Klimaatpark De Zwaan krijgt langzaam vorm: waterpartijen maar ook bloemenweiden

Klimaatpark De Zwaan krijgt langzaam vorm, met waterpartijen en kleurrijke bloemenweiden

De pen van Glen © provincie Antwerpen, gemeente Schoten

Wie deze dagen langs de E10-plas in Schoten wandelt, ziet het landschap voor je ogen veranderen.
Samen met het Regionaal Landschap De Voorkempen wordt er vanaf maandag 15 juni namelijk keihard gewerkt aan een gloednieuwe fase van Klimaatpark De Zwaan.
Dit ambitieuze project vormt een monotone, saaie weide definitief om tot een natuurlijke en dynamische bufferzone tegen wateroverlast.
De timing van de opeenvolgende stappen is ecologisch en landbouwkundig echt uitstekend gepland.
De huidige weersvoorspellingen voor juni tonen aan dat de maand een stuk warmer en droger dan gemiddeld verloopt, met ontzettend veel ruimte voor de zon.
Hoewel de exacte duur van zo'n droge periode altijd kan variëren, trekt deze warme trend zich de komende weken stevig door en dat maakt dit hét perfecte moment voor de werken.
Eerder starten had simpelweg geen zin gehad, omdat zware machines eerst de oevers en de waterpartijen moesten uitgraven.
Door die gigantische grondwerken raakt de bodem extreem verdicht en dichtgeslibd.
Als men vóór 15 juni al had gezaaid, dan hadden de machines alle jonge planten direct weer kapotgereden.
Nu de zware graafmachines klaar zijn, krijgt de toekomstige boszone langs de Brechtsebaan als eerste een grondige behandeling.

Dit specifieke terreingedeelte deed in een ver verleden dienst als werfzone tijdens de grootschalige aanleg van de E19-snelweg.
Door dat intensieve historische gebruik is de grond daar nu zo hard als beton en kan er momenteel geen boom fatsoenlijk groeien.
Om dat structurele probleem op te lossen, wordt de bodem de komende dagen eerst mechanisch heel diep losgemaakt.
Direct na dit losmaken zaait men een zomergraan zoals Japanse haver of zomerrogge in als natuurlijke groenbemester.
De diepe en intensieve wortels van deze graangewassen breken de harde grond op een biologische manier open, waarvoor juni en juli de ideale maanden zijn.
Tijdens de warme zomermaanden volgt er bovendien een speciaal geselecteerd bloemenmengsel op de percelen.
Dit kleurrijke mengsel brengt niet alleen prachtig leven in het gebied voor bijen en vlinders, maar beschermt de openliggende bodem ook tegen uitdroging door de felle zon.
In het najaar volgt de finale stap waarbij al deze rijke vegetatie van het graan en de bloemen volledig in de bodem wordt ondergewerkt.
Dit plantenmateriaal verteert langzaam en vormt een superrijke humuslaag.
De bodem is dán pas perfect hersteld, luchtig en vruchtbaar genoeg om de definitieve, jonge bomen erin te planten.
De volledige coördinatie en uitvoering van deze specifieke bos- en bodemmetamorfose is in handen van Bosgroep Antwerpse Gordel.
Tegelijkertijd krijgt ook de toekomstige ligweide een flinke upgrade zodat buurtbewoners er straks heerlijk kunnen ontspannen.

De boel wordt nu eerst mooi vlak gemaakt en daarna ingezaaid met een aangepast grasmengsel vol robuuste grassoorten en laagblijvende weideplanten.
Het resultaat is een sterke groene mat die prima tegen een stootje kan, maar die wel veel meer ecologische waarde heeft dan een traditioneel gazon.
Al die bloemenweiden en speelvelden sluiten straks perfect aan op de grote waterpartijen en wadi's die al in het landschap verankerd liggen.
Natuurvereniging GroenRand laat ondertussen enthousiast weten waarom dit project écht een schot in de roos is voor de hele regio.
Het park ligt namelijk strategisch pal naast de Antitankgracht, een historische militaire gracht die vandaag de belangrijkste groene snelweg is waarlangs wilde dieren migreren.
De Antitankgracht kent ter hoogte van de E10-plas echter een zwaar knelpunt waar dieren niet veilig kunnen passeren door de drukke wegen en menselijke activiteit.
Klimaatpark De Zwaan gaat hier nu fungeren als een broodnodige, veilige omleidingsroute voor de lokale natuur.
Dankzij de nieuwe, rustige rietkragen en waterpartijen kunnen zeldzame dieren dit gevaarlijke knelpunt straks simpelweg omzeilen.
Dit is in het bijzonder fantastisch nieuws voor het officiële Vlaamse soortenbeschermingsprogramma voor de otter.
De otter is na jaren van afwezigheid bezig met een voorzichtige terugkeer, maar deze schuwe waterzoogdieren hebben grote, aaneengesloten en ongestoorde waterwegen nodig.
Omdat de otter extreem hoge eisen stelt aan zijn leefomgeving en geldt als een paraplusoort, profiteert de rest van de natuur direct mee.

Wanneer het gebied straks optimaal is ingericht voor de otter, is het automatisch ook een paradijs voor zeldzame vogels, vissen, kikkers en insecten.
Zodra de herfst begint, start bovendien de bouw van verhoogde vlonderpaden waardoor je straks met droge voeten dwars door de natte natuur kunt wandelen.
Als het dan winter wordt, gaan de handen opnieuw uit de mouwen voor de definitieve aanplant van bossen, struiken, grote hoogstambomen en dichte rietzones.
De groenwerkers volgen hier dus de perfecte ecologische tijdlijn om een oud bouwterrein te veranderen in een klimaatbestendige droomplek.
Klimaatpark De Zwaan krijgt dankzij deze slimme zomercampagne nu echt haar definitieve, kleurrijke en waterrijke gezicht.

---

GroenRand luidt de alarmbel over de stille crisis in onze bosbodem

GroenRand slaat alarm over de verborgen crisis in onze bosbodem

De pen van Glenn - foto's: Rodrik Steverlynck 

Wie tegenwoordig door een bos in de Voorkempen wandelt, ziet op het eerste gezicht veel mooi groen.
Toch heerst er onder de grond een stille en onzichtbare crisis waar de natuurvereniging GroenRand grote zorgen over heeft.
De bosbodem is namelijk ernstig verzuurd door decennia van intensieve landbouw, industrie en druk verkeer.
Om te begrijpen wat er precies misgaat, moeten we ver terug in de tijd gaan naar de laatste ijstijd.
Toen heeft de wind in grote delen van Vlaanderen, en dus ook in het projectgebied van GroenRand, dikke pakketten zand achtergelaten.
Deze zandgronden werden oorspronkelijk heel intensief ontgonnen volgens het historische slash-and-burn systeem.
Vanaf de middeleeuwen beheerde men deze gronden met de traditionele en verschralende plaggenbeheermethode.
Door het systematisch verwijderen van strooisel en plaggen, eerst uit bossen en daarna uit de heide, raakte de bodem uitgeput.

De organische koolstof, fosfor en essentiële basische kationen zoals calcium, magnesium en kalium namen in dit zandlandschap sterk af.
Na omstreeks 1900 werden deze schrale heidelandschappen herbebost met voornamelijk grove en Corsicaanse dennen.
Tot de jaren 1980 werden deze bossen intensief beheerd via ingrijpende kaalslagsystemen.
Later werden op deze locaties ook opnieuw loofbomen zoals eiken aangeplant door bosbeheerders.
Deze bebossing slaagde er gelukkig in om het gehalte organische stof in de toplaag weer op peil te brengen.
Hierdoor kon ook de lokale waterhuishouding van deze droge zandgronden zich langzaam herstellen.
Maar deze grootschalige bebossing slaagde er helaas niet in om de verarmde bodem te ontzuren.
Integendeel, dennen en eiken produceren traag afbreekbaar strooisel dat bij de afbraak juist organische zuren produceert.
Daardoor ontstond een dikke, zure strooisellaag waarin de weinige bruikbare voedingsstoffen als het ware gevangen zitten.

Boven op die oude, historische schade komt vandaag de dag nog steeds een hoop nieuwe zure neerslag terecht.
Denk hierbij aan antropogene depositie van stikstofoxiden, ammoniak en zwaveloxiden.
Recent onderzoek in Nederland laat zien dat deze verzuring nog altijd in volle gang doorgaat.
Dit gebeurt opmerkelijk genoeg ondanks de algemene afname in zwavel- en stikstofdepositie sinds de jaren 90.
Het hardnekkige gevolg is een voortdurende koolstof- en stikstofaccumulatie in die dikke strooisellaag.
Vooral in zandgronden zorgt deze zure opstapeling voor enorme problemen.
Zandkorrels hebben namelijk een veel kleinere kationuitwisselingscapaciteit dan zwaardere gronden zoals klei of leem.
Hierdoor worden er minder basische kationen zoals calcium, magnesium en kalium gebonden aan zanddeeltjes.
Daardoor bezitten deze specifieke zandbodems een lagere natuurlijke capaciteit om verzurende inputs te neutraliseren.

Door al dat zuur spoelen de weinige goede stoffen met het regenwater diep weg naar het grondwater.
De wortels van de bomen kunnen er dan met geen mogelijkheid meer bij, waardoor de boom langzaam verhongert.
Als de natuurlijke buffer van de grond helemaal op is, schiet de zuurgraad omlaag en komt er giftig aluminium vrij.
Dit losse aluminium tast de kleine, kwetsbare haarwortels van de bomen aan, waardoor ze geen water meer kunnen opnemen.
De bomen verliezen hierdoor hun kracht en de bladeren of naalden worden geel door een acuut tekort aan magnesium.
Zieke bomen zijn natuurlijk veel gevoeligere slachtoffers voor extreme droogte, zware stormen en schadelijke insectenplagen.
Ook op de bosgrond zelf gaat het mis, want de mooie en typische bosbloemen die houden van een gezonde grond verdwijnen.
Er komen saaie, monotone tapijten van brandnetels, bramen of stugge grassen voor in de plaats die alles overwoekeren.
Dit zorgt voor een gigantische achteruitgang van de biodiversiteit, iets waar GroenRand zich hard voor maakt om te keren.

Vroeger gooiden beheerders vaak gewone kalk op de bodem om de zuurgraad snel weer omhoog te krijgen.
Hoewel kalk snel werkt, zitten er voor de natuur helaas heel grote en schadelijke nadelen aan die methode.
De snelle stijging van de pH-waarde veroorzaakt een ongewenst neveneffect in de vorm van koolstofverlies.
Door die verandering worden bacteriën in de grond hyperactief en vreten ze de natuurlijke humuslaag veel te snel op.
Hierbij komt in één klap enorm veel CO₂ vrij in de lucht, wat heel slecht is voor het klimaat.

Ook planten en bodemdieren die gewend waren geraakt aan de schrale grond krijgen een enorme klap door die plotselinge verstoring van de kruidlaag.
GroenRand benadrukt daarom dat we moeten kiezen voor slimme, ecologisch verantwoorde alternatieven.
De perfecte oplossing hiervoor is steenmeel, wat niets anders is dan heel fijn gemalen vulkanisch of metamorf gesteente.
Dit meel biedt een duurzaam alternatief en bootst het natuurlijke proces na waarbij mineralen langzaam verweren.
Om te kijken welke eigenschappen van steenmeel de groei van jonge boompjes beïnvloeden, zijn er recent wetenschappelijke veldproeven uitgevoerd.
Er werden hiervoor 960 éénjarige gewone esdoorns aangeplant op twee verschillende testlocaties in de Kempen.

Het eerste proefveld, dat werd aangelegd en onderzocht door wetenschapper Van Der Bauwhede en collega-onderzoekers, was een zanderige kaalslag van een veertigjarig fijnsparrenbestand dat daarvoor als akkerbouw werd gebruikt.
Die bodem had op deze specifieke locatie een zuurgraad van pH-CaCl₂ = 3,5.
Het tweede proefveld was een nog zuurder perceel onder het kronendak van grove den dat daarvoor heide was.
De bodem had op dit tweede bosperceel een extreem lage zuurgraad van pH-CaCl₂ = 3,1.
De behandelingen bestonden uit zes types steenmeel en vier referentiebehandelingen met conventionele meststoffen en dolomiet.
Als referentie werden tripelsuperfosfaat, dolomiet, kaliumchloride en een combinatie daarvan genaamd "Mix" gebruikt.
De producten werden zowel oppervlakkig uitgestrooid als rechtstreeks toegevoegd aan de specifieke plantkuilen van de esdoorns.
Bij het uitstrooien werd gekozen voor 3 ton dolomiet per hectare en 10 ton steenmeel per hectare.

In de plantkuilen werd 0,4 kilo dolomiet per kuil en 1,5 kilo steenmeel per kuil nauwkeurig toegediend.
De groei van de jonge boompjes werd gedurende drie jaar heel nauwkeurig gevolgd door de onderzoekers.
Het uiteindelijke boomvolume werd berekend met behulp van de gemeten hoogtes en diameters van de boompjes.
Tegelijkertijd werd in het laboratorium een versnelde verwering gesimuleerd met bodems uit de veldproef.
De verschillende producten werden acht weken lang in een vloeibare suspensie gehouden om de werking te versnellen.
Door deze slimme combinatie van een veldproef en laboratoriumtest kon de variatie tussen types steenmeel op korte termijn worden bepaald.
De grootste toename van het boomvolume ten opzichte van de controle zonder behandeling werd bereikt met RD2 fonoliet.
Op de open kaalkap nam het volume van de esdoorns toe met een factor twee dankzij dit specifieke meel.

Onder het bladerdak en scherm van de dennenbomen nam het volume zelfs toe met een verbluffende factor acht.
Op de zanderige kaalslag was de toename bij steenmeel zelfs groter dan bij de referentiebehandelingen met dolomiet en minerale bemesting.
Op deze specifieke kaalslag was de pH niet kritisch laag en hielp vooral de superieure waterretentiecapaciteit van het steenmeel.
Het effect was duidelijk het sterkst bij het zeoliethoudende type steenmeel, fonoliet RD2, beter bekend als Vulkamin. Onder de grove dennen zorgden alle behandelingen voor een betere groei dan in de onbehandelde controleplots.

Dit succes bleek het beste gerelateerd aan de zuurbindende waarde en het vrijkomen van basische kationen uit het steenmeel.
Dit kon rechtstreeks worden afgeleid uit de uitgevoerde suspensietest met bodem en steenmeel in het laboratorium.
Het toedienen van een geschikt type steenmeel in een correcte dosis is dus een effectieve maatregel om zure bosbodems te herstellen.
Steenmeel, zowel in de plantkuil als oppervlakkig toegediend, is een revitalisatiemaatregel die bewezen heeft dat hij uitstekend werkt.
Deze maatregel kan de inkomende stikstofdepositie gedurende vijftien tot wel vijftig jaar effectief in de bodem bufferen.
De sleutel tot succes ligt echter altijd in een op maat gemaakte aanpak per bosperceel.
Daarom kunnen op visuele probleemlocaties het beste vooraf gerichte bodemmonsters en bladstalen worden genomen om de beslisvorming te ondersteunen.
Vanaf maart 2026 zal een erkend labo, de Bodemkundige Dienst van België, deze stalen officieel kunnen analyseren voor beheerders.

Zij testen de monsters dan op de bodem-pH, de basenverzadiging en de specifieke concentraties van nutriënten in het blad.
Momenteel wordt er hard gewerkt aan een duidelijke handleiding in opdracht van het Agentschap voor Natuur en Bos.
Deze gids legt aan bosbeheerders uit hoe deze monsters correct genomen moeten worden in het veld.
De Bodemkundige Dienst van België zal het advies vervolgens verlenen met behulp van een uitgebreid expertsysteem.
Dit systeem maakt gebruik van computermodellen die zijn getraind op alle beschikbare data van de afgelopen vijf jaar.
Ten eerste wordt een concreet advies gegeven voor steenmeel (ja of nee), het exacte steenmeeltype en de benodigde dosis.
Ten tweede wordt een voorspelling gemaakt van het effect van alle steenmeeltypen op bodem-pH, basenverzadiging, boomvitaliteit en groei.
Belangrijk is dat dit expertsysteem bij het bepalen van een dosis ook de afweging maakt tussen bodemherstel en de diversiteit van de kruidlaag.
Hierdoor wordt ongewenste verruiging met brandnetels en bramen in het bos actief en gericht tegengegaan.
De komende jaren zal aanvullend onderzoek nagaan wat het effect is op de stabiliteit van bodemorganische stof.
Dit specifieke onderzoeksonderdeel wordt nauwkeurig uitgevoerd door wetenschappers van de KU Leuven.

Tegelijkertijd onderzoekt de Universiteit Antwerpen het effect van deze maatregel op de diversiteit van nuttige ectomycorrhizae-schimmels.
GroenRand benadrukt tot slot dat dit soort herstelmaatregelen in het bos prachtig zijn, maar dat het dweilen met de kraan open blijft.
De échte en definitieve oplossing is en blijft het hard aanpakken van de stikstofuitstoot direct bij de bron.
De verzuring van onze bossen is een erfenis uit het verleden waar we vandaag helaas nog elke dag de prijs voor betalen.
Met steenmeel en een slim, ecologisch bosbeheer bouwen we samen met GroenRand aan sterke bossen die klaar zijn voor de toekomst.

---

ORNITHOLOGISCHE SENSATIE: Extreem zeldzame Grote Karekiet duikt op in Lierse natuurgebied Anderstad

Ornithologische sensatie: extreem zeldzame grote karekiet gespot in natuurgebied Anderstad in Lier

Door de lens van Frank Vermeiren: een unieke waarneming: de Grote Karekiet

LIER – Er is momenteel sprake van absolute 'hot news' binnen de Belgische natuur- en vogelwereld

In het Lierse natuurgebied Anderstad is recent een Grote Karekiet gespot.
Wat voor een leek klinkt als een alledaagse vogelwaarneming, is in werkelijkheid een ornithologische sensatie die zonder twijfel een nationaal artikel verdient.

De vogel is namelijk zo zeldzaam dat elke waarneming in Vlaanderen historisch te noemen is.
Het waarnemingsplatform Waarnemingen.be explodeert momenteel van de meldingen over deze unieke gebeurtenis.
Al geruime tijd verblijft er een zingend en baltsend volwassen mannetje in de rietkragen van Anderstad.
Dat de vogel niet louter op doorreis is, maar er intensief zingt, maakt het nieuws alleen maar groter.
Natuurfotograaf Frank Vermeiren, een bekend gezicht binnen de regionale natuurvereniging GroenRand, heeft deze iconische vogelsoort recent prachtig op de gevoelige plaat kunnen vastleggen.
Frank Vermeiren was de afgelopen tijd bezig met een indrukwekkend fotografisch project voor GroenRand om de lokale vogelpopulatie van A tot Z volledig in kaart te brengen.
Vandaag eindigt dit omvangrijke vogelproject van A tot Z officieel met deze unieke sluitvogel (zeer recent waarneming), waarna de fotograaf zich in een volgend project zal gaan focussen op het minutieus vastleggen van lokale vlinders en libellen. 
De fotograaf installeert zijn statief met een precisie die voortkomt uit jarenlange passie voor het vak, waarbij hij urenlang roerloos in de vegetatie lag te wachten op het perfecte moment.
Het succesvol fotograferen van deze vogel grenst voor lokale vogelspotters aan een absolute sensatie.

De Grote Karekiet is momenteel uiterst zeldzaam in de Voorkempen en dus ook in het GroenRand-projectgebied, waarbij deze vogelsoort als broedvogel in de regio zo goed als volledig is verdwenen.
Er zijn in de Voorkempen en het GroenRand-gebied zelf dan ook al heel lang geen actuele, recente waarnemingen meer gedaan van deze vogel.
De kans dat een natuurliefhebber in deze regio een Grote Karekiet te zien krijgt is door de ingestorte populatie kleiner dan één op tienduizenden, waardoor de foto's van onschatbare waarde zijn.

Waarom is dit nieuws zo uitzonderlijk?

De Grote Karekiet staat op de Vlaamse Rode Lijst officieel geklasseerd als "met uitsterven bedreigd".
De cijfers zijn ronduit alarmerend: in heel Vlaanderen worden er jaarlijks vaak nog maar tussen de twee en vijf territoria vastgesteld.
De soort balanceert hiermee letterlijk op de rand van het totale verdwijnen in onze regio.
Jaarlijks worden er in heel Vlaanderen nog slechts enkele territoria vastgesteld, die zich voornamelijk in de Waaslandhaven, langs de Schelde of in de Dijlevallei bevinden en dus buiten de eigen regio liggen.
Sinds het midden van de vorige eeuw is de populatie in de Lage Landen met maar liefst tachtig tot negentig procent gekrompen, waardoor de vogel bijna volledig is weggevaagd van het GroenRand-projectgebied in de Voorkempen.
Dit is direct te wijten aan het verdwijnen van zijn specifieke leefgebied, aangezien de Grote Karekiet uitsluitend broedt in overjarig, stevig waterriet dat permanent in het water staat om zijn relatief zware nest te dragen.
De reden voor deze kritieke status is de extreme kieskeurigheid van de vogel.
Grote Karekieten bouwen hun zware nesten uitsluitend in 'overjarig waterriet'.
Dit is stevig, dik riet van vorig seizoen dat permanent in diep water staat.
Door verdroging, intensief oeverbeheer en watervervuiling is dit specifieke type robuuste biotoop op de meeste plekken in Vlaanderen volledig verdwenen.
Daarnaast zorgde de enorme toename van grauwe ganzen in de afgelopen decennia voor een historisch probleem, aangezien deze ganzen de jonge rietscheuten kaalvraten en zo de vorming van stevig, overjarig riet onmogelijk maakten.

De grootschalige neergang begon toen de mens in de jaren vijftig en zestig massaal rivieren ging kanaliseren, moerassen drooglegde voor landbouw en natuurlijke waterpeilen verving door een strak en onnatuurlijk waterbeheer.
Geschiedkundige rapporten tonen aan dat het verdwijnen van dynamische overstromingsvlaktes de genadeklap was voor het dikke waterriet, dat simpelweg verdroogde of werd verdrongen door struikgewas en bomen.
Historisch gezien was de Grote Karekiet tot het begin van de twintigste eeuw een vertrouwde verschijning in de uitgestrekte moeras- en vloeibeemden die Vlaanderen rijk was.
Oude vogelvangers en natuurliefhebbers schreven in historische kronieken hoe de vogel destijds bekendstond onder volksnamen zoals de 'Rietlijster' of de 'Karrekiet', vanwege zijn indrukwekkende formaat en zijn rauwe, krassende roep.

Waarom verdient dit een artikel?

Dit nieuws overstijgt de lokale vogelwerkgroepen om drie belangrijkste redenen.
Ten eerste toont de urgentie van de biodiversiteit aan het brede publiek hoe kritiek de situatie voor moerasvogels in Vlaanderen is.
Het is een tastbaar symbool van de biodiversiteitscrisis.
Ten tweede is het een succesverhaal voor het natuurbeheer.
Dat deze vogel juist in Anderstad opduikt en blijft hangen, is een enorme pluim voor het agentschap en de vrijwilligers van Natuurpunt.
Het bewijst zwart-op-wit dat de rust, de waterkwaliteit en het specifieke rietbeheer in de Beneden-Netevallei van Europees topniveau zijn.
Dat de Grote Karekiet juist in Natuurgebied Anderstad Lier opduikt is historisch gezien heel bijzonder, aangezien hier in de dertiende eeuw een middeleeuwse waterburcht stond.
Dit voormalige defensieve bolwerk en de latere vloeibeemden doen vandaag de dag dienst als een Europees beschermd natuurreservaat dat wordt beheerd door Natuurpunt, waar overtollig rivierwater gecontroleerd kan worden opgevangen.
Het is een ecologische anekdote op zich dat een middeleeuwse tolsite voor de haven van Antwerpen eeuwen later is getransformeerd tot een van de belangrijkste vogelparadijzen langs de Beneden-Netevallei.
Ten derde is er de toeristische impact.
De aanwezigheid van zo'n zeldzaamheid lokt massaal natuurliefhebbers en fotografen uit het hele land naar Lier, wat ook lokaal voor de nodige visibiliteit zorgt.

Kenmerken en levenswijze van de rietreus

Met een lengte tot wel twintig centimeter is de Grote Karekiet de grootste karekiet van Europa.
Hij kenmerkt zich door een onopvallend warmbruin verenkleed, een vuilwitte onderzijde en een zware, dolkvormige snavel.
De vogel leeft hoofdzakelijk van grote insecten zoals libellen, waterjuffers, kevers en spinnen die hij met zijn krachtige poten behendig van de rietstengels en het wateroppervlak plukt.

Zijn levenswijze valt vooral op door de onmiskenbare, luide en rauwe zang die klinkt als een ritmisch "karra-karra-kiek-kiek" [1] en honderden meters ver over de plassen van Anderstad draagt.
Wanneer het massale mannetje zingt klimt hij hoog in een rietstengel en opent hij zijn snavel zo wijd dat de feloranje binnenkant van zijn bek zichtbaar wordt, wat vroeger door biologen werd beschreven als een baken in het riet.

Zijn luide, krassende zang die boven alle andere rietvogels uitsteekt, blijft voorlopig de soundtrack van Anderstad.
Als echte zomergast trekt deze kritische rietvogel in de vroege herfst weer duizenden kilometers naar het zuiden om te overwinteren in de vochtige savannes van tropisch Afrika.
Historische ringprojecten hebben aangetoond dat deze vogels elk jaar met een verbazingwekkende precisie via vaste corridors over de Sahara vliegen, om in het late voorjaar exact naar dezelfde rietkraag terug te keren.

Aangezien de soort in de Voorkempen als broedvogel volledig ontbreekt, gaat het bij dit gefotografeerde exemplaar zo goed als zeker om een zeldzame, uitgeputte trans-Sahara-passant die in het Lierse riet puur toevallig op krachten kwam.
Natuurbeschermers delen vaak de anekdote dat het horen van de eerste Grote Karekiet in mei het officiële startschot is van de biologische hoogzomer.
De waardevolle foto's van Frank Vermeiren voor GroenRand tonen aan hoe cruciaal het actuele behoud van dynamische, natte rietgebieden zoals Lier Anderstad is voor het overleven van deze bedreigde diersoort.
Dankzij gerichte natuurinrichting en het herstel van oude vijverdijken krijgt het felbegeerde waterriet her en der weer een kans, waardoor de stem van deze verborgen rietkoning hopelijk niet definitief verstomt.

---