vrijdag 5 september 2025

Insectenzomer 2025: 2,2 miljoen waarnemingen, met de Aziatische hoornaar als koploper

Insectenzomer 2025: 2,2 miljoen waarnemingen, met de Aziatische hoornaar als koploper

                                                                               ©Albert de Wilde

GroenRand riep 2025 uit tot het ‘Jaar van de Bestuivers’, omdat bestuivers veel vertellen over de staat van onze natuur.





De Week van de Bij start op 25 mei. Milieuorganisatie GroenRand hield een fotowedstrijd en maakte de winnaars nu bekend. Ze ontvangen allemaal een verrassingspakket van de Brouwerij der Trappisten.
www.nieuwsblad.be

Ria Geerts: de geringelde smalboktor REGIO – De bij heeft een belangrijke rol als bestuiver in de natuur. Zonder bestuiving, geen vruchten en gewassen. Maar de bij heeft het de laatste jaren steeds moeilijker door sproeistoffen, ziekte, minder biodiversiteit en de beperking van het leefgebied. De campagne rond de week van de bij (25 mei […]
www.polderke.com

N Noordernieuws is hét online magazine voor de Noorderkempen met nieuws uit de regio. Wilt u een evenement melden? Een fotoafdruk? Een advertentie plaatsen? Of heeft u andere vragen? Stuur een berichtje via onze contactpagina of bel onze redactie op +32 (0)499.720.741. De naam Noordernieuws met het Noordernieuws logo is een geregistreerd handelsmerk van Woord en Web Nieuws & Media Management
www.noordernieuws.be
We sluiten dit werkjaar af en starten een nieuw jaarproject, 'GreenConnect', waarin we verbindende natuur in de schijnwerpers zetten, zodat ze geen losse eilandjes blijven, maar aaneengesloten gebieden vormen.

Tussen 1 juni en 31 augustus gingen meer dan 52.000 Vlamingen op zoek naar insecten. Dankzij hun inzet kon Natuurpunt in kaart brengen hoe verspreid en essentieel insecten zijn. Dit jaar werden maar liefst 2.224.629 insecten geregistreerd, een absoluut record. Ter vergelijking: in 2023 en 2022 waren dat er 1,5 miljoen. Natuurpunt plaatst echter enkele kanttekeningen bij deze recordeditie. Door het goede weer waren er een derde meer deelnemers, en ook de mediacampagne met bekende Vlamingen had een aanzienlijke invloed. Voor GroenRand is dit het perfecte moment om te zien hoe het gesteld is met onze bestuivers.


Na een uitdagend jaar in 2024 staan de akkerhommel en de aardhommelgroep dit jaar in de top drie. Ook dagvlinders zoals de kleine vuurvlinder en het icarusblauwtje presteerden opvallend beter. Veel mensen merkten bovendien op dat er dit jaar meer wespen waren, variërend van Aziatische en Europese hoornaars tot gewone en Duitse wespen, veldwespen en zelfs de zeldzame rode wesp. Van deze laatste werden dit jaar 18 exemplaren gemeld, tegenover slechts één in 2024. De app zorgt ervoor dat ook onervaren waarnemers bijzondere ontdekkingen kunnen doen.
Bart Dujardin fotografeerde in Grimbergen een zweefvlieg die nog niet eerder in Vlaanderen was gezien, Eristalinus taeniops.

                                          
© Lander Kerstemont - Klein tijgerblauwtje 

In een tuin in Dworp werd dan weer het eerste Klein tijgerblauwtje waargenomen, een dagvlinder die nooit eerder in ons land gezien was.

De Aziatische hoornaar was dit jaar het insect dat het vaakst werd gemeld tijdens de Insectenzomer. Dat de Aziatische hoornaar bovenaan staat, is volgens GroenRand slecht nieuws voor onze bestuivers. Hopelijk kunnen we dit met een korreltje zout nemen, want het kan een vertekend beeld geven doordat mensen via Vespawatch.be actief werden aangemoedigd om meldingen te maken. Hoewel het niet het meest voorkomende insect in Vlaanderen is, breidt deze soort zich snel uit en krijgt het veel media-aandacht. Niet alleen de hoornaar springt in het oog. Het Aziatisch lieveheersbeestje, eveneens een exoot, bereikte de top tien.

© Luc Verhelst

Andere uitheemse soorten werden aanzienlijk vaker waargenomen, zoals de bruingemarmerde schildwants (+34%), de Mexicaanse zwartsteel (+118%) en de Aziatische langsteelgraafwesp (+70%). Nieuwkomers zoals de vedalia-kever uit Australië, de Japanse kever en de Amerikaanse cicade Metcalfa pruinosa werden voor het eerst in Vlaanderen gesignaleerd. Hoewel niet alle exoten schadelijk zijn, is de snelle toename zorgwekkend. Sommige soorten veroorzaken schade aan landbouw en natuur en brengen economische risico's met zich mee.




woensdag 3 september 2025

We blijven onze oproep herhalen tot vervelens toe

We blijven onze oproep herhalen tot vervelens toe


Het is inmiddels algemeen bekend dat we al aanzienlijke concessies hebben gedaan wat betreft een bemiddelaar voor het Nationaal Park.
We hebben verschillende alternatieven voorgesteld om het Masterplan te verwezenlijken. 
Natuurvereniging GroenRand wil de Kalmthoutse Heide, de Schietvelden en de natuur langs de Antitankgracht met elkaar verbinden als onderdeel van een ambitie om het grootste ven- en heidegebied van Vlaanderen te creëren en de leefgebieden van planten en dieren te vergroten.
Een Nationaal Park is hiervoor niet noodzakelijk, mits de Vlaamse Regering dit serieus oppakt en bijvoorbeeld de eigen studie van het departement Omgeving ondersteunt en gefaseerd implementeert.


Het departement Omgeving heeft zelf een ontwerpend onderzoek laten uitvoeren naar een ecologische verbinding tussen het Klein en Groot Schietveld.
De studie van bureau Hesselteer, uitgevoerd binnen het complexe project Nieuwe Rand en het gebiedsprogramma Klimaatgordel, toont aan dat een enkele ecologische verbinding tussen twee natuurgebieden van deze omvang en met zulke belangrijke natuurdoelen het absolute minimum is (wat nu niet wordt gehaald).
Hoe meer verbindingen er komen, hoe groter de ecologische efficiëntie.
Lees meer:


Het Klein en Groot Schietveld zijn twee uitzonderlijk grote natuurgebieden die deel uitmaken van de groene gordel ten noorden van de stad Antwerpen. Het Klein en het Groot Schietveld zijn militaire domeinen. De militaire overheid is dan ook de belangrijkste gebruiker van het terrein. In de Schietvelden vinden we enkele van de best bewaarde stukken natte heide in Vlaanderen, belangrijk voor het ...
omgeving.vlaanderen.be
De studie van het departement Omgeving onderstreept de dringende noodzaak om een stuk grond in Brasschaat aan te kopen.
GroenRand zet zich in voor een verbinding van de Schietvelden om een groter en veerkrachtiger natuurgebied te realiseren.


De studie toont aan dat het verbinden van leefgebieden via beide Schietvelden de uitwisseling van planten en dieren bevordert, de genetische diversiteit versterkt en de overlevingskansen van populaties vergroot.
Het creëren van een groene verbinding zou resulteren in een groter, samenhangend leefgebied, wat zeer gunstig is voor veel soorten.
De wetenschappelijke onderbouwing van deze aanbevelingen benadrukt de aanzienlijke voordelen voor de natuur.
Onze vereniging streeft ernaar de Schietvelden te transformeren tot een robuust en veerkrachtig natuurgebied, in plaats van geïsoleerde ‘natuureilandjes’.


Gezien de urgentie die uit de studie blijkt, is het logisch om hiermee aan de slag te gaan. 
Voor ons is dit een symbolisch dossier, en we verwachten dat dit zogenaamd urgente project met bijzondere prioriteit via een stappenplan wordt uitgevoerd.
We hebben volksvertegenwoordigers gevraagd minister Brouns hierover te interpelleren, zodat er eindelijk duidelijkheid komt over de status van dit als urgent geclassificeerde dossier.
We blijven aandacht vragen voor deze kwestie, die gezien de hoogdringendheid al lang in werking had moeten zijn.
Meer info: 

Doe mee met een wandeling en ontdek het GroenRand-projectgebied

Doe mee met een wandeling en ontdek het GroenRand-projectgebied

                                                               © LOCO

Aan het einde van 2025 en in 2026 viert GroenRand op een unieke en speciale manier zijn tienjarig jubileum.
Met het jubileumproject 'Greenconnect' streeft GroenRand ernaar om groengebieden te verbinden tot grotere, samenhangende eenheden.
Door slimme verbindingen tussen natuurgebieden te creëren, wordt het voor planten en dieren eenvoudiger om zich te verplaatsen en genetische uitwisseling te bevorderen.
GroenRand pleit voor voldoende financiering en een gebiedsgerichte aanpak om hun doelstellingen te verwezenlijken en de natuur in de regio te versterken.
Met activiteiten zoals wandelingen en fotosessies wil GroenRand mensen bewust maken van het belang van natuur en hen inspireren deze te beschermen.
In 2026 zal de natuurvereniging samen met verschillende natuurfotografen gedurende het jaar vijf beeldverslagen presenteren van diverse GroenRand-natuurgebieden en landschappen.
Noordernieuws zal hieraan meewerken en deze reportages in het nieuwsmagazine publiceren.
Omdat GroenRand zelf slechts een beperkt aantal natuurgidsen hebben, werken we graag samen met andere organisaties of sluiten we aan bij bestaande initiatieven van hun partners.
Concreet is alles nog niet uitgewerkt, maar je kan al wel een aantal data in je agenda noteren.
Als u interesse heeft, horen wij dat graag van u.
Zo kunnen wij u op tijd aan de wandeling herinneren en u bijvoorbeeld informeren over eventuele wijzigingen door slecht weer of ziekte van een gids.


De Dag van de Duisternis vindt in 2025 plaats op zaterdag 11 oktober. Dit nationale evenement in België vestigt de aandacht op de impact van lichtvervuiling door lichten te doven en activiteiten in het donker te organiseren, zoals sterrenkijken en nachtwandelingen. Doe op zaterdag 11 oktober mee aan een schemerwandeling langs de Antitankgracht met een gids van Natuurpunt.
Speur naar vleermuizen en ontdek welke dieren 's nachts nog actief zijn.

Schemerwandeling met gids 

De wandeling start om 19.00 uur, duurt twee uur en vertrekt aan de parking van sporthal Putte (Ertbrandstraat 64).
Huisdieren zijn niet toegelaten om de dieren niet te storen.

Deelnemen is gratis, inschrijven doe je hier. De plaatsen zijn beperkt.

GroenRand vraagt aandacht voor de gevolgen van verletting.
Verlichting helpt om ’s nachts je leven verder te zetten, maar het brengt ook nadelen met zich mee: lichthinder, lichtvervuiling en een groot energieverbruik.
Kunstmatige verlichting kan een negatief effect hebben op de biodiversiteit, in het bijzonder voor vleermuizen.

Zet zondag 12 oktober 2025 alvast in je agenda, want dan kun je je onderdompelen in het fascinerende verhaal van het Schijn en de waterhuishouding rondom het kasteel van Schilde. 
Ontdek waar en waarom sluizen en schotten werden gebruikt. Grachten, vijvers en het Schijn... hoe werkte dat allemaal?
Laat je meenemen door de rivier Schijn en leer meer over de geschiedenis van Schilde. 
Deze activiteit maakt deel uit van de publiekswerking rond het archeologisch syntheseonderzoek Schijn en Wezen.
De wandeling wordt mogelijk gemaakt door onze partners: Regionaal Landschap De Voorkempen en Erfgoed Voorkempen, in samenwerking met de Heemkundige Kring Scilla en de gemeente Schilde.

Praktisch

  • Schildehof, De Pont 45, 2970 Schilde 
  • Start: aan de Oranjerie om 13 uur 
  • Sfeervolle afsluiter met hapje en drankje om 15 uur
  • Het is ongeveer 4 km wandelen. Niet toegankelijk voor buggy’s. Draag stevige, waterdichte schoenen.
  • Deelname is gratis, maar inschrijven is verplicht via onderstaand inschrijvingsformulier (volgt nog). Maximum 30 deelnemers.
Lees meer:
Natuurpunt heeft de afgelopen jaren veel natuurgebieden langs de Antitankgracht aangekocht, wat zeer wordt gewaardeerd.


Op zondag 19 oktober 2025 om 9 tot 12 uur is er een wandeling gepland in het Gravinnenbos, een bos dat recent is aangekocht.
Het Gravinnenbos is alleen toegankelijk met een gids. In dit gebied zijn we trots op permanente bewoners zoals de boommarter, havik, boompieper, levendbarende hagedis en hazelworm.
Ook een grote groep reeën vindt hier rust.
Op enkele plekken bloeien tormentil en liggend walstro, die samen met de nectar van de braam voedsel bieden aan het bont dikkopje, een zeldzame vlinder die graag bij bosranden vertoeft.
Ook de heidesabelsprinkhaan heeft hier zijn thuis gevonden.
Uit recente waarnemingen blijkt dat de bever, door gebruik te maken van de ATG, dit gebied heeft ontdekt. Nu is het alleen nog wachten op de otter. 
locatie: Parking Schildestrand, Zilverreiger 2970 Schilde Lees meer:  


Het Marum (± 315 ha), het noordelijkste deel van het Groot Schietveld, ligt links van de Kampweg richting Brecht en is sinds de jaren 1890 een militair domein.
Tot voor kort was het gebied een veiligheidszone voor schietoefeningen tot 7.000 meter en daardoor niet toegankelijk voor het publiek.
Omdat deze veiligheidszone in het huidige militaire gebruik niet langer nodig is, kan Het Marum nu als veilige wandelzone worden opengesteld, zelfs wanneer elders in het Groot Schietveld militaire activiteiten plaatsvinden.
Dankzij het langdurige militaire gebruik is het historische beekdallandschap in het Marum grotendeels bewaard gebleven, waardoor sporen van landgebruik van de vroege middeleeuwen tot nu nog steeds zichtbaar zijn.
Ook de natuur heeft hiervan geprofiteerd: heidevelden en schrale graslanden, ooit typerend voor de Kempen, zijn hier behouden gebleven, samen met enkele bijzondere dier- en plantensoorten die eraan verbonden zijn.
Het terrein is voorzien van informatieve borden die extra uitleg bieden, en er zijn verschillende wandelroutes uitgezet, zowel door als rond het gebied.

Heide - Kooldries: natuurgids André Arnouts wil samen met ons een wandeling maken en dit 26 april 2026 en dit om 14.00 u.
We wandelen door het gebied tussen de verschillende kleiputten en onze gids vertelt je over het ontstaan van het gebied en het belang voor de fauna en flora.
De laatste jaren zijn er verschillende grotere beheerwerken uitgevoerd om water naar het gebied te krijgen en te bergen, wat van groot belang is voor de amfibieën.
Op het einde van de wandeling staan er enkele aquariums waar je de vier voorkomende watersalamanders kan bewonderen, waaronder de spectaculaire kamsalamander of de ‘kleine waterdraak’.
Adres samenkomst: Boudewijnstraat 20, 2960 Brecht op de parking over de cuvee-hoeve.


Vogelwandeling in het Provinciaal Groendomein Vrieselhof (Oelegem)


Afspraak aan het kasteel: Schildesteenweg 95, 2520 Ranst.
Op zondag 24 mei om 10.00 u.
Het provinciaal domein Vrieselhof in Oelegem herbergt een rijke vogelfauna. 
Tijdens deze wandeling kunt u met wat geluk genieten van weidevogels, bosvogels en moerasvogels.
De gepassioneerde vogelkenner Dirk Demey is uitstekend vertrouwd met het domein en zal u begeleiden naar de meest interessante vogelspotlocaties.