tuinen vinden deze insecten echter steeds moeilijker voedsel en veilige nestplekken.
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat we ons op een historisch kantelpunt bevinden, waardoor we nu resoluut moeten handelen om de achteruitgang van bestuivers tegen 2030 definitief te keren.
Waar de Week van de Bij fungeert als een tijdelijke prikkel om een jaarrond voedselaanbod te creëren, benadrukt GroenRand dat de structurele oplossing voor onze bestuivers niet louter uit tijdelijke bloemenperken bestaat.


We moeten veel breder kijken naar de inrichting van ons complete landschap.
Ter ere van haar tienjarig jubileum viert de vereniging haar huidige themaperiode onder het overkoepelende project 'Greenconnect', dat zich specifiek richt op ecologische ontsnippering om de natuur in de Voorkempen weer met elkaar te verbinden.
GroenRand pleit daarom al langer voor een integrale landschapsbenadering die over de klassieke beleidsmuurtjes heen kijkt.
Grote projecten zoals het masterplan van het Grenspark Kalmthoutse Heide en de 'Klimaatgordel' rond Antwerpen dienen hierbij als leidraad.

Binnen deze Klimaatgordel vormt de Antitankgracht de ecologische hoofdader die bossen, parken, velden en waterlopen met elkaar verbindt tot ononderbroken groenlinten.
Zulke corridors zijn van levensbelang voor bestuivers om veilig van het ene naar het andere voedselgebied te migreren.
Om deze kwetsbare landschappelijke elementen permanent te vrijwaren, lanceerde de vereniging onlangs een politiek Biodiversiteitsmanifest gericht aan de lokale besturen.


Het absolute paradepaardje binnen dit netwerkverhaal is de gloednieuwe campagne 'Bijtandje Houtkantje'.
Deze naam is een speelse knipoog naar de dringende oproep aan gemeenten en burgers om "een tandje bij te steken" voor het herstel en de aanplant van houtkanten en heggen in de streek.
Om de campagne een gezicht te geven, introduceerde de vereniging een opvallende mascotte: een lachend ventje met een gebit waarvan de tanden letterlijk zijn vervangen door groene struiken.
De achterliggende boodschap is even krachtig als eenvoudig: overal waar er gaten zijn gevallen in het groene gebit van ons landschap, moeten we letterlijk een 'bijtandje' steken om de natuur weer breed te laten lachen.
Dit project is stevig gestoeld op het Vlaams Houtkantenplan, dat streeft naar 100 kilometer nieuwe houtkanten voor biodiversiteit en CO2-opslag.
Recent wetenschappelijk onderzoek toont immers aan dat dichte, inheemse heggen tot twee keer effectiever zijn voor de instandhouding van insecten en wilde bijen dan klassieke bloemenstroken alleen.
Bovendien biedt de verborgen, ondergrondse schimmelrevolutie in de wortels van deze houtkanten de natuur een cruciale bescherming tegen extreme droogte.
Houtkanten fungeren zo als ecologische snelwegen en groene aders waarmee insecten hives dieren zich veilig kunnen verplaatsen tussen geïsoleerde natuurgebieden, in plaats van te moeten overleven op losse, eenzame 'eilandjes'.
Het succes van deze visie is al heel concreet zichtbaar in Malle.


In nauwe samenwerking met Regionaal Landschap de Voorkempen realiseerde de gemeente daar dankzij gratis plantpakketten voor burgers en landbouwers maar liefst 1,8 kilometer aan nieuwe hagen en houtkanten.
Voor deze fantastische verwezenlijking en het fijne, ondersteunende tekenwerk kregen de Malse natuurschepen Wouter Patho en de bekende Kempense cartoonist Gie Campo, beter bekend als Gier, onlangs de Groene Duim van GroenRand uitgereikt.


Deze onderscheiding kent een mooie traditie, want vorig jaar mocht bijenambassadeur Els Beeckx uit Zoersel de prijs nog in ontvangst nemen in de samentuin Wilhalla.


Als bezielende kracht achter Vlaamse topcampagnes zoals #ByeByeGazon en #LaatZeLiggen werd zij gelauwerd omdat ze burgers stimuleert om strakke, ecologisch dode gazons om te toveren tot bloemrijke paradijzen.


Haar achtergrond in milieueducatie bewijst dat iedereen in zijn eigen omgeving een steentje kan bijdragen.
Naast deze educatieve en landschappelijke projecten zet GroenRand onverminderd zwaar in op visuele bewustwording.


Een van de absolute hoogtepunten van het afgelopen jaar was de succesvolle fotowedstrijd rond de ‘Week van de Bij’, waarbij een onafhankelijke jury inzendingen beoordeelde op pure, natuurlijke bezieling.


Vijf laureaten werden toen beloond met een prachtig verrassingspakket van de Trappisten van Westmalle, namelijk Jaklien Pues met haar foto van een kameleonspin, Ria Geerts met de geringelde smalboktor, Anne Oostvogels met een bessenwants, Ingrid Boumans met de pluimvoetbij en tot slot huisfotograaf Wim Verschraegen met zijn unieke beeld van een drekvlieg.
Deze publieke inzendingen werden geflankeerd door professioneel beeldmateriaal van de vaste fotografen van de vereniging.


Lokale cracks zoals Karel De Blick en Jos Jansen brachten de bestuivers prachtig in beeld, gesteund door een bende gepassioneerde regiotopografen waaronder Frank Vermeiren, François Eennaes, Paul Van Dijck, Geert Bollen, Rodrik Steverlynck en Ben Hellebaut.
Zelfs televisiemaker Dieter Coppens trok met zijn telelens het Zoerselbos in om met de beelden in zijn fotoboek Boslof de natuurlijke radertjes bloot te leggen.
Dit gigantische visuele archief levert niet alleen waardevolle verspreidingsdata op, maar verbindt mensen ook direct met de fragiele pracht van de lokale fauna.

Dit weekend en komende week vertaalt de Week van de Bij zich over heel de regio in diverse concrete acties op het terrein.
Zo heeft de gemeente Schoten een speciale bijenwandeling van vijf kilometer uitgestippeld die wandelaars langs de interactieve bijenzuilen aan de Doncklaan en het Sint-Cordulaplein leidt, alsook langs sfeervolle ecotuintjes en de uitbundige bloemenperken bij de Braembib.


In Zandhoven worden dan weer educatieve infosessies georganiseerd onder leiding van lokale imkers zoals Bert Fierens, waar burgers met de neus op de feiten worden gedrukt en leren welke bloemen echt nuttig zijn om de leefomgeving van wilde bijen en hommels te verbeteren.
Daarnaast openen imkers verspreid over heel Vlaanderen hun deuren voor boeiende rondleidingen over honingproductie en biodiversiteit, delen diverse gemeenten gratis kwalitatief bloemenzaad uit en stellen ecologische tuineigenaars tijdens de populaire Velt-Ecotuindagen op 6 en 7 juni hun private paradijzen open voor het grote publiek.


U hoeft echter geen grote lap grond te bezitten om zelf een wezenlijk verschil te maken, want elke vierkante meter telt.
Met een paar eenvoudige, doordachte ingrepen tovert u uw eigen buitenruimte om tot een oase voor bestuivers.
Het begint allemaal bij de bewuste keuze voor inheemse, bloeiende struiken of wilde bloemen zoals klaprozen, korenbloemen en klaver, die de perfecte nectar en pollen bieden voor onze lokale insecten.
Design is belangrijk, maar we moeten ook het traditionele, Vlaamse netheidssyndroom resoluut doorbreken.


Door een deel van het gras simpelweg langer te laten groeien of minder vaak de grasmachine tevoorschijn te halen, krijgen spontane kruiden de kans om te bloeien en een feestmaal aan te bieden.
Ook het weghalen van overbodige terrastegels helpt enorm, aangezien deze ontharding open grond blootlegt die essentiële nestplaatsen onder de grond biedt voor solitaire bijen.
Ondertussen kan men in de lokale bibliotheken terecht om te leren hoe je zelf een stevig insectenhotel knutselt voor bovengrondse nestgelegenheid.
Wie enkel een compacte koer of een balkon bezit, kan creatief verticaal denken, want klimplanten tegen muren en schuttingen creëren in een handomdraai een prachtig hangend buffet.
Tot slot is strikt gifvrij tuinieren absoluut cruciaal, want het resoluut vermijden van pesticiden, insecticiden en herbiciden is de enige manier om de bijenpopulatie gezond te houden.
Onze bestuivers beschermen begint bij de keuzes die we vandaag maken in onze eigen leefomgeving.
Geef daarom massaal gehoor aan de warme oproep van GroenRand, steek samen met de gemeenten een 'Bijtandje Houtkantje' bij, bezoek de inspirerende lokale initiatieven in Schoten of Zandhoven, en help deze week mee aan de bouw van een bloem-, heg- en houtkantrijk Vlaanderen.


















































op Geen opmerkingen:
Labels:
Locatie: 2980 Zoersel, Belgium
Abonneren op: Posts (Atom)